vrijdag 20 januari 2012

De Aohepuut, de Zeeuwse Korenwolf

De geschiedenis is overal tastbaar als je in de oude steden als Gent, Antwerpen, Middelburg, Brugge, Zierikzee of Veere rondloopt - oude gebouwen, al dan niet herhaalde malen opnieuw opgebouwd of gerestaureerd. In tientallen kleinere dorpskernen in de Schelderegio is de kerk vaak het oudst overgebleven monument. Toch vind je, als je de ogen open houdt, ook op het platteland soms nog onverwachte interessante overblijfselen uit lang vervlogen tijden ..........
Detail van de kaart van de Kruys-Schans (Fort de la Croix) (1649)
Zeeuws-Vlaanderen is van oudsher een grensgebied geweest waar hevig strijd gevoerd is, m.n. tijdens de 80-jarige oorlog, waarbij de soldaten van de Prins van Oranje, de watergeuzen, de confrontatie zochten met de Spaanse troepen. De frontlinie lag in Zeeuws Vlaanderen en dit leidde tot een groot aantal forten en schansen, waarachter de soldaten zich "verschansten". Deze Staats-Spaanse Linies kun je nog overal vinden en zijn op dit moment onderdeel van een grote grensoverschrijdende reconstructie, waarbij verdwenen schansen, zoals de Olieschans bij Aardenburg, weer opnieuw opgeworpen worden.
De Kruisdijkschans nu .....
Tussen Sluis en Aardenburg lagen zo'n vier schansen, die samen een linie vormden - de overblijfselen van de Kruisdijkschans of Kruisschans zijn nog het best te zien. De andere drie zijn de Elderschans, de Olieschans en de Krabbeschans. De Kruisdijkschans is een vierkante schans met een dubbele gracht er omheen. Als je binnendoor van Sluis over de Heilleweg naar Aardenburg rijdt, kan je niet anders dan om Kruisdijk heen ......., want je moet er omheen. Nu ligt de schans midden in het Zeeuws-Vlaamse land, maar in de 17de eeuw lag de schans ter hoogte van het Lapscheurse Gat vlakbij het Zwin, de verbinding van Brugge langs Sluis met de zee.

Grotere kaart weergevenSatelietfoto van Kruisdijk nu
Toen de schansen geen nut, lees militaire functie, meer hadden in de verdediging van de grens, werd het verkocht en als buitenplaats ingericht - er werd een eenvoudig huis opgezet, waarvan nu nog de restanten, met een vervallen schuur, midden in het verwaarloosd stuk natuur staan. Verwaarloosd wil niet altijd zeggen, waardeloos - behalve uit historisch oogpunt is de Kruisdijkschans ook een prachtig, al vele jaren onaangetast stukje natuur en nu deze schans eigendom is van het Zeeuws Landschap mag je hopen dat het bewaard blijft.
Kaart van West Zeeuws-Vlaanderen met de vier schansen tussen Sluis en Aardenburg. Midden onder de Kruisdijkschans. (17de eeuw)
Het schijnt dat de zeldzame boomkikker binnen de hekken van de schans leeft - De boomkikker, die ze hier een Aohepuut noemen, een Hegkikker voor de autochtonen onder de lezer, is hier zeldzaam en in haar voortbestaan bedreigd. Men koestert dit kleine groene kikkertje, dat zich maar zelden laat zie, maar in het voorjaar een grote bek kan opentrekken en het flink van de neus kan maken. Waar het zeer zeldzame kikkertje zich laat horen, vallen alle infrastructurele plannen stil en gaat er geen graafmachine of piketpaal de grond in om een dijk of stuk land af te graven ... want waar de zeldzame Aohepuut opduikt, mag niets meer verstoord worden. Er gaan geruchten, dat er een levende handel plaatsvindt in het illegale circuit rond boomkikkers. Wat gemeld wordt als een gerichte opsporing naar illegale drugs op het voetgangerspontje naar Vlissingen is, heb ik horen verluiden, niets meer dan een dekmantel om, door een special daarvoor getraind opsporingsteam van de caviapolitie, de smokkel van inheemse reptielen naar d' overkant te ontmoedigen ..... Er gaan geruchten dat er al gesmokkelde exemplaren in de Hedwichepolder zijn uitgezet en bij Waterdunen is de roep van de boomkikker ook al gehoord ......... zegt men! Ik begreep dat er al belangstelling is bij terroristische groepen aan de andere kant van de Schelde en zelfs buiten Zeeland ....... Eigenlijk is de Aohepuut een beetje de Korenwolf van Zeeland geworden - maar dan iets minder aaibaar denk ik! En iets minder populair .... Er is bijvoorbeeld nog geen biertje naar hem genoemd!(Kruisdijk - Zeeuws-Vlaanderen) ( foto's: augustus 2010)
Hans Koert
slikopdeweg@live.nl
Twitter: #slikopdeweg
SlikopdeWeg: De dagelijkse Zeeuwse column over de Schelderegio

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen