maandag 2 januari 2012

Naauwlyks de gedagtenis overig .....

Coudorpsche Berg ( foto: Hans Koert)
Je zult het dorpje Coudorpe tegenwoordig tevergeefs zoeken in het telefoonboek en je moet het ook niet, denk ik, willen intikken op je tomtom, maar bij Google Earth doen ze er helemaal niet moeilijk over. Toch woont er nu slechts een handvol mensen op een paar verspreid staande boerderijen. Van het dorp Coudorpe, eertijds een gehucht met een naam, een kerk en misschien zelfs een versterkt huis, een motte, is nu weinig meer over. Coudorpe is één van die verdwenen dorpen, waarop Zeeland een patent lijkt te hebben. Wie nu langs Coudorpe fiets zal alleen nog een vliedberg aantreffen, die op een vijftigtal meters ten zuiden van de Trenteweg ligt, de weg, die vanaf Ellewoutsdijk evenwijdig in noordwestelijke richting aan de zeedijk loopt. De vliedberg heet, met gevoel voor understatement, de Coudorpsche Berg.
Detail luchtfoto Topografische Dienst ( foto 48711 d.d. 8 maart 1989)
Vlakbij deze berg, die uit de 12de eeuw moet dateren, moet het dorp Coudorpe gelegen hebben. In een perceel ten noorden van de berg kun je op oude luchtfoto's nog duidelijk de contouren zien van de voormalige kerk van het dorp en ook een cirkelvormige omwalling. Er is in 1752, als de kerk en toren afgebroken worden, geen enkel restant meer te vinden van de één of andere motte, wel van een welput of vaete, die wellicht het dorp van zoetwater voorzag.

Grotere kaart weergeven
Al in 1267 werd de ambachtsheerlijkheid van Coudorpe genoemd en had het dorp een kerk of kapel. Het gebied werd in de middeleeuwen geteisterd door overstromingen en dijkvallen, vooral omdat de Schelde hier vlak langs de bedijking erg diep was, waardoor de dijken onstabiel waren en was het ondergraven van de dijk aan de orde van de dag: wegens menigvuldige en zwaare Grondbraken, de gevaarlykste en kostelykste van alle de Wateringen des Eilands ...... . In het boek De Tegenwoordige Staat van Zeeland uit 1751 verwonderde Tirion zich er al over, dat dorpjes als Ellewoutsdijk, Driewegen, Everinge en Coudorpe het ondanks, de aanslagen door de zee overleefd hebben, al moet hij toegeven dat van het dorpje Coudorpe, weleer gelegen een dorp van dien naam, naauwlyks de gedagtenis overig is .... niet veel rest - de laatste resten van de kerk en de toren waren toen net een paar jaar daarvoor gesloopt en de stenen waren gebruikt als zinksteen, om de voet van de dijk mee te beschermen.

Coudorpse Inlaag (foto: Hans Koert)
Vlak voor de kust ligt het diepste punt van de Schelde: 65 meter beneden NAP, vijf meter dieper dan het laagste punt van de Westerscheldetunnel ter hoogte van de Pas van Terneuzen. Want het is bijna onbegrypelyk, als men de zwaare diepte van de Hont of wester Schelde, die aldaar genoegzaam tot aan de tee van de Dyk komt, naspeurt, hoe dat deeze Dyk de woede der Zee, door de Zuidwesten stormwinden gaande gemaakt, kan wederstaan. (Tirion - 1751). De slikken ter hoogte van de Staartsche Nol (foto: Hans Koert)
Het dorp werd in 1552 getroffen door een zware overstroming en in 1572 verlaten, omdat de overstromingen het gebied onbewoond gemaakt hadden. De meeste mensen verhuisden naar het iets meer landinwaarts gelegen Driewegen .... Het gebied moet, vooral in de herfst en winter, bijna constant onder water gestaan hebben en de Coudorpse Weg, die naar Driewegen leidde, heette in de vorige eeuw niet voor niets de Schuitweg.

Coudorpe 18de eeuw ( Uit: De Tegenwoordige Staat van Zeeland)(1751)

Men heeft bij en rond de berg puin, botten en lei gevonden, die alle wijzen op de aanwezigheid van bebouwing. Ten zuiden van het dorp heeft men archeologisch onderzoek uitgevoerd toen de Westerscheldetunnel gebouwd werd en restanten gevonden van bewoning uit de tijd rond het begin van de jaartelling. Hoewel toen de Romeinen al het zuiden van Nederland in bezit genomen hadden, lijkt deze periode de eenvoudige herders, die hier woonden, ontgaan te zijn, want er zijn geen resten van Romeinse bebouwing gevonden. Hoe zouden de inwoners hun dorp eigenlijk vroeger hebben uitgesproken? Coudorpe - zeg je nou Koedurpe, zoals we dat nu doen, net als we ook Soeburg zeggen tegen Souburg, of is het Kaudurpe zoals in Zoutelande? Een leuke puzzel voor taalgeleerden - ik hoor jullie sugggesties graag............. Ik zal eens één van de autochtonen daar proberen aan te spreken, want op internet zullen ze daar nog wel niet zittten .......... (Coudorpe - Zuid-Beveland) ( foto's: oktober 2011)
Hans Koert
slikopdeweg@live.nl
Twitter: #slikopdeweg
SlikopdeWeg: De dagelijkse Zeeuwse column over de Scheldedelta

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen