dinsdag 14 augustus 2012

Leuhens kunne nie hedrukt worre ....

 De mens is van nature nieuwsgierig. Als er ergens in zijn omgeving iets gebeurt, dan wil hij er bij zijn - of't weten ...... Er wordt heel wat afgekletst ... nieuws wordt uitgewisseld op de werkplek, bij de kapper of aan de kassa van de supermarkt .. ei't á ehore?
 Wie bijvoorbeeld zo'n tweehonderd jaar geleden geboren en getogen was op Schouwen in een dorpje als Moriaanshoofd, leefde in een wereld die zich uitstrekte tot de einder met de horizon als zichtbare grens …........ Een enkele maal per jaar ging je misschien te voet naar de stad, naar Zierikzee, dat al gauw op een paar uur gaans lag .... Je bezocht daar de markt of de chirurgijn of je moest je er melden voor de loting voor het Fransche leger bij de stedelijke autoriteiten. Als je terugkwam had je altijd wel iets nieuws te vertellen - iets wat je gezien of gehoord had - over Pruisische soldaten die in't kot zaten of een schilderij van een aangespoelde walvisch, dat je gezien had  -.. dat het beest al honderden jaren daarvoor gevonden was, bleef onverteld - wè zo hroot as de wieken van de meule ........ en je dorpsgenoten hingen aan je lippen.
 Kranten waren er al, maar alleen de gegoede stand kon zich een exemplaar veroorloven. Ze verschenen een of twee keer per week. Er zijn tientallen Zeeuwse kranten in omloop geweest, zoals de Breskensche Courant, de Goesche Courant, de Middelburgsche Courant, de Zierikzeesche Courant of de Ierseksche- en Thoolsche Courant. Elk blad, vaak niet meer dan een enkel katern, bracht nieuws uit de eigen streek - het eigen eiland - de eigen horizon  .... en als er eens een aardbeving of machtsomwenteling in een ander land plaatsvond, dat werd dat bericht gerust over verschillende edities uitgesmeerd ....... Niemand die zich daar druk om maakte. De krant was een autoriteit - als het in de krant had gestaan was iets waar .. Leuhens kunne nie hedrukt worre ...
(bron: krantenbankzeeland)

Als er vandaag de dag een vliegtuig in Verwegistan neerstort, dan weten we dat al voordat het de grond raakt .... Miljoenen mensen volgen het nieuws met de neus naar beneden en de ogen gericht op hun iPhone. Ze zien niet meer wat er om hen heen gebeurt en het is niet ondenkbaar dat ze, verdiept in hun nieuws app, overstekend, lezen dat er een voetganger aangereden is op het zebrapad ......
  
(bron: zeeuwsekrantenbank)
Wie van vakantie terug komt hoor ik wel eens verzuchten ... 't was heerlijk, even geen tv, geen kranten en geen bereik. We zijn er gewend aan geraakt om al het nieuw á la minuut te consumeren, waardoor we overspoeld worden met berichten over ellende en rampspoed die plaats vindt in alle uithoeken van de wereld. Wie het nieuws niet kan schiften of kan doseren, of op zijn waarde kan beoordelen, wordt ongetwijfeld op termijn een zwartkijker - een chagrijn – nistug, rissug en sikkeneurug ..... voer voor politieke partijen, die jouw gevoel verwoorden.
 (Bron: zeeuwsekrantenbank)
De wereld verandert snel - heel snel ..... Stel dat die man uit Moriaanshoofd, uit 1812, het 14de jaar der Bataafsche Vrijheid, in een tijdscapsule tweehonderd jaar teruggezet zou worden - hij zou zichzelf thuisvoelen op het Schouwse platteland van 1612. Maar hoe zit dat met de baby, die dit jaar geboren is? Zet die over tien jaar eens tien jaar terug in de tijd ..... Hij zou vervreemd in onze tijd rondstappen. Zal er over tien jaar nog een krant zijn? Of tv? of Internet? Of gaat het net als de Berichten voor Land- en Tuinbouw, op de radio, waar we als kind altijd met gepaste stilte verplicht naar moesten luisteren na het middagmaal - iets wat er ineens niet meer is en je later op oudere leeftijd pas mist .... ? Of hebben we dan allemaal een tablet in de achterzak, die zo geprogrammeerd is dat het ons waarschuwt als er nieuws is dat we zelf op voorhand geselecteerd hebben, met een aanvullende app die automatisch aanvullende vragen stelt? Aardbeving in de Stille Zuidzee: nee -  Walvisch aangespoeld: Melden met voorrang - Feyenoord mist spits: Ctrl Alt Del - Butler paus staat terecht voor lekken ... ...... ... uh - aanvullen graag ...  - Wat heeftie gelekt? Koffie, miswijn, wijwater?
(bron: krantenbankzeeland)
In Zeeland zal het zo'n vaart niet lopen. Wij hebben de PZC en BN-De Stem, twee kranten die onlangs nog op de kop kregen, omdat ze van elkaar artikelen overnamen - niet goed voor de nieuwsgaring van de Zeeuwse lezers (Wie is dat opgevallen? Wie leest er beide kranten?). Bij de PZC denken ze nog heerlijk traditioneel - behoudend - Op het hoofdkantoor hebben ze het nieuws gemist, dat de Sloedam al bijna honderdvijftig jaar Zuid-Beveland met Walcheren verbindt en dat Schouwen aan alle kanten door bruggen en dammen met de rest van de wereld verbonden is. De wereld voor de Zeeuw is al lang veel groter dan alleen maar de horizon – de boorden van zijn eiland …..
Het regionale nieuws dat de Zeeuwen voorgeschoteld krijgen is nog steeds regiogebonden - eiland gebonden zelfs - de editie die een abonnee krijgt is afhankelijk van de plek waar de krant bezorgd wordt. Stel dat je in Lewedorp (op Zuid-Beveland) woont en in Middelburg (Walcheren) werkt, dan lees je in de krant alles over de plannen voor een nieuw winkelcentrum in Stavenisse op Tholen, maar niets over de onlangs ingestelde vijftig kilometer zone op de Schroeweg in Middelburg ..... dan wordt de krant toch nog een dure grap ....
Hans Koert

slikopdeweg@live.nl

Feesboekgroep Slik op de Weg ( je moet wel ingelogd zijn op Feesboek)
SlikopdeWeg: Al 1100 keer de Zeeuwse blog voor de Schelderegio en haar bewoners

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen