zondag 22 januari 2012

De Hoeken en de Kabeljauwen

Er zijn maar weinig dorpen in Zeeland die zich erop kunnen beroepen een kasteel binnen hun gemeentegrenzen te hebben - Baarland kan dat met stip, want behalve de ruïne van de Hellenburg net buiten het dorp richting Oudelande, heeft het naast de kerk ook nog het Hof van Baarland.

Grotere kaart weergeven

Dit Hof van Baarland ligt ietwat verscholen achter een fraaie gracht met ommuring en werd midden negentiende eeuw afgebroken. Wat nu resteert is het verbouwde koetshuis, dat op de voorborch stond. Eind vorige eeuw zijn op de fundamenten de muren opnieuw opgetrokken en van torentjes voorzien - de gracht is in ere hersteld - een klein lustoortje midden in het dorp met een mooie oude tuin ......... Niet meer oorspronkelijk dus, maar dat geldt voor meer historische gebouwen die oud ogen, maar niet oud zijn .... maar dat neemt niet weg dat de oorsprong van dit Hof van Baarland dateert van vele eeuwen geleden. De oudst bekende eigenaren waren de leden van het geslacht Van Renesse, dat ook het Kasteel de Hellenburg tot zijn bezit mochten noemen.
Smallegange, die het Hof van Baarland, hier Kasteel te Baarland genoemd, in 1696 in zijn Cronyk afbeelde, zoals het er in 1500 moet hebben uitgezien, heeft zich niet ingehouden en zich uitgeleefd in zijn fantasie. Het kasteel heeft in zijn boek de omvang van een Gravensteen gekregen, zoals we dat uit Gent kennen, met een grote Franse tuin ervoor. Wat dat betreft zou Smallegange zo mee kunnen helpen om SlikopdeWeg te vullen .... Opvallend vind ik de motte, het bergje wat hij links van het kasteel getekend heeft - Waarschijnlijk was deze kasteelberg, waar oorspronkelijk het Huis van de Heer opstond, nog aanwezig .... het fantasiekasteel bevond zich op de voorborgh - de plek waar nu een veel bescheidener (fantasie) reconstructie is gerealiseerd .....
De tuinen zijn soms in de zomermaanden op beaalde dagen toegankelijk en dan waant men zich, met wat fantasie, in een ver vervlogen verleden, toen lokale ambachsheren als Van Renesse hier de scepter zwaaiden, rust en veiligheid brachten in deze regio en daarvoor in ruil de tienden van de opbrengsten van het land opstreken. Een kleine economische gemeenschap, die niet veel verder reikte dan de boorden van de Schelde en het Zwake en waar men andere dingen aan het hoofd had dan de economische recessie en natuurcompensatie langs de Westerschelde; polders achter zwakke dijken die veel zorgen gaven en veel onderhoud vroegen, bedijkingen, overstromingen en dijkvallen, plunderende benden en rivaliserende ambachtsheren, de Hoeken en de Kabeljauwen - de groep die steunde op Jacoba van Beieren tegen die van de Van Borsselen, die tot de Kabeljauwen hoorden ..... een strijd om de macht, die, volgens mijn bescheiden informatie, uiteindelijk door de Van Borsselen gewonnen werd, maar wie ligt daar nu nog van wakker? Voetbalvereinging Hoek (de Hoeken) speelde volgens mij nooit tegen vv de Beren, die in 1969 opging in SV Apollo '69. Behoorden de buren, de ambachtsheren van Oostende, Vinninghe en Hoedekenskerke, De Vriese van Oostende wellicht tot het kamp van de Kabeljauwen? De inwoners van Hoedekenskerke werden vroeger toch viskoppen genoemd? De Beren en de Viskoppen - en dan nog beweren dat de Zuidbevelanders geen humor hebben( Baarland - Zak van Zuid-Beveland) ( foto's: mei 2011)
Hans Koert
slikopdeweg@live.nl
Twitter: #slikopdeweg
SlikopdeWeg: De dagelijkse Zeeuwse blog over de Schelderegio

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen