donderdag 22 november 2012

Bordeel

 Toegegeven ….. de naam deed me opveren - trok mijn belangstelling - maakte me extra nieuwsgierig – een tijdje geleden las ik ergens, dat de plek ontdekt was – kijk en dan zit ik op het puntje van mijn stoel - dan wil ik er alles van weten.  Onlangs is de plek gerestaureerd en afgelopen week heb ik de stoute schoenen aangetrokken, haartjes gekamd en me aan de poort gemeld …… een bezoekje dat zeker de moeite waard was.
 Het is één van de vele schansen die ten tijde van de Tachtigjarige Oorlog in het grensgebied tussen Zeeland en Vlaanderen aangelegd werden. De Olieschans bij Aardenburg had al eens mijn aandacht getrokken evenals de Kruisdijkschans tussen Aardenburg en Sluis. Andere namen als de Elderschans, de Krabbeschans en, ongetwijfeld het buurtschap Ronduit hebben alle met de strijd tussen de Staatse- en Spaanse troepen te maken.
De Olijschans is een aantal jaren geleden in oude glorie hersteld en onlangs werd de Bordeelschans, anderhalve kilometer meer noordelijk, opnieuw opgeworpen.
De Bordeelschans was één van de militaire wachtposten, die dienden om het scheepvaartverkeer dat naar de haven van Aardenburg leidde te controleren. Een schans is een eenvoudige stervormig fort met aarden wallen en een gracht omgeven. Je vindt ze soms nog in hun karakteristieke vorm terug in het landschap of op oude tekeningen.  Die haventoegang, was niet meer dan een smalle geul, waar eb en vloed vrij toegang hadden en kleine bootjes, niet veel groter dan een flinke sloep, zich richting Aardenburg lieten drijven met stroom mee ..... en als het eb was weer terug. Die haven kwam uit in het Zwin iets ten noorden van Sluis. Het werd in 1604 door Maurits aangelegd. Die voormalige havengeul is nog steeds in het landschap als zodanig herkenbaar.  Waar de schans gelegen moet hebben, loopt nu de rondweg rond Draaibrug, dus heeft men, vlak bij de rotonde op de weg van Sluis naar Oostburg, ter hoogte van de afslag naar Aardenburg, bij Draaibrug, de schans opnieuw opgeworpen – historisch geografisch dus niet op de precieze plek, maar, feitelijk, midden in de voormalige havengeul. Wie ter plekke bekend is zal kunnen ontdekken dat oorspronkelijk een hele serie schansen een soort linie vormden: De Krabbeschans – De Buyckschans (een redoute of ronduit) en de Bordeelschans. Andere schansen in de buurt waren de Schans van Slepeldamme en van Heinekenswerve, waar vroeger het dorpje Hannekenswerve lag, dat bij de inundaties in 1604 overstroomde ... Het fort kwam daarvoor in de plaats  ….. Verder lagen er nog verschillende rounduiten – Een streek vol historie dus ….
 Wat ze er precies uitspookten kom je niet te weten als je een bezoek aan de schans brengt. Je verwacht stukken geschut, vaandels of houten soldatenbarakken, maar niets van dat alles.  Binnen in de schans is een ijzeren bank geplaatst, niet erg comfortabel zo bruin geroest, maar wie in de Spaanse tijd in harnas rondliep zal dat niet gemerkt hebben. Je wilt niet weten wat hier, als de zon, onderging en haar rode licht hier op de wallen (!) liet schijnen, zo allemaal gebeurde …. Het was de ideale plek om je te ontspannen; met een kroes bier in een rauwe ham te bijten....
 Wie nu de Bordeelschans bezoekt zal daar niet om malen ……. Het is nu nog wat kaal, maar over een jaar lopen hier waarschijnlijk koeien of schapen en kan de op historie beluste belangstellende langs de opnieuw opgeworpen wallen (what’s in a name) lopen. Op de kaart van de streek heb ik de plek waar de Bordeelschans opnieuw opgeworpen is gemarkeerd ……. Ik had geen tekeningetje dat de karakteristieke schansvorm verbeelde voorhanden, dus heb ik me wat moeten behelpen ….. Als we’t maar snappen …..
Hans Koert
slikopdeweg@live.nl
Tekening: Zeeland van Nehalenia tot Westerscheldetunnel - Danker Jan Oreel

Volg Slik op de Weg op Facebook en schaar je bij de groeiende groep volgers ....... Al 1100 keer de Zeeuwse blog voor de Schelderegio en haar bewoners

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen