zondag 28 oktober 2012

Jos

Het nieuws is ingeslagen als een bom .….  Het gesprek van de dag ....  Zeeland in verwarring ..... Het weer protesteert: hagel, zon, een koude wind, nachtvorst en spiegelgladde wegen, niet door ijs maar door slik op de weg  ... De tijd hikt spontaan een extra uur ....  Een stier springt in 's Heerenhoek van radeloosheid in een vijver ..... De natuur lijkt ontregelt ...... De nieuwsuitzending van Omroep Zeeland had niets anders meer te melden - werd er mee gevuld - Zegt u 't maar - De weerman, Onze Weerman, Jos Broeke, gaat weg – Zeeland verliest een boegbeeld, een vast ankerpunt in de dagelijkse sleur …… Even Jos nog, en dan kan dat dienk uut … is een gevleugeld gezegde en wordt volgend jaar toegevoegd aan de electronische databank Zeeuws
  Het weer is van iedereen – het weer raakt iedereen. Dat was zo en dat is nog steeds zo .....Voor veel Zeeuwen, die in de landbouw werken of scholieren die naar school moeten fietsen of organisatoren van buitenevenementen, is de weersverwachting één van de meest belangrijkste zaken die je ’s morgens wil weten – je hebt het nodig om je dag te plannen -  richting aan je werkzaamheden te geven - de dag zin geven ....  Zullen we vandaag de petaoten uut doen of beter nog even wachten? Je regenbroek aan of niet? Het weerbericht van half één op de radio, vroeger, was, naast de waterstanden en de ochtendgymnastiek, één van de heiligste momenten van de dag ... Dit is de radionieuwsdienst, verzorgd door het ANP - Het weeroverzicht .....  een depressie in de Golf van Bikaje .... 

Waar is die Golf van Biskaje eigenlijk gebleven? Daar werd vroeger toch het weer gemaakt ..? 
 Eigenlijk waren we allemaal weerexperts, maar die gave lijkt één van de nog niet opgeloste milleniumbugs te zijn …. Zo is het afgelopen decennium het fenomeen weeralarm in onze maatschappij geslopen: de ANWB waarschuwt bestuurders met een caravan voor zware windstoten; Er wordt plaatselijk veel neerslag verwacht, dat kan leiden tot wateroverlast; Nachtvorst kan leiden tot verraderlijk gladde wegen; Vandaag zonsterkte 4, dus niet langer dan .... of  Er is weer Slik op de Weg geconstateerd - volg een antislipcursus ... Dat had je toch vroeger niet? Je wist gewoon wat vorst, sneeuw of wind kon veroorzaken - niemand hoefde je daarvor te waarschuwen .. Ja, je moeder - pas je op? - maar verder ...  Wie kijkt er nog omhoog naar de wolken of voelt met zijn natte vinger waar de wind vandaan komt? Niemand toch? Oké, we kijken misschien even verstoord omhoog van onze wrijftelefoon als de buienradar regen aangeeft .... of we zetten de schakelaar van onze E-bike een standje hoger, als we moe worden van de wind ....  
Ik heb pen en papier al klaar liggen om te schrijven, want waar iemand weggaat, moet weer iemand terugkomen. Zo simpel is het toch? Per 1 november wil ik wel de voorspellingen doen. Of wordt Jos ook vervangen door een app die je gratis kunt downloaden of wordt ook Meteo Zeeland verplaatst naar Breda of Tilburg? Lekker veilig achter de Brabantse Wal? Ik ben er klaar voor - ik durf die klus wel aan ...... ik heb me al ingelezen en voorbereid.

 Net als Jos altijd deed, ben ik in oude weersvoorspellingen gedoken en heb de Goessche Almanak van 1912 opgeslagen – precies 100 jaar geleden, dus dat moet aardig kunnen kloppen. Die schrijft dat we volgende week regen en wind kunnen verwachten en op het eind van de week wat betrokken met in het weekend wind. Kijk, daar heb je wat aan; daar kan ik wat mee - daar kan ik wel een verwachting mee maken. Heel wat Zuudbevelandse boeren richtten hun kompas honderd jaar geleden op de almanak, want ze hadden toen nog geen wrijftelefoon met apps – als ze buiten over de têêltuun wreven en die was nat …. Dan had het geregend.  Zo simpel.
 Kranten werden uiteraard nog niet voor zeven uur bezorgd bij de afgelegen spulletjes in de Zak. Daarin vond je meer betrouwbare informatie, opgesteld naar waarnemingen in den morgen van 1 November 1912, aangeleverd per telegraaf door het Koninklijk Nederlandsch Meteorologisch Instituut in De Bilt- het KNMI, de eerste afkorting die je al kind leerde. Meest matige Noord-Westelijke tot Westelijken wind, gedeeltelijk bewolkt. Weinig of geen regen. Zelfde temperatuur. Tja, wie heeft er gelijk? De almanak of de krante - Jos of Erwin  – Hilversum of …. de Belg, want veel Zeeuwen vonden vroeger de Belgische weerman Armand Pien, die 37 jaar het weer voorspelde op de Belg, veel geloofwaardiger dan die uit Hilversum. 
Dankzij Dr. Herschell’s Weerwijzer, die ik ook in dezelfde Goessche Almanak van 1912 vond, heb ik me voorbereid op wat algemene weerkennis - op kennis in het voorspellen van het weer op langere termijn .... tot zelfs een jaar vooruit.  Werkelijk er ging een wereld voor me open: Een oog-opener: lees maar eens ….

De voorspelling voor 1912 ( en 2012?): Daar zakt je broek toch van af? Had de vertrossing van ons land 100 jaar geleden ook al toegeslagen? Was dat, wat  de gemiddelde Zeeuwse boer in 1912 wilde horen? Echt niet … Die hoefde je niets te leren over Boenkuhhen an de locht, labberug weer of weer dat verachtert .. Die kon aan de pauwen horen of er regen kwam - die zag aan de meeuwen of het ging stormen of proefde aan de appels dat er een hagelbui dreigde ... Die keek nog gewoon naar de lucht of de schepen op de Schelde - Wat zou mijn opa gelachen hebben als ik hem vertelde dat tegenwoordig vel mensen weerfoto's naar de tv sturen en elke weerman aan het begin van zijn praatje scoort met een foto  ... Zo zag het eruit mensen, als je even van je wrijftelefoon had opgekeken ....

Nee, dan Jos, die ging gewoon bij windkracht 10 op de zeediek staan ..... en als de opnamen binnen gemaakt waren, nou dan wist je genoeg  .... dan was't heel slecht weer geweest.

Oh hadden we Jos nog maar ……

Hans Koert
slikopdeweg@live.nl

Volg Slik op de Weg op Facebook en schaar je bij de groeiende groep volgers ....... Wijs je (Zeeuwse) vrienden op SlikopdeWeg. Al 1100 keer de Zeeuwse blog voor de Schelderegio en haar bewoners

1 opmerking: