zondag 18 december 2011

Slik op den Weg

In de winter van 1926 op 1927 werd er hard aan de aanleg van een tramlijn gewerkt op Zuid-Beveland. In de zomer van 1927 wilde de Spoorweg-Maatschappij Zuid-Beveland starten met een drietal tramlijnen, die vanuit Goes de buitengebieden zouden ontsluiten. Niet dat er geen autobusldiensten waren - nee het spoor was de toekomst. De drie lijnen die gerealiseerd werden liepen van Goes naar Hoedekenskerke - van Goes naar Wolphaartsdijk-Veer en naar Wemeldinge. Van de drie tracés is anno 2011 alleen het traject van Goes naar Hoedekenskerke nog in gebruik door de Stoomtrein Goes-Borsele.
Er waren op heel Zuid-Beveland zo'n 14 haltes gepland, alle met een stationsgebouw annex woning voor de haltechef. Om kosten te besparen en toch zoveel mogelijk mensen te bedienen had men ervoor gekozen om de haltes niet in de dorpen te laten zijn, maar juist in het buitengebied, precies tussen de dorpen in. Het voordeel was dat er geen spoor of tramlijn dwars door de bebouwde kom hoefde en men op een relatief goedkope manier de lijnen kon aanleggen. Bovendien zou het spoor dienen om landbouwproducten als suikerbieten gemakkelijk en goedkoop af te voeren - dan zijn emplacementen buiten de bebouwde kom natuurlijk veel handiger.
Station Hoedekenskerke (Hkk) eind jaren twintig ( bron: stationsweb.nl )(foto: gemeente borsele)
Er werd in januari 1927 besloten dat alleen het station van Wolfaartsdijksche Veer en Hoedekenskerke een echte stationschef zouden krijgen, een zgn. haltechef - bij de andere haltes moest men de kaartjes gewoon kopen bij de vrouw van de ploegbaas of wegwerker.
Advertentie Nederlandse Spoorwegen (Vlissingsche Courant 13 mei 1927 (bron: krantenbank Zeeland)
Er kwamen gelijkvormige stationnetjes langs het spoor, die je nog steeds op sommige plaatsen langs de (voormalige) lijn kunt vinden. Het stationnetje in Hoedekenskerke is ergens in de jaren zestig van de vorige eeuw afgebroken. De lijn startte officieel op 19 mei 1927, op het moment dat ook de NS aan haar zomerdienstregeling begon. Er reden vijf treinen per dag, die aansluiting gaven op de boot naar Neuzen (= Terneuzen). De dienst werd uitgevoerd met personenmotorwagens - alleen tijdens de Tweede Wereldoorlog werden weer (tijdelijk) stoomlocomotieven ingezet.
Deel van de dienstregeling Goes-Hoedekenskerke ( Middelburgsche Courant 10 september 1927) (bron: Krantenbank Zeeland)
Het werd niet echt een succes - veel mensen bleven de voorkeur geven aan de bus, die veel vaker stopte en door de dorpen reed. In 1932 al werden de lijnen naar Wolphaartsdijk-Veer en Wemeldinge voor personenvervoer stopgezet - de treinen voor goederenvervoer en landbouwproducten bleven rijden. Alleen naar Hoedekenskerke bleef het trammetje rijden.
Op 11 november 1929, zo lezen we in de Middelburgsche Courant, was het druk op het havenemplacement van Hoedekenskerke. Boeren waren bezig om hun suikerbieten voor de suikerfabriek af te leveren, toen een bestuurder van een bietenwagen, door een rangerende bietentrein, het trammetje niet zag aankomen; hij kon niet meer op tijd remmen. De passagiers sprongen uit den motorwagen, doch de bestuurder bleef staan. Allen kwamen met den schrik vrij. De materieele schade is vrij groot en het verkeer terplaate gestremd. Of men toen al van SlikopdeWeg gehoord had, valt te betwijfelen, maar één van de boeren, blijkbaar begiftigd met een profetische kijk, schijnt, gaat het verhaal, toen al gefluisterd te hebben: Slik op den weg .....! (Hoedekenskerke - Zuid-Beveland)(augustus 2011)
Hans Koert
slikopdeweg@live.nl
Twitter: #slikopdeweg

Slikopdeweg: De dagelijkse Zeeuwse blog over de Schelderegio

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen