woensdag 14 maart 2012

Bedevaart

 Het dorpje Lissewege behoort zo eens in de vijf - zes jaar tot de dorpen waar ik even aan wip - op bedevaart zou je't kunnen noemen. Ik geef toe - het is vooral de majestueuze tiendenschuur, die mijn doel is.  Die schuur behoorde bij de middeleeuwse abdij van Ter Doest en juist die abdij had in de middeleeuwen heel wat gronden in de Schelderegio  ............ De schuur is eigenlijk het enige dat nog over is van de oorspronkelijke abdij en stamt uit de 13de eeuw. Ik ken geen seculier gebouw ( het is voor mij eerder een boerenschuur dan een klooster, vandaar seculier) dat meer tot mijn verbeelding spreekt dan deze schuur met zijn fraaie binnenwerk als een oerprototype van de Zeeuwse boerenschuur.
De abdij Ter Doest dateert uit het begin van de twaalfde eeuw, toen de heer van Lissewege in West Vlaanderen, besloot een stuk grond af te staan aan de benedictijner monniken om daar een abdij te stichten. De abdij van Ter Doest, want zo werd hij genoemd, bevat veel gronden in Vlaanderen en Zeeland, vooral veel woeste gronden, waar schaapherders hun kudden lieten grazen. Ze gingen zich ook toeleggen op bedijkingen en stichtten kloosters elders in de Schelderegio, zoals rond het dorp Saeftinghe en bij de Monsterhouck bij Kattendijke op Zuid-Beveland.
 Ter Doest was een groot klooster, waar meer dan 100 mensen verbleven, deels monniken, deels leken, die hier  leefden en werkten. Alleen de fraaie tiendenschuur, als een kerkgebouw uit de gotiek met spitstoelopende ramen, en steunberen om de muren met het imposante dak te dragen, staat nog overeind en dat is voor zo'n bijna 750 jaar oud gebouw natuurlijk uniek.
 De tienden waren een soort van belasting, een soort BTW zou je't simpelweg kunnen noemen. Het klooster had recht op tien procent van de opbrengsten van zijn, aan boeren, in leen uitgegeven landerijen en die opbrengsten werden in de tiendenschuur verzameld ........ Ook zullen de monniken uiteraard hier zelf ook hun oogsten bewaard hebben.
 Wat me het meest bij blijft, iedere keer als ik de schuur van binnen bewonder, dat is haar enorme formaat. De originele gebinten, die het hoge dak dragen, roepen respect op voor de bouwmeesters. Onze eigen Zeeuwse schuren lijken prutswerk,  veegeleken bij dit middeleeuwse bouwwerk, afgekeken van deze middeleeuwse bouwheren en dat is natuurlijk niet zo vreemd, immers, de vaardigheden en kennis om zulke constructies te bouwen, werd van vader op zoon overgedragen ( Hoe zat dat bij monniken?). Het oppervlak van de schuur bedraagt zo'n 1340 m² (50,5 m x 23,75 m) en de gevel, zo las ik, is 30,75 meter hoog hoog.
 
 In de 16de eeuw werd het klooster door de geuzen verwoest, die weinig op hadden met het paapse - de tiendenschuur bleef gespaard, misschien omdat de schuur goed dienst kon doen voor de bevolking van de streek - ik weet het niet.
 Waar vroeger de abdij stond werd later in de 17de eeuw, een hoeve gebouwd, die diende als buitenverblijf van de monniken. De bevolking van Vlaanderen bleef het katholieke geloof trouw en monniken gebruikten de hoeve als buitenverblijf.  Daarbij werden de stenen van de abdij opnieuw gebruikt. Uiteraard bleef de tiendenschuur ook intact en onderhouden, want een boerderij kan nu eenmaal niet zonder schuren.
De tiendenschuur wordt gebruikt voor lezingen en tentoonstellingen en is vrij te bezichtigen. 
De imposante schuur imponeert me en boeit me - je hoeft weinig fantasie te hebben om de schuur te vullen met morsige boeren, die met vol beladen ossenkarren, hun zakken rogge komen afleveren bij de schuur, terwijl grijze monniken minutieus het afgeleverde op hun laptops noteren en de boeren wijzen, waar ze hun oogst mogen deponeren. Uiteraard helpt een bezoek aan het er tegenovergelegen terras, waar een fraai, ambachtelijkbereid abdijbier wordt geschonken in een, hoe toepasselijk, Abdij Ter Doestglas. de fantasie te scherpen. Als je door't bier heen kijkt naar de schuur, weet ik zeker dat je, net als ik, de hele middeleeuwse bevolking van Lissewege en omgeving langs ziet trekken ..... als een middeleeuws schouwtoneel. En als het niet meteen lukt, neem je gewoon nog zo'n heerlijk biertje.  Ik ga hier graag op bedevaart!
Hans Koert
slikopdeweg@live.nl
Twitter: #slikopdeweg

SlikopdeWeg: De dagelijkse column over de Schelderegio en haar bewoners.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen