woensdag 21 maart 2012

Voor paal

 Het Meldpunt Erfgoed Zeeland heeft afgelopen jaar weer zo'n 70 meldingen binnengekregen over bedreigd erfgoed, dat verloren dreigt te gaan, las ik. Het gaat in dit geval vooral om die kleine historische materiële relicten, die je pas mist als ze er niet meer zijn; minder om de immateriële zaken, de gewoonten of gebruiken uit vroegertijd, zoals het ritueel van erwtensoep eten op de pont ( die van de boot van Hoedekenskerke-Terneuzen schijnt de beste geweest te zijn vanwege de grootte van de pan en het geringe aantal reizigers - door de omlooptijd dus); het boek dat je kreeg bij't kerstfeest, stokvis eten als zondags ritueel en slik op de weg als een typisch Zeeuws ongemak ......
 Ik ben zo dom geweest om mijn melding in portefeuille te houden, onder de pet, zo u wilt - het is me gewoon ontschoten door de dagelijkse beslommeringen.  Ik heb het in ieder geval niet gemeld ........  Maar goed - ik kom er nu alsnog mee uit de kast ........ wellicht is het nog niet te laat, al grommen de graafmachines dit voorjaar weer overal langs de Zeeuwse dijken, die klaar gemaakt worden voor die ene superstorm, die we alleen nooit hopen mee te maken ..........
 Wat fijn om te lezen dat een klein stukje glooiing bij Colijnsplaat wellicht bewaard blijft ..... De basaltblokken en de veldkeien, die schijnbaar zonder voegsel zichzelf bijeenhielden, met vreemdsoortige primitieve planten, als desperado's verbannen naar deze plek war niets wil groeien; de betonnen voorgevormde stenen, die voor mij als kind stoeltjes bleken, waarin je perfect pastte en over de zee kon uitkijken. Vandaag, echter, wil ik een lans breken voor de rij paaltjes, die laatste barrière tegen verwoestende golfbewegingen, die het slechts door een grasdek beschermend zandlichaam moest vasthouden. Deze paaltjes, de zgn. perkoenpaaltjes, mis ik nu al een beetje .....

 Die rij, dat evenwijdig aan de dijk lopend lint van paaltjes, vaak zwaar verweerd door de elementen, het zout en de wind, begroeid met korstmossen, horen, volgens mij, van oudsher bij de dijk. Ik geef toe, het zgn. Muralt-muurtje, dat ik ook nog bewust meegemaakt heb als een ultieme poging om tijdens de jaren dertig de verwoesting van het land door de stijgende zeespiegel enkele jaren / eeuwen uit te stellen, is in mijn herinnering al bijgezet in het onderbewuste, al koester ik nog een paar kilometer waterschapsgeschiedenis in de buurt van Wolphaartsdijk en Oud Sabbinge.
Vergaat het straks ook het perkoenpaaltje zo? Zijn ze ineens weg? Weggegumd uit het ontwerp op de tekentafel van de uitvoerders bij Rijkswaterstaat? Zonder dat je er op een fatsoenlijke manier afscheid van hebt kunnen nemen? Zomaar ineens weggevallen uit je leven?  Wat te doen, als je na een zware westerstorm, tijdens een lange wandeling langs de glooiing, plotseling een aangespoelde kist vindt, te zwaar om achterop de fiets mee te nemen, met een geheimzinnige inhoud, die, te zien aan het logo op de kist, een aangevreten appel, veel belovend is, die rij perkoenpaaltjes mist? Waar laat je zo'n kist zo snel, zodanig dat iedere dijkjutter weet dat die kist van jou is; dat die kist al gevonden is - al gereserveerd? Vroeger speelden die rij perkoenpaaltjes daar een duidelijk ongeschreven rol in - alles wat aan de binnenkant van die rij paaltjes lag, moest daar bewust door een mens neergelegd zijn en was dus al gevonden - afblijven dus. Iedereen wist dat - dat was een duidelijke ongeschreven wet. Helaas lijkt dat nu allemaal geschiedenis geworden, herinnering ...... zet je fiets maar eens, onafgesloten, bij de zeedijk neer ...... Juist - daarom had ik die perkoenpaaltjes afgelopen jaar ook willen aanmelden bij het meldpunt - maar ik kon mijn fiets niet meer vinden! Stond ik even voor paal!

Hans Koert
slikopdeweg@live.nl
Twitter: #slikopdeweg

SlikopdeWeg: De dagelijkse Zeeuwse column over de Schelderegio, haar geschiedenis en haar bewoners. 

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen