maandag 6 februari 2012

De eisen van de tijd ......

Elke stad, die zich ontwikkelde in de middeleeuwen, beschermde zich op de één of andere manier tegen indringers van buitenaf. Waren in de middeleeuwen vooral stenen weermuren belangrijk, nadat zwaarder geschut ontwikkeld werd, kwamen aarden wallen in de mode. Je hoeft in Zeeland niet ver te zoeken om daar de restanten nog van terug te vinden: Sluis, Damme, Goes, Philippine en Middelburg kennen nog hun vesten en bolwerken. Als je de stad binnen wilde moest je door één van de poorten van de stad. In de meeste steden zijn deze onhandige, meest smalle toegangswegen tot de binnenstad al lang geslecht - Zierikzee heeft nog een paar zeer fraaie poorten over - Middelburg nog maar één ........... en die heeft nooit een militaire functie gehad.

Wie de Koepoort voor het eerst ziet, legt meteen een link met Frankrijk en Napoléon, met de Arc de Triomphe, en dat is niet eens zo gek. De Koepoort van Middelburg werd tussen 1735 en 1739 gebouwd in een stijl, die we kennen als de barok, de Lodewijk de XIV-stijl, de tijd van de hoepelrokken en pruiken ......... De tijd van de verschillende stadhouders, die allen voor het gemak door hun ouders Willem genoemd werden, opdat hun naam niet vergeten zou worden, zodat doortellen eenvoudig werd, maar die niet uitblonken door visie en daadkracht. In de tweede helft van de 18de eeuw zijn er dan ook regelmatig spanningen tussen prinsgezinden ( Oranjegezinden) en Patriotten. Toen de Franse bevolking de macht greep in Parijs, roerden de Patriotten zich ook in Middelburg, hetgeen zelfs leidde tot plunderingen.
De Koepoort had geen echte militaire functie meer. Nu rijd je er met de auto of fiets omheen, langs de stadsschouwburg; toentertijd reed je met paard en wagen door de poort heen. De poort werd ontworpen door beeldhouwer Jan Pieter van Baurscheidt de Jonge en bouwmeester Jan de Munck, een handig baasje, een knappe kop, ongetwijfeld hoogbegaafd, zo zouden we hem tegenwoordig bestempelen, die als stadsarchitect ook zijn huis verbouwde tot een observatorium - een soort sterrenwacht á la Philippus Lansbergen avant la lettre.
De naam Koepoort zal ongetwijfeld referen aan de dieren, die door deze poort vanuit het platteland van Walcheren de stad ingevoerd werden om te worden verkocht of te worden geslacht. Eenmaal binnen de stad bereikte je het Molenwater, een open water in de stad, oorspronkelijk een spuiboezem, waarlangs in de 18de eeuw fraaie patriciërshuizen gebouwd werden. In 1817 werd het Molenwater gedempt en werd eene fraaie vlakte, omzoomd met fraai beplante wandelpaden, beschrijft M.H.C. van Oosterzee in 1841 in De Beschrijving der Nederlanden.
In de jaren vijftig van de vorige eeuw werd hier een themapark gemaakt rond de wederopbouw van Walcheren na de Tweede Wereldoorlog, genaamd Miniatuur Walcheren, dat sinds een paar jaar een nieuwe stek en een nieuwe naam heeft gekregen - Mini Mundi.

Grotere kaart weergeven
Als je vluchtig Middelburg vanuit vogelperspectief beschouwd, dan ligt dit voormalige Miniatuur Walcheren als een fraaie Franse tuin tussen de bebouwing - zo'n fraai groen stadspark willen veel mensen behouden. De gemeente Middelburg heeft echter andere plannen en wil graag op de open gevallen plek een schouwburg neerzetten - Gek eigenlijk, dat de magistraten van de stad vergeten lijken te zijn dat het Molenwater altijd park geweest is. De huidige schouwburg, gelegen tegen de Koepoort, voldoet niet meer aan de eisen van de tijd - zegt men, dus moet hij weg en vervangen worden. Volgens mij is het nu gewoon wachten totdat iemand de Koepoort ontdekt als iets, dat .......... niet meer voldoet aan de eisen van de tijd ...... dus weg ermee!. Als een relict uit de 18de eeuw, een soort verlopen malware-programma avant la lettre, waarmee je vreemde ongewenste sujetten buiten gehouden moesten worden, staat eigenlijk vreselijk in de weg ...... weg ermee - met dit soort bestuurders zonder historisch besef, die menen te moeten opkomen voor de eisen van de tijd! ( Middelburg) ( foto's: juni 2011)
Hans Koert
slikopdeweg@live.nl
Twitter: #slikopdeweg
SlikopdeWeg: Een dagelijkse (v)luchtige column over Zeeland en haar bewoners.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen