woensdag 11 januari 2012

Alfen en Outermannetjes

Als de dagen weer gaan korten, maar de zon nog af en toe haar warmte bescheiden etaleert, dan kriebelt het bij me en wordt er een stevige wandeling georganiseerd. Een bestemming kan dan bijvoorbeeld de Kop van Schouwen zijn met het duingebied bij Westenschouwen (met een n). Een wandeling van een paar uur door de Boswachterij wordt altijd meestal even onderbroken door een rustpauze bij één van de duinvennetjes in de Zeepeduinen.

De Boswachterij Westerschouwen (met een r) is ontstaan doordat in de 18de eeuw een deel van de zuidwesthoek van Schouwen buiten gedijkt werd. Er ontstond een inlaag, waar jarenlang de natuur zijn gang kon gaan. Er kwamen zandverstuivingen en de duinen werden gevormd en afgebroken al naar gelang de elementen vrij spel hadden. Begin twintigste eeuw werd besloten om bomen te planten die het zand vast konden houden. Uiteindelijk leidde dit tot een gebied met een brede duinenrij en een groot bosgebied. In het heuvelachtige duingebied achter de Boswachterij en de Meeuwen Duinen is een gebied ontstaan waar nu valleitjes en vennetjes zijn. Het gebied wordt begraasd door runderen en Shetlandpony's. Als we door de boswachterij struinen houden we altijd halt bij één van die vennetjes in de Zeepeduinen. Die plekken worden uiteraard door dieren gebruikt als drinkplaats. dat zie je aan de pootafdrukken in de natte oevers, maar als wij er zijn is het duinven meestal voor ons alleen.



Het roerloze donkere water weerspiegelt de bomen en ligt als een gladde rimpelloze spiegel onaangetast door de elementen. Natuurlijk waait het wel eens en dan wordt het vennetje een karikatuur van de zee een paar kilometer verderop met kleine (nog net geen schuim-)kopjes ..... Dit soort donker ietwat mysterieus watertjes maakten bij de oerbewoners van de Scheldedelta de tongen los ... die plekken waren gevaarlijk - er waren gevallen bekend van mensen die er verdronken waren of, misschien nog wel erger, verdwenen ...... Verhalen over elfen, alfen zeiden ze hier, werden serieuze onderwerpen aan de koffietafel waar niet om gelachen mocht worden. Jan Kuipers geeft in zijn boek Dwaallichten in de Delta verschillende voorbeelden van deze diepe verankering van alfen en outermannetjes (een soort dwergen of kabouters) in het Zeeuwse volkgeloof. Zo komt, al mijmerend aan het donkere spiegelende water van het Zeperduinse vennetje, het verhaal naar boven, dat, weliswaar niet in Schouwen maar in ’t Oostende ( bij Kruiningen) gesitueerd wordt, van die twee boerenknechten, die boven het water in de Kruiningse Vliet dwaallichtjes zagen zweven, die hen betoverden en onzichtbare handen tilden hen van de grond en gooiden hen te midden van de lichtjes in het stinkende water. Toen ze weer bij zinnen waren, ontnuchterd zouden wij nu zeggen, en ze beiden zichzelf midden in het watertje aantroffen en kletsnat en stinkend van de modder, zich terug naar de boerderij begaven, was het verhaal van de dwaallichtjes natuurlijk een prima alibi om hun bezoek aan de herberg wat te camoufleren. Het zou mooi zijn als de TV gewoon wat meer uitging en dit soort verhalen weer een beetje gingen leven in het volksgeloof - het zou het leven een stuk boeiender en kleurrijker maken en je een hoop narigheid kunnen besparen: Tja, meneer de agent - ik weet dat ik 40 km. per uur te hard reed op de Schroeweg, maar ik werd vanaf de McDonald achternagezeten door een groep schreeuwende outermanetjes ..... en dan wil je wel gas geven. toch? (Westenschouwen - Schouwen-Duiveland) ( foto's: november 2011)
Hans Koert
slikopdeweg@live.nl
Twitter: #slikopdeweg

SlikopdeWeg: De dagelijkse Zeeuwse column oveer de Schelderegio

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen