vrijdag 29 juni 2012

Geheim

 Er zijn van die objecten waar je de betekenis van ontgaat. Hoewel te pas en te onpas bepaalde informatieborden in het landschap onverwacht voor je neus opdoemen, ontbeer je juist op die plaatsen iets of iemand die je uitleg kan geven over het landschappelijk element waar je voor staat. En als er dan informatie gegeven wordt, dan gebeurt dat tegenwoordig steeds vaker met zo'n vlekkerig vierkantje, een zgn. QRS-code, waar je niets aan hebt als je gewoon met het aap-noot-mies leesplankje hebt leren lezen en opgegroeid bent in een tijd dat de telefoon nog in de gang hing, zo'n zwarte bakkelieten met draaikiesschijf, door een draadje verbonden met de telefooncentrale in Goes ............. Wie loopt er nu met een Smartphone door het Sloebos bij Borssele bijvoorbeeld? Daar wil je toch gewoon niet bereikbaar zijn?.
 Als je vanuit de ruimte inzoemt op het Sloebos te hoogte van het dorp Borssele dan vind je daar een grote vierkante gegraven vijver, een vaete, die, vermoed ik, voornamelijk dienst doet als waterberging ......... ik las ergens dat er behoefte was aan een depot voor bluswater, aangezien er onvoldoende water bij een eventuele calamiteit in de Westerscheldetunnel voorhanden zou zijn. Okay .....! Ik zal nu geen lollig commentaar geven over te weinig bluswater - daar zullen de hoge heren in driedelig pak met laarzen aan boven op de dijk bij de ingang van de tunnel wel over doorgedacht hebben - er is immers sprake van, en dat weet iedere Zeeuw, eb en vloed in de Westerschelde, dus je moet met alles rekening houden .........  Trouwens, de grote vierkante heuvel ten noorden van dat kunstmatige vijvertje intrigeert me veel meer, die mislukte aarden piramide, die, als een archeologisch arctefact van een vergeten en uitgestorven Mayavolk, tussen de nog jonge aanplant, opdoemt. 
Bij nader (begane grond)onderzoek blijkt de ongeveer tien meter hoge heuvel, de ribben met een soort betonnen banden versterkt, geen ingang te hebben en waar bij een echte Mayatempel tenminste nog een soort heiligdom staat, een tempel of obelisk,  staat hier een schijnbaar ordinaire zitbank ........ waar een iets te overmoedige Borsselse bejaarde, met rollator, slechte heupen en verdampte zelfkennis, even zou kunnen willen uitrusten, voor de terugreis naar het dorp te aanvaarden, ware het niet dat .............. .


Grotere kaart weergeven

Of deze heuvel wel of geen Mayatempel is, staat voor mij vast.  Deze schijnbaar nutteloze aarden berg, vanuit de ruimte duidelijk gemarkeerd, blijkbaar, als een soort molshoop spontaan uit de vaete omhooggekomen, herbergt een groot geheim ...... Gelukkig zijn er maar weinig mensen die weten dat volgens de Maya's op 21 december 2012 een einde komt aan het huidige tijdperk en dat we op die datum aan de periode van de vijfde zon beginnen ......... Wist je dat niet? Heb je je nog nooit afgevraagd waarom er dit jaar zo weinig peren zullen zijn? Waarom Koppejan niet terugkeert in de politiek? Waarom we de ene depressie na de andere over ons heen krijgen? Een onstabiele atmosfeer, noemt Jos dat: een Spaanse pluim? 't Zou allemaal zomaar te maken kunnen hebben met die overgang naar een nieuw tijdperk. Ik vermoed dat op die dag een ruimteschip op de duidelijk gemarkeerde top van de piramide zal landen ( het bankje blijkt er te staan als een soort trapje om het schip binnen te gaan) om een aantal uitverkorenen uit het dorp Borssele op te pikken, waar waarschijnlijk geen run op het schip te verwachten is, als laatste redmiddel op weg naar de tijd van de vijfde zon ...... Ze hadden natuurlijk ook het abdijplein in Middelburg kunnen uitzoeken of de boulevard van Vlissingen als landingsplaats, maar dan wordt het natuurlijk dringen .....
Ik geef toe - soms neemt de fantasie een loopje met me en zie ik een saaie fantasieloze heuvel aan als Mayatempel midden in het al even fantasieloze Sloebos ...... In het Sloebos kan je fantasie zomaar oververhit raken.
De tijd heeft er nog geen oerbos van gemaakt, met volwoekerde paden, bloeddorstige insecten, vleesetende reuzenmieren, geheime populaties reuzenschildpadden,  verstopt tussen de luchtwortels van een oprukkend mangrovewoud richting Scheldedijk en kerncentrale ...... nee, daarvoor is het bos nog veel te jong ...... en daarom is het fijn als je nog wat fantasie hebt als je er per ongeluk geland bent ...... dan mag je best even wegdromen en wordt zo'n ordinaire heuvel een Mayatempel, een afdruk van een hondenpoot in een opgedroogde plas een pootafdruk van een nichtje van Lonely George en verbaas je je ook niet meer over bijvoorbeeld een palmboom, die midden in het bos opdoemt ..........
Hans Koert

slikopdeweg@live.nl
Twitter: #slikopdeweg Feesboekgroep Slik op de Weg (inloggen)
SlikopdeWeg: Al 1100 keer de Zeeuwse blog voor de Schelderegio en haar bewoners

dinsdag 26 juni 2012

Kansen

 Ik heb het meteen even nagezocht en ik vermoed dat we hier boven op de voormalige zandbank in het Zwake nog wel goed zitten - met vijfenzeventig centimeter extra verhoging houden we de voeten nog wel droog ............... al betekent dat wellicht wel dat, als er geen dam aangelegd wordt, er weer met roeiboten gewerkt moet worden om het eiland te verlaten.

 De wereldleiders, onlangs bijeen in Rio de Janeiro, zullen dat scenario wellicht niet besproken hebben, dus of het een bootje of en dam wordt, daar zijn ze nog niet uit. Ze zijn het daar in ieder geval eens geworden over maatregelen, die genomen moeten worden om de stijging van de zeespiegel te beperken tot 75 cm ...... in 2100.

Zo rond het jaar 1000 werd ons land, en met name het zuidwesten van Nederland, geteisterd door allerlei stormvloeden, die het water hoog opzweepten en de boeren en schaapherders in onze streken verdreef van hun woongebieden. Deze stormvloeden waren ook een direct gevolg van klimaatveranderingen, maar daar had de schaapherder met natte voeten weinig boodschap aan.  De haastig opgeworpen dijkjes verdwenen in de diepte zoals een zandkasteel op het strand voor je ogen ineenstort ..... De beste remedie om droge voeten te houden was om een wijkplaats te creëren of te zoeken, die boven het land uitstak.

Dit soort vliedbergen, terpen zeggen ze in Friesland, waren er volop in het Zeeuwse en die vind je nog hier en daar in de Schelderegio, maar hebben hun functie voor de bevolking nu geheel verloren - het lijkt haast wel of die overlevingsdrang uit onze genen is verdreven ......, al merk ik wel dat bepaalde diersoorten dit idee van de mensheid lijken te hebben overnomen.  
 De stormvloeden 1014,1042, 1134, 1164, 1170 ( ik noem er willekeurig een aantal uit de 11de en 12de eeuw) volgden elkaar in ras tempo op. De geestelijkheid zag er vaak een straf van God in, maar was ook de groep die de spa ter hand nam en van af 1134 actief begon om betere dijken aan te leggen, die niet bij de eerste de beste springvloed voor natte voeten zorgde.
 De dreigende stijging van de zeespiegel biedt natuurlijk ook kansen. De twee graden, dat de aarde extra opgewarmd wordt, is natuurlijk een mooi inkopper voor het toerisme in Zeeland - geen kilometerslange files meer naar het zuiden, waar de temperatuur aangenaam is - Zeeland heeft't.  En wat te denken van natuurprojecten als Plan Tureluur, Waterdunen of het toekomstige moeras De Hedwige .... Deze geplande natuurgebieden, wetlands, waarvan in het geval van de laatst genoemde vastgesteld is dat die onderwaterzetting nodig is om de natuur alle ruimte te geven, hoeft dan niet meer te leiden tot het doorsteken van dijken - immers door de stijgende zeespiegel bepaalt niet langer Brussel welke stukken onder water moeten, maar de natuur zelf - zijn we van die heilloze discussie ook af. 
Denk verder ook een aan de mogelijkheden van kleine dorpjes aan de Westerschelde, zoals Hoedekenskerke en Ellewoutsdijk, waar een klein jachthaventje, vaak het grootste deel van de dag droog liggend, vol slib, zo'n dorp maar weinig extra vertier biedt. Een mooie grote jachthaven met luxe grote jachten en recreanten die over een al even luxe en grote beurs beschikken, zou natuurlijk geweldig zijn. Door de stijging van de zeespiegel liggen dit soort kansen gewoon voor het oprapen. Als we nu bij de eerst volgende springvloed de elementen eens wat meer de ruimte geven, zodra de eerste stukken dijk weggeslagen worden, niet meteen vrachtwagens vol zandzakken laten aanrukken, maar de golfjes even rustig de dijklaten afkalven .....dan krijgen we vanzelf, gratis en voor niets, een mooie jachthaven ...........



Of is zoiets al eens uitgeprobeerd? Volgens mij heb ik daar Andries Vierlingh wel eens over gehoord. Eens even met Adriaan van Reimerswaal skypen, heer van Lodijcke, ridder van het Gulden Vlies, die ik bij de laatste bijenkomst van de Rotary daarover heb horen bomen ......... tuut ... tuut ... tuut
Hans Koert

slikopdeweg@live.nl
Twitter: #slikopdeweg Feesboekgroep
SlikopdeWeg: Al 1100 keer de Zeeuwse blog voor de Schelderegio en haar bewoners

maandag 25 juni 2012

Valse nostalgie

 Groothoofd (Dordrecht) ( foto: Hans Koert)
Veel oude steden in de Schelderegio kunnen na honderden jaren nog steeds bogen op een oude historische binnenstad: Veere, Goes, Zierikzee, Hulst, Vlissingen, Bergen op Zoom, Dordrecht, Brielle en zelfs Middelburg, dat bij het begin van de Tweede Wereldoorlog toch door oorlogsgeweld haar hele binnenstad zag verworden tot rokende puinhopen, kan nog steeds trots zijn op zijn historische hart ........
 Nieuwe Haven (Dordrecht) ( foto: Hans Koert)
Elke oude stad heeft ook zijn eigen sfeer: De rijke koopmanshuizen langs de kaaien van Middelburg verwijzen naar de gouden jaren van de 17de en 18de eeuw, toen kooplieden rijk werden met de handel op Nederlands Oost Indië of hun geld staken in de dubieuze handel in mensen, de zgn driehoekshandel tussen de Slavenkust en Zuid-Amerika; Veere had het stapelrecht voor Schotse wol en Vlissingen ademt nog steeds de sfeer van een (versterkte) havenstad ........... Dordrecht, gelegen aan een knooppunt van rivieren, op de rand van de Scheldedelta, groeide al in de middeleeuwen uit tot één van de belangrijkste handelsplaatsen van de regio. Als je nu door Dordrecht loopt, vind je overal langs de oude havens pakhuizen, die ooit dienden om goederen in op te slaan. Dordrecht had het stapelrecht voor bepaalde goederen en er werd veel gehandeld in vooral wijn, hout en graan.
Voorstraathaven (Dordrecht) ( foto: Hans Koert)
Zo'n oude stad heeft allerlei leuke hoekjes of elementen, die in elke oude stad niet zouden misstaan. Wat te denken van de haveningang van Veere met de Campveerse Toren; de Noord- en Zuiderhavenpoort van Zierikzee, de wallen van Hulst, de Manhuistuin in Goes of de Kuiperspoort in Middelburg?
Voorstraathaven (Dordrecht) ( foto: Hans Koert)
Zo heeft Dordrecht een aantal zeer fraaie gevelwanden met oude pakhuizen langs de  Voorstraathaven, waar menige oude stad jaloers op zou kunnen zijn. En wat te denken van de zgn. Donkere Steiger? Een overdekte passage, onder een huis, gelegen aan de Voorstraat,  waar in vroeger dagen sjouwers en zakkendragers vanuit het schip de handelswaar de straat op konden deponeren ....
 Donkere Steiger (Voorstraat - Dordrecht) ( foto: Hans Koert)  
Als je als buitenstaander door zo'n oude stad loopt, 't liefst op een doordeweekse dag, 's ochtends vroeg, als de stad ontwaakt en nog niet volgeslibt is met toeristen, die met camera's en stadsrondwandelingen het rustieke plaatje vervuilen, dan bekruipt me een ietwat nostaligisch gevoel dat ik mis in mijn twee-onder-één-kap woning  ......... 
Wonen aan het water ..... in zo'n oud pakhuis, tot de nok toe gevuld met geschiedenis ...... waar elke steen. elk detail in de loop der eeuwen zijn eigen verhaal gekregen heeft .....  deel uitmaken van een historisch openluchtspel ......  

Hoewel .......  Ik zie zandzakken liggen voor één van de deuren van een historisch pand - ik ruik de gracht als het een tijdje niet geregend heeft - ik hoor de vreugdekreet die opstijgt als de energienota op de mat valt - ik voel het vocht optrekken langs de schimmelplekken in de woonkamer - ik raak mijn auto weer niet kwijt voor de deur - ik voel de tocht dwars door het raam, als buiten de wind opsteekt - ik voel de pijn in mijn hoofd als ik weer eens te vroeg overeind kom als ik de vuilniszak via de Donkere Steiger naar de straat sjouw en ik voel het water in mijn laarzen lopen als de buitenboel geschilderd moet worden ....... 

Hans Koert

slikopdeweg@live.nl
Twitter: #slikopdeweg Feesboekgroep Slik op de Weg (inloggen)


SlikopdeWeg: Al 1100 keer de Zeeuwse blog voor de Schelderegio en haar bewoners

zaterdag 23 juni 2012

Spoor

 Ik blijf het een geniale vondst vinden - een concept dat helemaal past in het 19de eeuwse denken van onze voorouders, al werd de ringspoorlijn door de Zak van Zuid-Beveland pas in de jaren twintig van de vorige eeuw geopend. Het probleem is, dat een spoorlijn, per definitie haast, een rechte lijn moet zijn, die dwars door het landschap snijdt en roerend en onroerend goed doorsnijdt ..... In de 19de eeuw werden stations zo gebouwd dat ze aan de rand van de stad kwamen te liggen. denk aan de stations van Middelburg en Goes, die nu, door de expansie van deze steden, midden in de stad gesitueerd zijn ....
 De ringspoorlijn door de Zak van Zuid-Beveland moest het platteland ontsluiten, niet alleen voor goederenvervoer, maar ook voor personen. Om de kerk in het midden te houden werden de dorpen niet aangedaan, alleen Hoedekenskerke met zijn veerdienst op Neuzen (zoals Terneuzen nog genoemd werd) en Hansweert kreeg een station aan de rand van het dorp bij de Steiger - bij alle andere haltes op de lijn kwam je in d'n buuten aan ....... De herenboer die op diesendag nae Hoes most werd wel met zijn gerij bij het station afgezet en de rest van de bevolking vertrok gewoon op tied te pote naar de halte toe ........
 Restanten van het spoortracé onder Driewegen (foto: Hans Koert)
Nu is deze ringspoorlijn voor een deel ontmanteld. Het deel Goes - Hoedekenskerke is in gebruik bij de (GSB) Stoomtrein Goes - Borsele, die er een toeristische lijn van gemaakt heeft en de route Hoedekenskerke - Borssele is verworden tot een volgegroeid talud, waar de rails verwijderd is, vol braemen en broeiers ..... Het traject, van Goes naar Borssele via Heinkenszand is lange tijd in gebruik geweest als Sloelijn - de spoorverbinding tussen Vlissingen-Oost en het landelijk spoorwegnet.  Het feit dat veel wagons met gevaarlijke stoffen vlak langs Heinkenszand moesten, gaf uiteindelijk de doorslag om de spoorverbinding tussen Vlissingen-Oost en de rest van het land te verleggen door de Quarlespolder. In 2009 werd ook de rails verwijderd, de bielzen uitgegraven en het grind verwijderd - alleen het zandbed bleef achter ..........
 Afbraak spoorlijn bij de Westdijk (Heinkenszand) ( 2009) (foto: Hans Koert)
Veel mensen zagen er meteen een ideaal fiets- en wandelpad in en er werd zelfs gesproken over een snelweg voor fietsers - een snelle route tussen Goes en Walcheren. Door de crisis heeft het even geduurd voordat de plannen vastere vorm kregen - het voormalige spoortracé tussen Eindewege en 's Heerenhoek wordt fietswandelpad.
 Het proefvlak bij de Westdijk (Heinkenszand) ( najaar 2011) ( foto: Hans Koert)
Vorig jaar werd er bij Heinkenszand al een proefstukje aangelegd, waarbij schelpengrit gebruikt werd ter verharding - de rest van het pad wordt in de winter van 2012 geëgaliseerd in combinatie met een herinrichting door het Waterschap ter hoogte van het Slaake bij Heinkenszand voor een verbeterde ontwatering.

Tracé ter hoogte van Heinkenszand (herfst 2011) (foto: Hans Koert)
Wie nu al gebruik wil maken van het tracé zal moeten pionieren .... crossmotoren en paardenhoeven en het uitblijven van onderhoud, hebben in het zandbed diepe sporen achter gelaten, die vol water blijven staan als het flink geregend heeft. Voor de echte Zeeuwen, die immers, getuige het Zeeuwse wapen, gewend zijn tot hun middel in het water te staan, moet dat vooralsnog geen probleem zijn ............
Hans Koert

slikopdeweg@live.nl
Twitter: #slikopdeweg Feesboekgroep Slik op de Weg (registreren)
SlikopdeWeg: Al 1100 keer de Zeeuwse blog voor de Schelderegio en haar bewoners

donderdag 21 juni 2012

Symbolen decoderen en sokkenstoppen

 Een modern opgeleide landschapsarchitect met fantasie wordt er, denk ik, niet meer vrolijk van - van die lange rechte lijnen, die soms onvermijdelijk lijken in het landschap, maar door de tijd achterhaald zijn. Een lange rechte weg in een polder kan soms vervreemdend werken, maar een spoorlijn met een scherpe bocht er in, past weer niet goed in de technische mogelijkheden van de moderne treinen. In de negentiende eeuw werden er in ons hele land kanalen aangelegd en daarin was de Schelderegio geen uitzonderingen. Napoléon en later Koning Willem I zagen in die waterwegen de vervoersoplossingen voor de toekomst, in een tijd dat een karrenspoor de enige verbinding was tussen twee plaatsen ....
 De Damse Vaart is zo'n overblijfsel uit vroeger tijd. Het 15 km. lange kanaal tussen Sluis en Brugge kenmerkt zich door zijn rechtlijnigheid, dat nog eens geaccentueerd wordt door de bomen die aan beide zijden langs het jaagpad lagen.
Het doel van Napoleon, die in 1810 het kanaal als Napoleonvaart liet graven, was een snelle verbindingsweg te creëren waarmee hij zijn soldaten snel kon verplaatsen - hij wilde hiervoor een netwerk aan kanalen leggen achter de duinen, zoals de Romeinen eeuwen daarvoor ook al bedacht en gerealiseerd hadden met hun Gracht van Corbulo in Holland ..... Toen Napoleón in 1814 de vlag moest strijken duurde het nog een vijftigtal jaren voordat het hele kanaal tot in Sluis gegraven werd.
Langs de vaart vormen de naast elkaar staande bomen, krom gewaaid door de aanhoudende westen winden, lange saaie lijnen. Bij de aanleg werd het historische stadje Damme bruut doorkruist en werd haar haven dichtgegooid.
Wat eens een bloeiend handelsstadje was, halverwege het Zwin, de waterweg die vanaf de kust bij Cadzand en Knokke zich via Sluis een weg zocht naar Brugge, verwerd tot een ingeslapen stadje, dat zich richtte op toeristen, die vanuit Brugge een ochtendje Damme deden en dat zich ging specialiseren op tweedehands boekenwinkeltjes, die als een Vlaamse kloon van het Nederlandse boekenstadje Bredevoort, bibliofielen moest aantrekken uit gans Vlaanderen en omstreken ...... Boeken, letters gedrukt op papier; Boeken met foto's ingenaaid tot bundels visueel verleden ..... in een tijd dat boekhandels de platen-, tabaks en naaimachinezaken achterna lijken te gaan, en uit het stadsbeeld verdwijnen, om voorgoed uit het stadsbeeld te verdwijnen en plaats te maken voor tablettenwinkels en telefoonabonnementdistributieplaatsen ......... Een tijd waarin de jeugd lezen alleen nog linkt aan oude mensen en muf ruikend papier (zoals wij vroeger de associatie legden tussen de ouderdom en sokkenstoppen) en alleen nog toepast bij het decoderen van berichten op hun Smartphone ...... Zullen er straks ook tweedehands e-reader-boeken te koop komen?  Damme: symbool van achterhaald verleden!


Hans Koert


slikopdeweg@live.nl


Twitter: #slikopdeweg Feesboekgroep: Slik op de Weg
SlikopdeWeg: Al 1100 keer de Zeeuwse blog voor de Schelderegio en haar bewoners

dinsdag 19 juni 2012

Kliko

 Wie langs de Bachtensteene fietst en de puinhopen ziet waar ooit een school, een kinderopvang, een jongerencentrum en een gymzaal stonden, zou zomaar flash backs kunnen krijgen over het bombardement op Middelburg van 17 mei 1940, maar niets is minder waar. Deze gebouwen zijn afgesbroken t.b.v. nieuwbouw voor het zorgcentrum St. Willibrord. Onze bodem is een groot onontgonnen archief, althans als we de archeologen moeten geloven. Wie een huis laat bouwen en daarvoor de bodem moet beroeren, krijgt te maken met een wet, die bepaalt dat eerst onderzocht moet worden of de bodem wellicht interessante sporen kan opleveren.  In onze oude steden, waar generaties lang mensen gewoond en geleefd hebben, is de bodem één groot verhaal ........ Middelburg, met zijn rijke geschiedenis, is daarop geen uitzondering! 
 (uit: De Tegenwoordige Staat van Zeeland - I. Tirion 1751)
Onlangs werd aan de Bachtensteene een oude school afgebroken, die daar zo'n 60 jaar geleden gebouwd werd. In de bodem werden restanten van oude muren gevonden, wellicht toebehorend aan het oude Steen, het Gravensteen, één van de oudste stenen gebouwen van de stad.
 's Graavensteen ( Tekening J. Hollestelle - 19de eeuw) ( bron: Geschiedenis van Middelburg P. Sijnke)
Al in de tijd van de Hoekse en Kabeljauwse Twisten, de tijd toen de graaf van Vlaanderen en de graaf van Holland beiden de Scheldedelta in bezit wilden krijgen, wordt het 's Gravensteen vermeld als de plek die Rooms-koning Graaf Willem II van Holland, aan de stad Middelburg schenkt als dank voor haar aandeel in de Slag bij Westkapelle tegen Zwarte Margriet, gravin van Vlaanderen, de keur om een Hoge Vierschaar te houden voor criminele zaken begaan in Zeeland Bewester Schelde ..... De veroordeelden wachtte een cel in het 's Gravensteen.... en de Gevangenen op 't Graavensteen brengen.  
 Centrum van Middelburg ca. 1750 De pijl geeft het 's Gravensteen aan. ( uit: De Tegenwoordige Staat van Zeeland - I. Tirion 1751)
 In 1751 wordt er nog steeds over het 's Graven Steen gesproken, of te hoewel het Gevangenhuis, dat op het hoogste punt van de stad ligt, op het hoogste der gantsche Stad, op den Burgt, waarschynlyk ter plaatse, daar voorheen de oude Sterkte of Burgt gestaan heeft, 't geen ook uit den Naam der bygelegen Straat, de Wal, af te neemen is, schrijft Isaac Tirion. Dat gebouw dateert uit 1526 en, te zien aan een kaart uit het midden van de 18de eeuw, lag dat precies op de plek waar nu de oude school aan de Bachtensteene stond. Het vlakbij gelegen vroegere Hotel De Burgt heeft ongetwijfeld zijn naam aan dit gebouw te danken. Het was een zeer hoog gebouw, lees ik, met veele welverzekerde Kameren voorzien.  Er was een bordes voor, waar je via een trap langs beide kanten bij de grote voordeur kwam, die leidde naar een ruime zaal, waar recht gesproken werd. 
 Muurresten blootgelegd. 
Wie nu de Bachtensteene langs fietst, ziet graafmachines en hoge bergen aarde en puin. De graafmachines schaven laagje voor laagje de grond af en met iedere decimeter dat ze dieper komen, gaan ze verder terug in de tijd. Onlangs werden een beerput en muren gevonden, die, en het klopt met de plattegrond, toe hebben kunnen horen aan Het Steen, de oude gevangenis.
Grappig vind ik, dat juist op deze plek, de Middelburgse Hans Lippershey, drond 1600, de telescoop uitgevonden moet hebben.
Het verhaal dat zijn twee kinderen in een afvalbak van pa voor de gein door twee mislukte lenzen naar het haantje van de Lange Jan keken, situeerde ik altijd in de Kapoengang, om het plaatje handen en voeten te geven ..........   Wat zou het leuk zijn als uit die beerput, die op het terrein gevonden is, die stukken lens opgediept zouden kunnen worden plus de restanten van Lippershey's kliko.

 Hans Koert

slikopdeweg@live.nl
Twitter: #slikopdeweg  Feesboek groep Slik op de Weg
SlikopdeWeg: Al 1100 keer de Zeeuwse blog voor de Schelderegio en haar bewoners

maandag 18 juni 2012

De Zeeuwse kater



Kater


Geknakt


Teleurstelling


Gemist


 Afgevoerd


Verzopen


Aanbieding

Hans Koert

slikopdeweg@live.nl


Twitter: #slikopdeweg Feesboekgroep (inloggen)
SlikopdeWeg: Al 1100 keer de Zeeuwse blog voor de Schelderegio en haar bewoners

zaterdag 16 juni 2012

Gem-aal

 Normaal gesproken heb je er eigenlijk nooit mee te maken - hun werk is meestal onzichtbaar, maar als moeder natuur de sluizen openzet en dagen achtereen Pluvius de vrije hand geeft, dan kan het zomaar gebeuren dat je natte voeten krijgt .........
 Het Waterschap regelt voor ons de waterhuishouding. Het regenwater, dat van bovenaf in onze polders loopt, wordt via een doordacht systeem van dulven en watergangen afgevoerd naar de gemalen. Die gemalen vind je langs de dijken van de GrevelingenWester- of Oosterschelde. Die kennis, hoe droge voeten te houden in de Zeeuwse Delta, is overgeleverd van de Benedictijner monniken van Ter Doest, via dijkgraaf / -bouwer Andries Vierlingh, onze eigen Leeghwater za'k maar zeggen, tot aan de uitvoerders bij het waterschap Scheldestromen die vandaag de dag boeren en burgers in de Zeeuwse polders te vriend probeert te houden. Er wordt nu nog net als vijfhonderd jaar geleden, gerekend en getekend, om in de polders droge voeten te houden, de afwatering op orde te krijgen, het peilbeheer te beheren, waterberging te regelen, gemaalcapaciteit vergroten, NBW-normeringen toetsen of afvoergebieden reguleren ...... wat dat betreft is er sinds Andries Vierlingh weinig veranderd.
 Als kind, opgegroeid in Hoedekenskerke, de navel van de wereld ( tik de naam van het dorp maar eens in op Google Earth en het bewijs is er ...) , kende je het gemaal Groenewege, een wit gebouw, dat bij de Sluuspit lag. Die sluuspit was voor ons, wat het Thialfstadion voor Heerenveen is, althans gedurende een paar weken in de winter ..... IJsbaan. Of je kon schaatsen hing natuurlijk af van het gemaal, want als die ging trekken, zo noemde je water uit de polder over de dijk zetten, dan kon je een mooie veilige ijsvloer wel vergeten en kreeg je van dat krakende roomijs aan de kanten .... levensgevaarlijk
Hoedekenskerke
In de zomer herinner ik me de visser, vaak was het er maar één, die met zo'n groot kruisnet op paling viste. Zo'n kruisnet is nu verboden ....... het zou de visstand ernstig schaden. Pilluk, zoals we zeiden, aal zeggen ze in Volendam, gaat slecht samen met een moderne waterhuishouding, een gemaal - begrijp ik nu. Ondanks het aanleggen van zgn. aalgoten lukt het de kleine glasaaltjes maar moeilijk om hun tom-tom op van die geheime plekjes als onze sluuspit in te stellen: aal = gem-aal
 Gek eigenlijk dat dat gemaal altijd een ietwat mysterieus onaantastbaar gebouw was, dat afgesloten zat achter hekken en waar we nooit in konden kijken - wat daar gebeurde ontging je als kind.
Het dateerde uit 1952 en werd genoemd naar Izak Groenewege, een herenboer op het dorp, die van 1930 tot 1959 dijkgraaf was ......  en voor wie mijn vader bedrijfsleider was op zijn fruitteeltbedrijf. Het gemaal loosde het polderwater in het landbouwhaventje, een getijdehaven, dat daar al sinds de 17de eeuw gelegen moet hebben .......... Het had net na de oorlog wellicht nog een functie als losplaats voor binnenvaart- en beurtschepen, die goederen of zand brachten of suikerbieten kwamen halen, maar die functie lijkt nu helemaal verdwenen.
 Grappig is, dat dit haventje ligt op de plek waar in de middeleeuwen de Ee uitgewaterd moet hebben, een kreek, die vanaf hier het dorp door gelopen moet hebben en het oude dorp Vinninge en Hoedekenskerke van elkaar scheidde. Vinninge, het buurdorp, dat aan de noordzijde van de Ee lag, tegenover het al even kleine Hoedekenskerke, dat ten zuiden van de geul lag, (denk aan het Zuud'ee-wegje dat er nog steeds is), zoals Biezelinge tegenover Kapelle (met het spoor ertussen), Gilze bij Rijen ( met de A58 als grens) of Boeda bij Pest, lagen Hoedekenskerke en Vinninge aan de boorden van de Honte, de oude naam voor de Westerschelde, gescheiden door de Ee.
Vinninge werd na 1530, Felix Quade Saterdagh, verlaten en de bevolking verhuisde naar Hoedekenskerke, dat daardoor meteen het grootste dorp in deze streek werd ...... De kerk van Vinninge lag zowat in onze achtertuin en waar nu het gemaal Groenewege ligt, zullen ongetwijfeld in de Middeleeuwen de huizen van het dorpje Vinninge gelegen moeten hebben, voordat die, al was het overtollig hemelwater, door een hongerige Honte verzwolgen werden ...... 
Hans Koert

slikopdeweg@live.nl
Twitter: #slikopdeweg Feesboekgroep Slik op de Weg ( registeren)
SlikopdeWeg: Al 1100 keer de Zeeuwse blog voor de Schelderegio en haar bewoners