woensdag 4 januari 2012

Voor paal

Grenzen zijn geografisch juridische barrieres. Dat is nu nog net zoals vroeger. Vroeger was de grens tussen Nederland en België, twee soevereine staten, een barrière die zwaar gecontroleerd werd. Deze grens ontstond na de afscheiding van België van Nederland in 1839. Tijdens de Eerste Wereldoorlog, de Grote Oorlog, werd de grens zelfs beveiligd met prikkeldraad en electrische stroom, waarop hoge spanning stond; Nederland was immers neutraal in de oorlog tussen het Duitse Rijk en Engeland ..... Een vergeten, uit ons collectief geheugen verdwenen verhaal, waarbij een vergelijking met de grens tussen Noord- en Zuid Korea, Israël en de bezette Gebieden of tussen Mexico en de VS snel en gemakkelijk gemaakt is! Er vielen veel slachtoffers in de grensstreek ( Vlissingse Courant) ( 12 juli 1915) (bron: Krantenbankzeeland)
Aan beide zijden van de grens golden, ook na de Eerste Wereldoorlog, eigen wetten en regels en daarom werden de grenzen bij grensposten zwaar gecontroleerd. Wie kent niet de verhalen over smokkelaars, die boter of sigaretten smokkelden en die de commiezen in het grensgebied van Zeeuws-Vlaanderen en Vlaanderen te slim af waren met snelle auto's en kraaienpoten? Nu zijn de grenzen, dankzij het Verslag van Schengen open (alleen aan de buitengrenzen van Europa wordt nog streng gecontroleerd) en komen Franse en Belgische jongelui naar Zeeuws-Vlaanderen om drugs te scoren .... eigenlijk is er weinig veranderd. Wie nu naar Vlaanderen wil vanuit Zeeland komt geen strengkijkende douanier meer tegen en wordt pas, bij het passeren van het blauwe landenbord, gewag dat hij de landsgrens gepasseerd is.
Grenspaal nº 319 bij Posthoorn ( foto: Hans Koert)
Is de grens dan helemaal verdwenen? Nee, wie zijn ogen de kost geeft kan nog de witte grenspalen zien, die naast elkaar in een lange lijn de grens aanduiden. Deze gietijzeren grenspalen uit 1843 zijn alle genummerd: nummer 269 bevindt zich op de Scheldedijk bij de Hertogin Hedwigepolder; een polder, die vroeger door niemand gekend werd, maar nu in de koppen van de landelijke dagbladen prijkt als het over ontpolderen gaat; de laatste grenspaal bevindt zich bij het Zwin, nummer 369.
Grenspaal Nº 322 vind je bij Boeckhoute-Haven ( foto: Hans Koert)
Wie bij Philippine de polder in duikt komt al snel op de grens en wandelt langs gehuchten met kleurrijke namen als Holleken en Posthoorn ( hier vind je paal nummer 319) en kan bij Boekhoute ( paal nummer 321) weer richting Zeeuws-Vlaanderen lopen om bij Isabellehaven, Zeeuws-Vlaanderen weer binnen te gaan. ( paal nummer 323). Grenspalen of - stenen zijn al zo oud als de Romeinse Tijd. Toen al gaven de Romeinen met stenen aan tot waar hun gebied liep. Nu zijn het herinneringen aan een, meestal geromantiseerd, verleden, toen de grens tussen Vlaanderen en Zeeuws-Vlaanderen nog iets betekende. Wist je dat er grenspaaltoeristen zijn, die alle palen afgaan en willen vastleggen?
Paal Nº 323 bij isabellehaven - de palen werden in 1843 geplaatst. (foto: Hans Koert)
Gelukkig heeft het verdwijnen van de grenscontroles het eigene van de twee streken niet aangetast. Je herkent binnen honderd meter over de grens aan de bebouwing of het plaveisel dat je bij de buren op bezoek bent ......... en dat is wederzijds, heb ik horen vertellen. Alleen daarom al zou ik best in de grensstreek willen wonen, ook al is in je hoofd de grens soms nog een haast onneembare barrière. De historische grenspalen, schijnbaar doelloos in het landschap geplaatst, hebben nu geen wezenlijke functie meer en staan eigenlijk, met recht, voor paal ...... ( Philippine - Zeeuws-Vlaanderen) (foto's: april 2011)
Hans Koert

slikopdeweg@live.nl
Twitter: #slikopdeweg
SlikopdeWeg: De dagelijkse Zeeuwse column over de Schelderegio.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen