zaterdag 6 oktober 2012

Ecclesia Zinoudi - als een erwt .....


Er zijn, in de loop der tijd, in Zeeland meer dan 150 dorpen en gehuchten  verdwenen – de meeste door de stijgende zeespiegel of te zwakke dijken, wat dorpen deed “zwemmen”, zoals ze dat toen noemden – vaak werd geprobeerd zo’n plek weer in te dijken en droog te leggen, maar in meer dan 100 gevallen had dat weinig zin …… 
Er zijn ook dorpen waar de mensen uit wegtrokken en die nu vaak niet meer zijn, dan een kromming in de weg - een rimpeling in het landschap. Soms heeft de gemeente er een bord tegen aan gegooid, om ook latere generaties de “plek” te laten vinden ...... zo’n verdwenen dorp, of moet ik zeggen, zo'n bijna verdwenen dorp is Sinoutskerke - verborgen voor het massatoerisme ..... in de Zak.
De voormalige kerk van Sinoutskerke ( rond 1900 fotografisch vastgelegd) (bron: Kerk van 's Heer Abtskerke)

Zoals de naam al suggereert moet er hier vroeger een kerk gestaan hebben en dat klopt. Al rond 1200 werd er gesproken, wat zeg ik, geschreven over Ecclesia Zinoudi en dat klinkt natuurlijk heel wat deftiger dan De kerk van Sinout ..... De abt van de O.L. Vrouwe Abdij in Middelburg schijnt daarover de baas geweest te zijn. Sinoutskerke ligt midden in de Zak van Zuid Beveland, in wat men nog steeds De Poel noemt – een haast onbewoond, leeg, laag gelegen weidegebied, dat in de winter vaak onbegaanbaar was vanwege het water, dat slecht afgevoerd werd – het veengebied is sinds eeuwen ingeklonken en daarom ligt Sinoutskerke nog er steeds als een erwt in een leeg bord erwtensoep …..
Sinoutskerke nu ... de cirkel geeft de plek van de, voormalige, vliedberg aan. (Bron: Google Earth)

 Ik las ergens dat het gehucht – meer dan wat huizen en een varkenskot ( en dat laatste weet ik niet eens zeker) is het niet – het laagst gelegen “dorp” van Zeeland is. Zou je nu droge voeten willen halen, dan ben je haast aangewezen op de rudimentaire overblijfselen van de vliedberg, die achter het dorp ligt ……. Die “berg” bevindt zich, zo zag ik na bestudering van de isohypsen, jawel - ik heb gestudeerd - ik mag me meester noemen, de hoogtelijnen, op 80 cm boven N.A.P.  ... dus meer dan droge knieën zit er waarschijnlijk niet in ……

Nog een overgebleven foto van de kerk van Sinoutskerke (bron: Wikipedia)
De kerk, eertijds gewijd aan Sint Maarten en Maria, werd afgebroken in het begin van de Twintigste Eeuw, toen de fotografie al uitgevonden was en daarom zijn er foto’s van bekend.  Een joekel van een kerk, die niet meer paste bij de zieltogende gemeente gelovigen, die de kerk moesten onderhouden - van alle tijden dus  …. Er woonden rond 1930 nog zo’n 41 bewoners – dat haalt het nu niet meer. Er was in de vorige eeuw zelfs nog een schooltje ….. 
 Wie een bezoek gepland heeft aan Sinoutskerke doet er goed aan eten en drinken mee te nemen, want dit soort nutsvoorzieningen ontbeert het en men dient bewust na te denken over een invulling van de rest van de dag, want het is er een dooie boel ..... haast letterlijk ....alleen het kerkhof bestaat nog en is nog steeds in gebruik …… 

Een zielig lijkhuisje staat achter op 't hof met daarnaast een standaard met bel, die het luiden van de klok van de afgebroken kerk mag vervangen, als één van de oud-bewoners van Sinoutskerke er begaven wordt, want …….  …….  alleen oud inwoners zij het gegund het moede hoofd hier neer te leggen - zich een laatste rustplaats te zoeken.
Trouwens, ik zal eerlijk zijn - de tekst op het lijkhuisje alleen al, zou me er van weerhouden mijn lichaam hier achter te laten: De toenmalige schoolmeester, vermoed ik, heeft zijn ganzenveer in de inkt en de dichtkunst gedoopt. De schrijver zal ongetwijfeld kennis gehad hebben aan de boeken van Vader Cats, die toen al naast de Bijbel, in de schappen van De Drvkkery gelegen moeten hebben en die Cats vast en zeker, hij had immers buitens in Grijpskerke en Groede, een plek in de top drie van Zeeuwse boeken opgeleverd zou hebben plus een interview op Omroep Zeeland. De dood gedachtig, het relatieve van elk levend mensch verwoord, heeft de steenhouwer de dichtregel doen vastleggen in een uit 1637 daterende steen met doodskop: Dat ghy nu syt waren wij voor dese  - Dat ick nu ben sijt ghy haest wesen – siet vry op my en vraecht alleman of ’t iemandt tgheslacht wel kennen kan.

Nou, dan hoeft het voor mij al niet meer .......

Hans Koert
slikopdeweg@live.nl

Feesboekgroep Slik op de Weg ( je moet wel ingelogd zijn op Feesboek)
SlikopdeWeg: Al 1100 keer de Zeeuwse blog voor de Schelderegio en haar bewoners

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen