maandag 30 juli 2012

Boem'oenders

 Het schijnt dat de jeugd tegenwoordig geen enkel idee meer heeft hoe de artikelen in de supermarkt terecht komen. Een enkeling zal, doordat ze op zaterdag of in de vakantie gekozen hebben om hun beltegoed als vakkenvuller aan te vullen, weten, dat de pakken melk, de blikken sperciebonen of de flessen bleekwater op een rolcontainer door vrachtwagens van Kok of de Sligro in het magazijn aangevoerd worden ........... Vaak hebben ze geen idee hoe de artikelen geproduceerd worden ...........
De jeugd, die het geluk heeft op te groeien in de Schelderegio ( het worden er door de krimp steeds minder) en dan met name die groep die op het platteland door de ooievaar is gedropt, kan meestal de meest elementaire producten uit ons dagelijk boodschappenpakket wel terug redeneren naar natuurlijke herkomst.

 Dat melk van de koe komt en de eieren van de kip, zijn voor hen open deuren - daar hoef je in Amsterdam nog niet zomaar van uit te gaan - die wijzen misschien wel zonder gene naar de paashaas als het op eieren aankomt. De publieke opinie, overigens, heeft er alles aan gedaan om, bijvoorbeeld wat de kip en haar ei-productie betreft, de mensheid te informeren. Wie kent er niet de beelden van dieronterende legbatterijen, vleselijke (sic) hallen met etages vol ei-producerende wezens, die geen flauw idee hebben hoe een kip in betere omstandigheden zou kunnen leven ........ Hetzelfde verhaal kan verteld worden over de vleeskippen, dieren, die als kuikens binnen een paar weken opgefokt worden tot oogstbare kipfilets en drumsticks ..... plofkippen worden ze genoemd, vanwege het feit dat ze door de combinatie van obesitas en gebrek aan beweging, van ellende door hun poten zakken ......
In de Schelderegio zijn dit soort vleesbordelen ook ...... schuren, waar kippen gehouden worden op enkele vierkante decimeters als leveranciers van producten als eieren en vlees. Het fenomeen legbatterij, zoals hierboven geschetst, schijnt nu verboden te zijn - en de eieren worden nu geproduceerd door dieren die vrij mogen uitlopen ( tot het hekje) en mogen scharrelen ( wie zou dat niet willen?), dagelijks maïs op hun bord vinden of ik-weet-niet-wat.
 De plofkip is nog niet wettelijk verboden, begreep ik - de snel-opgefokte-kipfilets mogen nog steeds in de koelvitrines liggen, voor prijzen waar je zelf geen kip voor kunt houden ..... Ik begreep zelfs dat ik voortaan niet meer op de aanbiedingen in het koelvak moet ingaan, maar gewoon moet kiezen voor de duurste varianten ...... Wie heeft dat verzonnen? De winkeliers? Daar moet ik nog eens goed over nadenken!
 't 'Oenderkot, zoals je dat vroeger bij elke boerderij aantrof, bezorgde de boer elke ochtend verse eieren ..... en een stipte wekker als hij 's morgens de koeien moest gaan melken. De haan leidde met mannelijke arrogantie en een fraai verenkleed het hok en als sommige 'oenders eiers kwiet leien, en een nest mocht uitgebroed worden van de boer, dan liep er ook vaak 'n brokke mee tjoekens deur de renne.
Veel omkijken had de boer niet naar deze gevederde veestapel. d'Oenders krauwden in de renne hun kostje bij elkaar en af en toe dat spitte de boer een stukje van de renne om, zodat de kippen weer in nieuwe ontontgonnen grondlagen konden fourageren ....  Werd een kip oud of ziek ( de uitdrukking Ie is zo ziek as 'n 'oen spreekt boekdelen), dan werd hij afgevoerd en, buiten het zicht van de huus geholpen ...... En als er geen gevaar voor de volksgezondheid dreigde, belandde het dier op de zondagse dis, die, in veel gelovige boerengezinnen op zondag vaak alleen bestond uit soep en brood ...... Soep kun je namelijk de dag ervoor al in de week zetten ..... toch?
Geloof maar niet dat een Zeeuwse boer ooit van plofkippen had gehoord, al waren er wel eens kippen die door de boerin met restjes uitermate goed onderhouden werden, maar die kregen de kans, om hun botten en poten gelijk op te laten groeien met hun vleselijke gewicht. Plofkippen - nee, da's dierenmishandeling - dat willen we hier niet - Er is zelfs, voor zover ik weet geen Zeeuws woord voor .... Ik stel voor het woord Boem'oenders op te nemen in de herziene versie van het Zeeuws Woordenboek ........

Hans Koert

slikopdeweg@live.nl


Feesboekgroep Slik op de Weg ( je moet wel ingelogd zijn op Feesboek)
SlikopdeWeg: Al 1100 keer de Zeeuwse blog voor de Schelderegio en haar bewoners

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen