dinsdag 19 juni 2012

Kliko

 Wie langs de Bachtensteene fietst en de puinhopen ziet waar ooit een school, een kinderopvang, een jongerencentrum en een gymzaal stonden, zou zomaar flash backs kunnen krijgen over het bombardement op Middelburg van 17 mei 1940, maar niets is minder waar. Deze gebouwen zijn afgesbroken t.b.v. nieuwbouw voor het zorgcentrum St. Willibrord. Onze bodem is een groot onontgonnen archief, althans als we de archeologen moeten geloven. Wie een huis laat bouwen en daarvoor de bodem moet beroeren, krijgt te maken met een wet, die bepaalt dat eerst onderzocht moet worden of de bodem wellicht interessante sporen kan opleveren.  In onze oude steden, waar generaties lang mensen gewoond en geleefd hebben, is de bodem één groot verhaal ........ Middelburg, met zijn rijke geschiedenis, is daarop geen uitzondering! 
 (uit: De Tegenwoordige Staat van Zeeland - I. Tirion 1751)
Onlangs werd aan de Bachtensteene een oude school afgebroken, die daar zo'n 60 jaar geleden gebouwd werd. In de bodem werden restanten van oude muren gevonden, wellicht toebehorend aan het oude Steen, het Gravensteen, één van de oudste stenen gebouwen van de stad.
 's Graavensteen ( Tekening J. Hollestelle - 19de eeuw) ( bron: Geschiedenis van Middelburg P. Sijnke)
Al in de tijd van de Hoekse en Kabeljauwse Twisten, de tijd toen de graaf van Vlaanderen en de graaf van Holland beiden de Scheldedelta in bezit wilden krijgen, wordt het 's Gravensteen vermeld als de plek die Rooms-koning Graaf Willem II van Holland, aan de stad Middelburg schenkt als dank voor haar aandeel in de Slag bij Westkapelle tegen Zwarte Margriet, gravin van Vlaanderen, de keur om een Hoge Vierschaar te houden voor criminele zaken begaan in Zeeland Bewester Schelde ..... De veroordeelden wachtte een cel in het 's Gravensteen.... en de Gevangenen op 't Graavensteen brengen.  
 Centrum van Middelburg ca. 1750 De pijl geeft het 's Gravensteen aan. ( uit: De Tegenwoordige Staat van Zeeland - I. Tirion 1751)
 In 1751 wordt er nog steeds over het 's Graven Steen gesproken, of te hoewel het Gevangenhuis, dat op het hoogste punt van de stad ligt, op het hoogste der gantsche Stad, op den Burgt, waarschynlyk ter plaatse, daar voorheen de oude Sterkte of Burgt gestaan heeft, 't geen ook uit den Naam der bygelegen Straat, de Wal, af te neemen is, schrijft Isaac Tirion. Dat gebouw dateert uit 1526 en, te zien aan een kaart uit het midden van de 18de eeuw, lag dat precies op de plek waar nu de oude school aan de Bachtensteene stond. Het vlakbij gelegen vroegere Hotel De Burgt heeft ongetwijfeld zijn naam aan dit gebouw te danken. Het was een zeer hoog gebouw, lees ik, met veele welverzekerde Kameren voorzien.  Er was een bordes voor, waar je via een trap langs beide kanten bij de grote voordeur kwam, die leidde naar een ruime zaal, waar recht gesproken werd. 
 Muurresten blootgelegd. 
Wie nu de Bachtensteene langs fietst, ziet graafmachines en hoge bergen aarde en puin. De graafmachines schaven laagje voor laagje de grond af en met iedere decimeter dat ze dieper komen, gaan ze verder terug in de tijd. Onlangs werden een beerput en muren gevonden, die, en het klopt met de plattegrond, toe hebben kunnen horen aan Het Steen, de oude gevangenis.
Grappig vind ik, dat juist op deze plek, de Middelburgse Hans Lippershey, drond 1600, de telescoop uitgevonden moet hebben.
Het verhaal dat zijn twee kinderen in een afvalbak van pa voor de gein door twee mislukte lenzen naar het haantje van de Lange Jan keken, situeerde ik altijd in de Kapoengang, om het plaatje handen en voeten te geven ..........   Wat zou het leuk zijn als uit die beerput, die op het terrein gevonden is, die stukken lens opgediept zouden kunnen worden plus de restanten van Lippershey's kliko.

 Hans Koert

slikopdeweg@live.nl
Twitter: #slikopdeweg  Feesboek groep Slik op de Weg
SlikopdeWeg: Al 1100 keer de Zeeuwse blog voor de Schelderegio en haar bewoners

1 opmerking:

  1. Er ligt nog genoeg van onze voorouders in de grond, interessant om dat naar boven te halen.

    BeantwoordenVerwijderen