zaterdag 17 december 2011

Hot News!

Wie zich interesseert voor de historie van Zeeland en dan m.n. voor de geschiedenis van de landbouw, zal zeker wel eens van de meekrapcultuur gehoord hebben. Meekrap is een plant, waarvan de wortel gebruikt werd om een fraaie oranje-rode kleur aan te ontrekken, een kleurstof, die geliefd was om stoffen mee te verven. In de eerste helft van de 19de eeuw bracht de kweek van deze wortels flink wat geld in het laatje. Meekrap werd vooral in de 19de eeuw in Zeeland verbouwd tot rond ongeveer 1870, toen de kweek van meekrap helemaal instortte, dankzij de een crisis in de landbouw. Niet alleen stortte de landbouw in één dankzij de import van goedkoop Amerikaans graan, ook was er een manier gevonden om de begeerde oranje-rode kleurstof op een veel goedkopere, chemische manier te verkrijgen. Vooral in Zeeland waren er heel wat boerenbedrijven, die zich bezighielden met de teelt van meekrap. De wortels moesten, als ze geoogst waren, gedroogd worden en daarvoor werden zogenaamde meestoven ingericht - grote boerenschuren, waarin de wortels gedroogd werden. Van de 100 meestoven die er in de 19de eeuw in Nederland waren, zijn er nu nog maar weinig over en omdat de meestofcultuur na 1870 helemaal instortte is er geen één meestoof nog als zodanig in gebruik. In Zeeland zijn er nog een vijftal terug te vinden, meest verbouwd tot gewone schuur, als opslagruimte, als kantoor of er zijn appartmenten in gebouwd. Achter het museum voor Noord- en Zuid-Beveland in Goes zijn een aantal gedenkstenen aan de muur bevestigd, die ooit ingemetseld zijn als "eerste steen" in nieuw opgerichte gebouwen - daaronder twee stenen van meestoven. De Meestoof Holland dateert van 1817 en werd door de directie van de Wilhelminapolder aangekocht in Brielle en in Wilhelminadorp op 16 juni herbouwd, waarbij Cornelis Christiaan van den Bosch, de eerste directeur van De Wilhelminapolder de eerste steen legde, samen met de toen nog jonge aannemer, toen bouwmeester genoemd, Hendrik Orgert Muller, timmerman en molenmaker uit Goes.
De tweede gedenksteen. die in Goes te bewonderen is, is van de Meestoof Reigersberg, die in 1870 in Rilland gebouwd werd ..... Die Meestoof schijnt in de jaren dertig van de vorige eeuw deels in gebruik genomen te zijn als kerk. Mijn bet-bet-bet.... overgrootvader, Cornelis Koert, die één van de boerderijen in de Wilhelminapolder runde en actief was in de Zeeuwse Landbouw Maatschappij, heeft daar, te lezen op de steen, mede de hand in gehad. Kan iemand me vertellen of er in Rilland nog iets van die meestoof te zien is?
Meestoof Holland in Wilhelminadorp deed dienst tot eind 19de eeuw en werd eind twintigste eeuw door de grote landbouwmaatschap De Wilhelminapolder, die onlangs 200 jaar bestond, herbouwd tot haar kantoor. Tijdens de Open Dag van de Wilhelminapolder reed deze fraaie nostalgische boerenkar langs de verbouwde meestoof.
Zierikzeesche Courant ( 17 mei 1844) ( bron: Krantenbank Zeeland)
De Meestoof Holland kwam in 1844 nog kort in het nieuws omdat hij afbrandde. Gelukkig bleef de schade beperkt tot het houten deel en kon het stenen gebouw deels bewaard blijven. De Zierikzeesche Courant, die van de brand gewag maakte, meldt, dat de brand 's avonds om 9 uur uitbrak, terwijl de meeste bewoners zich reeds ter ruste hadden begeven. Ik had, eerlijk gezegd, niet anders verwacht van de arbeiders, die de volgende ochtend, op zaterdag werd uiteraard ook op het land gewerkt, weer vroeg uit de veren moesten. De verslaggever moet ongetwijfeld binding met de akkerbouw gehad hebben want hij meldt, blij te zijn dat de schuur grotendeels leeg was, op een vrij groote voorraad turf na die op de zolder lag. Ware zulk eene ramp voorgevallen in de drukke van den teelt, dan zou zulk een brand wel veel aanzienlijker schade hebben ten gevolge gehad dan nu is aangebragt. Geluk bij een ongeluk was de regen die die nacht viel en die meehielp het vuur te blussen ..... en dat werd tijd, want het had al vijf weken niet geregend ..... 't Is nooit hoet of't deugt nie, riep mijn opa vroeger te pas en te onpas.
Zierikzeesche Courant ( 17 mei 1844) ( bron: Krantenbank Zeeland)
Als zo'n uitslaande brand tegenwoordig zou gebeuren, dan zouden de mensen via Twitter al in grote getale op de Achterweg samengedromd zijn voor de eerste vrijwillige brandweerlieden vanachter Flikken Maastricht geweekt waren ...... Het nieuws, compleet met foto en film zou op Z2.nl of op de website van Omroep Zeeland staan, voordat de brand meester gemeld kon worden. De Zierikzeesche Courant neemt er de tijd voor - in de dagen na de brand wordt een verslaggever met het pontje van Zierikzee naar Katseveer richting de Wilhelminapolder gestuurd en een week later op vrijdag 17 mei komt het voorval in de krant - Hot News! Hoezoo hot news? (Wilhelminadorp - Goes - Zuid-Beveland) ( oktober 2010 - juli en september 2011)Hans Koert
slikopdeweg@live.nl
Twitter: #slikopdeweg

SlikopdeWeg: De dagelijkse Zeeuwse blog over de Schelderegio

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen