woensdag 23 mei 2012

Binnen de perken houden

 Je spreekt van een natuurlijk landschap als de mens er met zijn handen afgebleven is .. althans zo leerde ik dat vroeger op school. Zodra de mens ingegrepen heeft en elementen toegevoegd of weggelaten, dan spreken we van een cultuurlandschap. Het schorrengebied van bijv. Saeftinghe is zo'n gebied dat je wellicht als natuurlijk mag bestempelen, al heeft de mens er vroeger eeuwenlang gewoond, voordat het in 1570 bij de Allerheiligenvloed voorgoed aan de zee moest worden prijsgegeven en de dorpjes Saeftinghe, Namen, St. Laureins en Casuwelede voorgoed van de kaart en uit het geheugen verdwenen.
 De mens is niet altijd even zorgvuldig omgesprongen met de natuur. Denk aan de winning van zout in de middeleeuwen, waarbij grote gebieden tot moeras werden omgetoverd of anders gezegd, naar zijn ouwe moer werden geholpen. Met de Deltawerken nog dreigde de Oosterschelde hetzelfde lot beschoren, wat de Grevelingen en het Veerse Meer tot een stinkende doodwaterplas maakte, voordat werd ingegrepen. Bij de uitdieping van de Westerschelde wordt ook in de natuur ingegrepen - het houdt de politiek goed bezig - een mooi voorbeeld van cultuurlandschap - al versta ik onder cultuur  een iets hoger goed ........
 Sommige elementen in het landschap zijn al zo oud als …. Nehalennia (Methusalem is hier nooit geweest, vandaar deze taalkundige vrijheid) ..... dat het lijkt alsof ze er altijd al geweest zijn. Neem de meidoornheggen in de Zak van Zuid-Beveland, maar ook in andere delen kom je deze oude, ietwat rommelige afscheidingen tussen percelen tegen. De ideale manier om je vee binnen de perken te houden en op dit moment verblijden ze ons met een pracht aan bloemen. Ooit een meidoornbloemetje van dichtbij bekeken? Eén zo'n schitterend bloemetje wint het glansrijk van het kostbaarste stukje Brugs kant.
 Behalve de witte- of rozerode bloemenpracht in april - mei biedt de meidoorn ook een uitgelezen biotoop voor tientallen vogelsoorten en insecten. Ooit de kneu gezien, de bosrietzanger horen zingen of de gele karekiet zien broeden in het meidoornstruweel?  Ik niet, maar dat schijnt aan mijn gebrek aan opmerkzaamheid of geduld te liggen - ze schijnen er te zitten. In de herfst worden de heggen als vroege kerstbomen behangen met duizenden bessen, die voor de zomer een welkom rantsoen voor de winter zijn.
De meidoornheggen horen, wat mij betreft, bij het Zeeuwse natuurlandschap, omdat het al eeuwenlang zo is ..... bacterievuur of geen bacterievuur - het uitroeien van deze ziekte leidde een aantal jaren geleden tot een massaal rooien van de heggen, maar gelukkig zie je ze nu weer terugkomen in het landschap. Eigenlijk waren de boeren vroeger, bezig met het planten van deze natuurlijke afscheidingen, de meidoornheggen, al natuurbeschermers avant la lettre: de term nieuwe natuur bestond nog niet, maar het idee werd toen al op voorhand in de praktijk gebracht.

Het viel me trouwens op dat de meidoornheg dit jaar echt in mei bloeit ..... In mijn beleving bloeide de meidoorn de afgelopen jaren altijd in april en was de mooiigheid er in mei al vanaf - zoiets dus als pepernoten begin oktober in de winkel ..... . Zou de natuur dan toch niet helemaal van slag zijn?
 
Hans Koert

slikopdeweg@live.nl
Twitter: #slikopdeweg Feesboekgroep
SlikopdeWeg: Al 1100 keer de Zeeuwse blog voor de Schelderegio en haar bewoners

2 opmerkingen:

  1. Schitterende foto's als vanouds.. bedankt

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Vergeet de sleedoorn (wilde pruumpjes) niet. Meestal was het rond de weilanden een mengeling van mei- en sleedoorn. Het voordeel van de sleedoorn is dat het zichzelf uitzaait en dus onderhoudt. Ondanks dat was er toch nog een schotter, zeker in De Poel, nodig om het toch nog uitgebroken vee op zijn plek te krijgen. EN toen werd het prikkeldraad uitgevonden....

    BeantwoordenVerwijderen