zaterdag 21 januari 2012

Een kôôie werklozen ....... dat werkt niet

Het is nog maar amper een paar generaties geleden, dat de boer met zeis en erwtenpik op de fiets richting zijn graanakker reed om de tarwe of erwten te oogsten. De oogst en alle andere werkzaamheden op het land was louter handwerk, bijgestaan door paardenkracht voor het zwaardere werk, zoals het binnenbrengen van de oogst.

Boeren hielpen elkaar - een herenboer, die een groot stuk land onder zijn beheer had, kon putten uit een arsenaal aan knechts en vaak hielpen in de oogsttijd ook de vrouwen en kinderen mee - vele handen maken licht werk. In de zomer- en oogstperiode was er werk genoeg. Tegenwoordig roept een boer de hulp in van een loonwerker, die geinvesteerd heeft in grote maai- en dorsmachines, vernuftig geconstrueerde oogst- en rooimachines. Eén loonwerker kan in een dag wel zo'n 50 ha tarweland oogsten, las ik ergens - een hoevelheid land, waar je vroeger met een grote groep arbeiders, weken op bezig was. In de jaren dertig waren er kooibazen, die met een groep jonge arbeiders, zich verhuurden aan boeren, die tijdelijk (veel) handen nodig hadden - deze groepen seizoensarbeiders werden geronseld op de weekmarkten en waren een typisch (Zeeuws-)Vlaams verschijnsel, vooral tijdens de vlasoogst. Vlissingsche Courant (24 mei 1938) ( bron: Krantenbankzeeland)Eigenlijk waren die kooibazen de loonwerkers of uitzendbureaus van tegenwoordig. In het Zeeuws wordt de uitdrukking, een kôôie huus, nog steeds gebruikt als we een groep benoemen - iemand met veel kinderen had een kôôie huus. De kooibaas en de keuterboer zouden verbaasd gereageerd hebben als iemand hen zou vertellen dat anno nu horden Oosteuropeanen en Portugezen hierheen komen om tijdens de oogsttijd, met name de fruitpluk, in een kôôie anno nu, te komen werken. Maar ze zouden nog sneller naar hun voorhoofd gewezen hebben, als iemand hen zou uitleggen dat in de 21ste eeuw landbouwmachines door satelieten gestuurd zouden worden; de boer als programmeur. ... Ju heloft 't self? ......... Ik moest hier aan denken toen ik op de Oude Zanddijk bij Heinkenszand afgelopen zomer een maairobot rond zag scharrelen over een gazon van een spulletje - gevoed door een zonnecel kruipt en kort hij de hele dag het grasveld tot aanvaardbare lengte - geen schof, geen ziekten of uutregenen er meer bij .... niets kan hem deren .......... Is dat de oplossing voor alle problemen, zoals een teruglopende economie, een opwarmende aarde en een stijgende werkloosheid? De oplossing voor een continent in crisis? Er zijn mensen die somberen en de tijd van werkloosheid en werklozen, die, zoals in de jaren dertig, op de markten samendrongen, op zoek naar tijdelijk werk, weer voor zich zien ..... Ik geloof daar niet zo in - dat we terug gaan naar de tijd van toen. Dat moeten we niet willen; met de kennis van nu en de evaringen van vroeger, moeten we leren van 't verleden. Een kôôie werklozen - kan dat eigenlijk wel? Volgens mij wordt dat een onmogelijk te construeren woordsamenstelling ...... dat werkt niet! ( foto's: augustus 2010 - 2011)
Hans Koert
slikopdeweg@live.nl
Twitter: #slikopdeweg

SlikopdeWeg: De dagelijkse Zeeuwse column over de Schelderegio

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen