woensdag 12 september 2012

Groen van Toen



Open Monumentenweekend – één van de meest interessante weekends in een jaar voor al diegenen die wel eens achter deuren willen kijken die normaal gesloten zijn …… Hoewel – het thema van afgelopen Open Monumentenweekend was Groen van Toen ...... en veel oude bomen staan gewoon in het openbaar groen ..... Eén van die bijzondere onbekende plekjes is de begraafplaats van de Heilige Blasiuskerk in Heinkenszand, waar eeuwenoude bomen de tijd doorstaan hebben.


De tuin achter de rooms-katholieke H. Blasiuskerk bestaat uit de voormalige tuin van het slot Barbestein en wordt nu o.a. deels gebruikt als kerkhof. Wie het kerkhof bezoekt, zal getroffen worden door de grote bomen, die zich in de tuin bevinden.


Blikvanger is ongetwijfeld de eeuwenoude treurbeuk, een bruine ... volgens de kenners, die een stamomtrek heeft van 5 meter 40. Samen met een al even oude Reuzen Levensboom en een Blauwe Atlasceder, waar een tiental jaar geleden de kop uitgestormd is, staat deze boom op een lijst van beschermde monumentale bomen .........


De H. Blasiuskerk staat op het terrein waar in de middeleeuwem de heren van Schenge een kapel gebouwd hadden, gewijd aan de heilige Blasius. Hun stenen huis stond op het terrein, nog steeds omgeven door grachten. De katholieken gingen daar naar de mis tot aan de hervorming, waarna hen de dienst verboden werd. De goederen van de Van Schengens werden verbeurd verklaard en de Goese staatsman Jacob Valcke en later de families v.d. Nisse - Odijk en Hugronje werden respectievelijk eigenaren van het huis. Al in de Franse tijd kreeg de katholieke parochie, die toen weer gedoogd werd, het huis Barbestein in handen en werden er weer diensten in gehouden, maar pas in 1866 werd de huidige kerk en de pastorie gebouwd. De hekpalen, die aan de ingang staan van de oprijlaan bij de Dorpsstraat dateren uit ca. 1650 toen het kasteel in bezit was van de heren van Schengen. De twee Lindebomen langs het pad zouden daar geplant zijn door één van de Van Schengens, die de bomen meegebracht had uit Schotland ........


Onze gids, gepensioneerd en gepassioneerd notenboomkweker uit Baarsdorp, weet alles van bomen. De twee bomen langs de oprijlaan. de twee linden, zouden volgens hem nog steeds de originele bomen zijn van 430 jaar geleden. Nu wordt aan bomen al snel een astronomische ouderdom toegedicht - het feit dat deze bomen, qua omvang bescheiden gebleven, na 400 jaar nog steeds niet uitgehold zijn, vol in blad staan, pleit voor een fikse bijstelling van de ouderdom - niemand herinnert zich immers meer wanneer de spa voor deze boompjes de zandige grond van Heinkenszand beroerde .... Boompje groot - plantertje dood ....  feit is wel dat oude bomen imponeren en dat je ze moet respecteren -  dan komt het niet op een eeuw meer of minder aan ..........


In de tuin achter de kerk, nu grotendeels in gebruik als kerkhof, staat de trots van Heinkenszand, een oude Bruine ( of is het toch een Groene?) Treurbeuk met een stamomvang als een jonge Sequoia. De bomenstichting schat de leeftijd op zo'n 150 jaar, hoewel onze gids daar zijn twijfels over heeft ....... Niet dat deze boom de oudste en de grootste aller treurbeuken is .... dat staat voor hem vast - die van Dordrecht mag er ook zijn, maar ....  Duidelijk zijn de verwoestingen te zien, die de zon heeft aangericht in de kop van de boom. Beuken kunnen absoluut niet tegen zonlicht.
Een aantal jaar geleden is de Bruine Beuk (inderdaad ..... volgens onze gids 430 jaar oud), die aan de voorkant van de kerk staat, door een boomchirurg onderhanden genomen en zijn de takken die bloot stonden aan direct zonlicht, met jute omwikkeld.  De kop van de Bruine Treurbeuk, ziet er inderdaag zwaar gehavend uit - alsof een prehistorische Quetzalcoatlus northropi er een nest heeft willen bouwen .....  zware afhangende takken zijn bladerloos geworden en zwammen en spechten, die er hun snavel krom op moeten hebben geslagen ( beukenhout is keihard ..) hebben hun vernietigende werk gedaan. 
Een aantal jaren is ook hier een flinke tak afgebroken en heeft één van de grafstenen, die onder de boom ligt, één van de voormalige priesters van de kerk, doormidden gebroken ............ Je zal maar vroegtijdig gewekt worden door zo'n afbrekende tak, menende dat je veilig lag onder deze geweldige bladerkroon ........ Nu maar hopen dat de bladeren de regen nog een tijdje tegen houden, want zo'n gescheure steen kan op termijn vervelend gaan doorlekken .....  daarvoor heb je bij leven niet voor dit plekje onder deze majestueze kruin gekozen.  .........


Hans Koert

slikopdeweg@live.nl

Feesboekgroep Slik op de Weg ( je moet wel ingelogd zijn op Feesboek)
SlikopdeWeg: Al 1100 keer de Zeeuwse blog voor de Schelderegio en haar bewoners

2 opmerkingen:

  1. Hadden we deze bruine (groene) boom al niet eerder in een blog gezien?

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Klopt Piet - Deze blog is van vorig jaar monumentenweekend .... De boom staat er overigens nog steeds :-)

    BeantwoordenVerwijderen