vrijdag 10 februari 2012

Eeuwige Roem

Heel wat mensen zullen er al voorbij gelopen hebben, zonder zich gerealiseerd te hebben dat het gebouw op de hoek van de Bree en de Zuidsingel in Middelburg eigenlijk een kerk is - oké, wie omhoog kijkt zal de vier hoge kerkramen aan de Breezijde niet ontgaan, maar de voorkant lijkt eerder op de ingang van een oud patriciërshuis, dan op een kerk. Misschien komt het wel door het gemis van een kerktoren of een klok, die het gebouw die "wereldse" uitstraling heeft. Rond de voordeur, zoals gebruikelijk bij veel patriciërswoningen uit de 18de eeuw, gebouwd in de Lodewijk de XIV-stijl, een witte omlijsting, een pronkrisaliet, waarop o.a. een stelling van Maarten Luther geschilderd is. De Lutherse kerk omvatte, behalve de gebedsruime en een fraaie Konsistorie tevens een Kosters- en Schoolhuis.
Gedurende de 17de eeuw vonden de Lutheranen een plek om te kerken in een voormalig pakhuis bij de Suikerpoort, maar dit pakhuis, waar kerk werd gehouden op de bovenverdieping, voldeed niet helemaal en begin 18de eeuw besloot men om een nieuw gebouw neer te zetten op het terrein van het vroegere pesthuis. Dat pesthuis dat ooit gesticht was in de buurt van de Noordpoort, bevond zich, ruwweg, op het terrein tusen de St. Jorisdoelen en de Zuidsingel, waar ook een bagynhofje lag. Rond de tijd dat de Lutherse Kerk gebouwd werd op de plaats waar het nu ligt, was het pesthuis als zodanig niet meer in gebruik en was er een glasfabriek (kralen?) in gevestigd. Al snel moest de kerk aan de Zuidsiongel uitgebreid worden, door Aanwas dier Gemeente, voor dezelve te klein geworden zynde.
De kerk werd gebouwd door stadsarchitect Jan de Munck, die we ook al tegen kwamen als bouwmeester van de Koepoort. Het gebouw van de Lutherse Kerk is in de jaren zestig van de vorige eeuw helemaal gerestaureerd en is een prachtig beeldbepalend onderdeel geworden van de Bree dat, aan één zijde slechts, nog een fraaie gave 18de eeuwse gevelrij bezit. Ook deze huizen, samen met de kerk, werden door de stadsbouwmeester gebouwd, de eerder genoemde Jan de Munck. Deze Jan de Munck werd in 1687 in Hulst geboren, werd timmerman, ging al jong in Middelburg wonen, werd in 1715 poorter en trouwde met de dochter van een rijke aannemer. Hij werd landmeter (hij was een kei in wiskunde) en stadsarchitect van de stad. In de stad vind je nog steeds allerlei zaken van zijn hand terug, zoals de zonnewijzer aan het stadhuis van Middelburg, de Koepoort, de pomp achter het Stadhuis en de Lutherse Kerk met aanpalende huizen in de Bree. Hij overleed in 1768, meer dan 80 jaar oud, maar zijn naam leeft voort in zijn gebouwen.
De droom van elke stadsbestuurder, denk ik, elke wethouder of ambtenaar, is, dat men je naam tot in lengte van dagen zal herinneren als de initiator of architect verantwoordelijk voor de bouw van een beeldbepalend gebouw of project ... eventueel slechts door een lullig, slecht te lezen bordje aan de muur van het gebouw, ten behoeve van die toeristen, die zich m.b.v. een ANWB stadswandeling de stad beter willen leren kennen. U kent ze wel, fototoestel op de borst, allebei een (zelfde) winddicht jack aan ('t kan toch flink fris zijn), verveeld omhoogkijkend naar een op de gevel typerend element, dat beschreven staat in het boekje in hun rechterhand. Ook de ambtenaren in Middelburg kennen dat gevoel - dat diep gewortelde verlangen naar eeuwige roem ........ Museum voor Moderne Kunst op de Punt - De nieuwe Schouwburg aan de Korte Noordstraat met als zichtbaar resultaat de Put van Middelburg: dat zit dus voor de eerste 100 jaar in Middelburg wel goed ......... Daarvoor hebben we geen bordje nodig! ( MIddelburg) ( foto's: 2011)
Hans Koert
slikopdeweg@live.nl
Twitter: #slikopdeweg
SlikopdeWeg: Een (v)luchtige column over Zeeland en haar bewoners.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen