maandag 11 juni 2012

Ommegang

 In een tijd dat kerken leegliepen en grote bevolkingsgroepen afscheid namen van de kerk als instituut, verdwenen ook, haast ongemerkt, oude gebruiken ......
Oude gebruiken, die eeuwenlang door de kerk in stand gehouden werden, maar waarvoor op een gegeven moment in een dorpsgemeenschap, het draagvlak te smal geworden was, raakten in onbruik. Neem bijvoorbeeld, in de katholieke kerk, het gebruik om eenmaal per jaar naar buiten te treden, door relieken of symbolen in een ommegang aan het volk te tonen, zoals bijv. bij de Heilig Kruisprocessie in Terneuzen in de eerste helft van de vorige eeuw ..... Alleen in overwegend katholieke gebieden in Limburg en Brabant worden zulke processies nog wel gehouden tot op de dag van vandaag en trekken de belangstellling van honderden pelgrims.  
 Ook op Zuid-Beveland moeten er in de eerste helft van de vorige eeuw, meer van dit soort processies gehouden zijn, al was het verboden om symbolen als de hostie buiten de kerk te tonen. De vrijheid van godsdienst kende ook in het overwegend protestantse Zuid-Beveland zijn grenzen .... Dit soort gebruiken, ommegangen of processies, zijn in de laatste eeuw bijgeschreven in het boek van vergeten gebruiken - in het rijtje waarin ook het dragen van klederdracht, de huisslacht, de grote schoonmaak en de toondagkoeien thuishoren ..... Gelukkig vinden genoeg Zeeuwen het belangrijk dat deze oude gebruiken bewaard blijven, denk aan het jaarlijkse straorieën op Schouwen en de vele ringrijdevenementen op Walcheren. De Sacramentsprocessie van de Heilige Bonifaciusparochie, is sinds vijf jaar weer springlevend. In 2008 blies Pastoor Verbeek voor het eerst sinds de jaren vijftig van de vorige eeuw, de Sacramentsprocessie in Kwadendamme weer nieuw leven in. Wat ooit begon als een eenmalig gebeuren, beleefde afgelopen weekend haar eerste lustrum.
 De processie begon met een Eucharistieviering in de zgn. kerkhoeve, de Kaneelpolderhoeve.

In de schuur van deze boerderij werd in de tijd na de reformatie, in de 17de en 18de eeuw,  katholieke missen opgedragen - een publiek geheim dat door de protestanten geduld werd. Zo ook afgelopen weekend.  In een afgeladen schuur, dit keer niet met aardappelen of uien, maar ingericht met een altaar en honderden gelovigen, werd een eucharistieviering gehouden, waarna, in optocht, de hostie in een fraaie monstrans, door pastoor Verbeek, over de fraaie dijken rond het dorp Kwadendamme, langs het Mariakapelletje, terug richting de H. Bonifaciuskerk gebracht werd. 
 In de stoet, die de hostie begeleidde, liepen vertegenwoordigers van andere parochies mee, zoals die van Ovezande en 's Heerenhoek; Zouaven uit Oudenbosch brachten hun St. Pieter mee en communicanten uit de Zak presenteerden zich.
 De organisatie had zelfs Damiaan bereid gevonden zijn bekeringswerk onder de bewoners van Quaaendamme, gestalte te geven .... al beloofde de kleding van de ongelovigen, die aan Damiaans lippen hingen, weinig goeds m.b.t. de nakende sombere tijden van aangehaalde broekriemen en hand-op-de-knip
De parochie van Quaanendamme, zoals dit gebied oorspronkelijk heette, en waar het dorp naar vernoemd is, naar de dijk, die het soms woeste Zwake in de vijftiende eeuw beteugelde, had Damiaan uitgenodigd, als opmaat voor het binnenkort samengaan van de Zuid-Bevelandse en Schouwse parochies, die zijn naam zullen dragen. In de stoet liepen ook vendelzwaaiers mee en leden van de klederdrachtgroep Mooi Zeeland, die de katholieke klederdracht toonden, al liep er ook een enkele Hervormde Zuud-Bevelandse tussen - een afvallige wellicht - een kniesoor die daar op lette .....
Een traditie, die indruk maakt. Zo'n kleurrijke, haast middeleeuwse stoet, waarin de kerk zich op een ongedwongen wijze naar buiten toe manifesteert, met muziek en vaandels en veel symboliek, moet op de eenvoudige landman uut de Zak in vroeger tijden en de tientallen toevallig passerende passanten, die een rondje Zak deden, veel indruk gemaakt hebben ..... De vijfde sacramentsprocessie eindigde bij de H. Bonifaciuskerk in Kwadendamme, waarna er nog gezellige nagepraat kon worden achter de kerk, waar o.a. een friteskraam was opgesteld - tja, je moet ook de inwendige mens niet vergeten .......

Hans Koert

slikopdeweg@live.nl
Twitter: #slikopdeweg Feesboekgroep Slikopdeweg (inloggen)
SlikopdeWeg: Al 1100 keer de Zeeuwse blog voor de Schelderegio en haar bewoners

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen