dinsdag 17 januari 2012

The return of Klaas Verburgh

De Onze Lieve Vrouwe Abdij van Middelburg is één van de meest indrukwekkende historische gebouwen van de stad. Samen met het stadhuis op de markt zijn het unieke monumenten, die dateren uit de middeleeuwen. Bij de abdij horen vanouds twee kerken, die door een zgn. Tussen- of Wandelkerk, zo je wilt, met elkaar verbonden zijn. De Koorkerk is het oudste, al moet het 12de-eeuwse Romaanse kerkje, waar het allemaal mee begon, gelegen hebben op de plek waar nu de Tussenkerk zich bevindt. De Nieuwe kerk, net als de Koorkerk, dateert uit de 14de eeuw. De Nieuwe Kerk, de Abdijkerk, ook wel Het Klooster genoemd, werd na ettelijke branden ( zo brandde de Lange Jan in 1712 en vernielde het dak van de kerk) uiteindelijk verbouwd tot een ruime, haast vierkante tweehallen kerk .........
Halverwege de 16de eeuw werd Middelburg voor korte tijd een bisschopsstad en kreeg een echte kathedraal, de Noordmonster of St. Pieterkerk. Deze eer ging de St. Nicolaaskerk de neus voorbij ..... dat was balen! Paus Pius IV hadt deeze Kerk, om haare Pragt en Rykdom geschikt, om de Kathedraale Kerk van 't nieuwe Bisdom te zyn; dog die Waardigheid is naderhand St. Pieterskerk te beurt gevallen. De bisschop mocht wel, als schrale troost, de inkomsten van de Onze Lieve Vrouwe - of St. Nicolaaskerk innen ........
Het abdijcomplex in de 16de eeuw. Links van de Lange Jan de Nieuwe Kerk.
In die tijd liet de eerste ( en in feite enige) bisschop van Middelburg, Nicolaas de Castro, het schip verder uitbouwen. Deze kerk was oorspronkelijk gewijd aan Maria (Onze-Lieve Vrouwe) en het heilige Nicolaas, wiens naamdag nog steeds gevierd wordt - en niet alleen in Middelburg; later kreeg het, na verschillende branden, zijn huidige vorm als een twee hallen kerk. Binnen in de kerk kun je dat goed zien dat het dak, het eigenlijk uit twee gewelven bestaat ( en in het midden een rij pilaren) - dat zie je ook goed aan de buitenkant, waar de westkant twee puntdaken heeft en daartussen een rond torentje.
De kerk werd al in 1574 overgenomen door de protestanten en daarom is het een echte protestantse kerk gebleven - zonder versierselen of, om even Tiron aan te halen, zoals 'tie in 1753 sprak over beelden in de kerk van Yerseke, zonder Roomschen Kwerkzwier ........ De orgelkast, die tegen de oostmuur hangt dateert uit de 17de eeuw en komt oorspronkelijk uit Amsterdam. Een aantal jaren geleden werd het volledig gerestaureerd en een "nieuw" orgel ingebouwd, zodat er nu weer muziek gespeeld kan worden en de oude orgelkast weer klinkt zoals hij hoort te klinken. Wie in de kerk rondloopt en onder de indruk komt van deze geweldige ruimte, die onlangs opnieuw is ingericht voor multifunctioneel gebruik, moet weten dat, net als de Koorkerk en het Abdijcomplex ( en grote delen van de Middelburgse binnenstad), de Nieuwe Kerk tijdens het bombardement van Middelburg, 17 mei 1940 zwaar beschadigd werd - het hele dak werd vernield en dankzij de voortvarendheid van de Middelburgse magistraten en burgerij kon het complex, inclusief de Nieuwe Kerk weer in al haar glorie herbouwd worden.
Als Klaas Verburgh, zo heette Nicolaas de Castro gewoon, toen hij nog bij zijn moeder aan de borst lag, hier nog eens zou kunnen rondlopen, als hoofdpersoon in een 3D film van Nederlands fabrikaat, The Return of Klaas Verburgh, zou hij zijn stad en het eiland Walcheren niet meer herkennen. Ondanks alle moderniteiten als auto's, internet en mobiele telefoons, waarmee je zelfs contact kunt leggen met de beelden van de St. Jan in Den Bosch, zal hij tevergeefs op zoek zijn gegaan naar de zaken, die hij kende en koesterde in zijn tijd: zijn kathedraal, gesloopt ( de Sint-Pieterskerk), zijn buitenverblijf, een jeugdherberg ( Kasteel Westhove) en blauwe plastic stoeltjes in zijn Nieuwe Kerk, die, gezien haar leeftijd, nu eigenlijk beter tot Oude Kerk omgedoopt zou kunnen worden ......... (Middelburg - Walcheren) (foto's: september en december 2011)

Hans Koert
slikopdeweg@live.nl
Twitter: #slikopdeweg

SlikopdeWeg: De dagelijkse Zeeuwse column over de Schelderegio

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen