donderdag 1 november 2012

Braadworst of Verse Worst

Het kleine dorpswinkeltje is verdwenen - De sigarenwinkel van Jo van Kalmthout is dicht - Braadworst of Verse Worst - aan u de keus wat te eten vanavond - er mag gekozen worden - meer keus is er niet (meer) - meldt het schoolbord in de voormalige winkel van Slagerij Traas in Borssele. Gelukkig is er weer een boek over dit soort vergeten verdwenen winkeltjes geschreven – op een moment dat er nog mensen zijn die ze herinneren - Het boek draagt de fraaie titel: Er zit geen brood in – in een boek, een Zeeuws boek nog wel, vol verhalen van de volhouders over vroeger en nu, hopelijk wel .....
Het is geen uniek boek – het onderwerp – de laatste kleine zelfstandige ondernemers van het eerste uur ………. wordt bijna jaarlijks wel in één of ander boek beschreven of fotografisch vastgelegd. Zo kocht ik ooit op de rommelmarkt het boek Wie let er op de winkel? geschreven door Jaap Hengeveld in 1999 – ook zo’n boek met fraaie gedateerde  winkeltjes – Zevenentwintig in totaal …….. maar geen enkele uit ons eigen Zeeland – Daarom is het boek Er zit geen brood in, geschreven door Willem van Dam, Ben Seelt en Jan Jansen, zo vreselijk belangrijk, al was het alleen al omdat het de herinneringen vastlegt -  Dit boek zou de hoogste boekenprijs moeten halen in de Week van het Zeeuwse Boek 2012 .....  en anders gewoon uw winkelwagentje.
 Als kind ben ik geboren en getogen in een klein Zeeuws dorpje – Hoedekenskerke, waar, in de jaren vijftig op zo'n 400 inwoners, toch zeker nog een tiental middenstanders een winkeltje runden …….. de gezusters Schout, bakker Bakker, de slagerij van Jan Lous, de Sparwinkel van Daan de Meester, het Végé kruidenierswinkeltje en iets verderop poulier Van Doorn aan de Kaaistraete; de supermarkt (ja ja) en bakkerij van Koenderink, de elektrazaak van Anton Marijs (ook voor taxi), de verfwinkel van Oele; de melkhandel van Piet Marijs,  de groentenwinkel van Den Dekker en het Wienkeltje van Wullempje.  En dan kwam eenmaal per week op de fiets met mand voorop een visboer uit Arnemuiden met scharretjes .......  Grappig dat zestig jaar later alleen het Wienkeltje van Wullempje nog over is – het toeristische snoepwinkeltje dat nu gerund wordt door vrijwilligers ………….
Toeristen genieten van dit soort kleinschalige winkeltjes – vol bewondering wordt de gedateerde nering bekeken en wordt er snoepgoed verkocht met ouderwetse namen …… Leuk dat dit zo in stand gehouden wordt, maar ook erg triest, als je bedenkt dat nu ieder bewoner op 't durp, ook de bejaarden, naar 's Gravenpolder of Heinkenszand moeten voor de dagelijkse boodschappen ...... of nae de stad natuurlijk - Hoes - Goes

  Dat er nu in de Zeeuwse dorp geen bakker meer brood bezorgd, geen kruidenier meer grutten afweegt, de slagerij geen zwirtjes meer brandt of geen rijdende SRV-winkel zijn flessen melk voor de deur zet …… ligt allemaal aan ons zelf -  De grote supermarkten hebben zich door hun grote assortiment en scherpe prijzen opgedrongen aan de Zeeuwse plattelanders - Aje toch in Hoes mot weze ... Wij deden daar thuis niet aan mee - wij gingen niet naar Goes om de boodschappen - we hadden immers geen auto - De Gruyter, betere waar en tien procent, bracht elke week de bestelde boodschappen aan huis .... met het Snoepje van de Week .... Hoezo deden we er niet ann mee? Mijn opoe had het nog niet zo gek bekeken - die hield elke week precies bij welke bakker er aan de beurt was: deze week bakker Koenderink - volgende week bakker Bakker (later bakker Kopmels) en oh wee als je per ongeluk het brood bij de verkeerde haalde ...... Al die winkeltjes zijn nu weg -  allicht, want niemand zag er meer brood in ……….  In het dorp Borssele is de Braadworst en Verse Worst nog steeds in de reclame op een oud schoolbord van slagerij Traas - het pand staat nu te verpouperen ………………………
Ik ben zo gelukkig nog steeds op een dorp te wonen, een hroot durp - een zogenaamde groeikern, waar relatief nog veel kleine zelfstandigen zijn – tientallen middenstanders, die zich allen in een beperkt segment hebben  gespecialiseerd: een paar drogisterijen, een boekhandel, een fotograaf, twee fietsenzaken, een juwelier en een handvol bakkers. Er is ook een grote supermarkt.
Laatst wilden we de logeerkramer opknappen – Logeerkamer? Hoor ik een aantal jongere lezertjes al denken? Wat is dat?  Dat is een soort Bed and Breakfast aan huis, waar familieleden en vrienden gratis gebruik van mogen maken ………….  Dat kamertje is slechts een paar keer per jaar bezet …… Het logeerbed dateert uit het midden van de vorige eeuw en één van de plastic beschermdopjes in het metalen pootje is helemaal verweerd  ….. zo’n lullig wit iets langwerpig plastic blokje.  Alle Gamma’s, Karweien, Formido’s en Fixet's afgelopen net als alle Retteketet’s, Beter Beds, Ikea’s en andere slaap-droomwerelden en nergens ……. Wedden dat ik binnenkort bij één van die bijna verdwenen winkeltjes zo’n dopje vind?

Wie tijdens de Week van het Zeeuwse Boek een Nederlandstalig boek van meer dan € 15 koopt in een Zeeuwse boekhandel ontvangt gratis het boekje Slik op de Weg - De Zeeuw achter de Suikerbiet ......

Slik op de Weg - de Zeeuwse blog voor de Schelderegio en haar bewoners krijg je het hele jaar gratis - naast je gekookte eitje bij het ontbijt is en blijft gratis voor iedereen  en als je niets wilt missen volg haar dan via Facebook.

Hans Koert
slikopdeweg@live.nl

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen