zaterdag 17 maart 2012

Schip

 De huidige Nederlands Hervormde kerk van Baarland was eertijds gewijd aan Sint Maarten. Net als andere eenvoudige middeleeuwse kerkjes uit de Zak van Zuid-Beveland, zoals die van Hoedekenskerke, bestaat de kerk tegenwoordig slechts uit één ruimte.
 In de tijd dat de kerk gebouwd werd, had de kerk wel degelijk nog twee zijbeuken, maar in de 18de eeuw werden die afgebroken en de zijmuren hersteld. Het middenschip, het deel tussen de toren en het koor is dus nog niet zo oud, alhoewel, 250 jaar is toch ook een respectabele leeftijd.
Grappig vind ik, dat je tegenwoordig, bij allerlei middeleeuwse kerken in Zeeland,   die in de 16de eeuw overgenomen werden door de protestanten, ineens de oude "katholieke" naam weer ziet opduiken. De kerk van Baarland was eertijds gewijd aan St. Maarten - nou daar hadden de protestanten geen boodschap aan - weg met die Overblyfsels van den Roomschen Kerkzwier, zoals ze dat in de 18de eeuw noemden; voor heiligen was er geen plek meer in de protestantse eredienst. De kerk van Hoedekenskerke was gewijd aan Sint Joris, die van Oudelande aan St. Egilius en die van Kapelle aan Maria, om er even een paar te noemen.
 
 De gemeenteleden, die bij de protetantse gemeente van Baarland hoorden, hadden moeite om de enorme kerk elke zondag vol te krijgen, laat staan de bekostiging van het onderhoud van de  kerk op te brengen. Het koor van de kerk, is lange tijd gebruikt als schooltje - een donkere ruimte, waar het in de winter benauwd geweest moet zijn bij de rokende potkachel ( zo stel ik me voor). De ruimte werd afgeschermd van de kerk door een grote houten wand, die meteen maar gebruikt werd om de kerkgangers te informeren over de Tien Geboden, dat kon ook in Baarland geen kwaad. Deze beschildering dateert uit de 18de eeuw en is onlangs fraai gerestaureerd ( de foto's dateren van voor de restauratie).
In het koor, het deel dat vroeger de school was, is nooit werk gemaakt van het betimmeren van het dak, zodat je daar nog een prachtig zicht hebt op de oorspronkelijke dakconstructie, dat lijkt op de houten spanten van een omgedraaid schip - het is natuurlijk niet toevallig dat het middenstuk van zo'n kerk het schip genoemd wordt - de timmerlui die verantwoordelijk waren voor zo'n constructie, hadden het vak geleerd in de praktijk, als leerling en gezel en hoefden zich niet, zoals nu, na een paar jaar te specialiseren.  Voor een middeleeuwse ambachtsman was er weinig verschil tussen de constructie van een scheepsromp, een boerenschuur of een kerkdak .........
Hans Koert
slikopdeweg@live.nl
Twitter: #slikopdeweg

SlikopdeWeg: De dagelijkse Zeeuwse column over de Schelderegio en haar bewoners.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen