zondag 28 oktober 2012

Jos

Het nieuws is ingeslagen als een bom .….  Het gesprek van de dag ....  Zeeland in verwarring ..... Het weer protesteert: hagel, zon, een koude wind, nachtvorst en spiegelgladde wegen, niet door ijs maar door slik op de weg  ... De tijd hikt spontaan een extra uur ....  Een stier springt in 's Heerenhoek van radeloosheid in een vijver ..... De natuur lijkt ontregelt ...... De nieuwsuitzending van Omroep Zeeland had niets anders meer te melden - werd er mee gevuld - Zegt u 't maar - De weerman, Onze Weerman, Jos Broeke, gaat weg – Zeeland verliest een boegbeeld, een vast ankerpunt in de dagelijkse sleur …… Even Jos nog, en dan kan dat dienk uut … is een gevleugeld gezegde en wordt volgend jaar toegevoegd aan de electronische databank Zeeuws
  Het weer is van iedereen – het weer raakt iedereen. Dat was zo en dat is nog steeds zo .....Voor veel Zeeuwen, die in de landbouw werken of scholieren die naar school moeten fietsen of organisatoren van buitenevenementen, is de weersverwachting één van de meest belangrijkste zaken die je ’s morgens wil weten – je hebt het nodig om je dag te plannen -  richting aan je werkzaamheden te geven - de dag zin geven ....  Zullen we vandaag de petaoten uut doen of beter nog even wachten? Je regenbroek aan of niet? Het weerbericht van half één op de radio, vroeger, was, naast de waterstanden en de ochtendgymnastiek, één van de heiligste momenten van de dag ... Dit is de radionieuwsdienst, verzorgd door het ANP - Het weeroverzicht .....  een depressie in de Golf van Bikaje .... 

Waar is die Golf van Biskaje eigenlijk gebleven? Daar werd vroeger toch het weer gemaakt ..? 
 Eigenlijk waren we allemaal weerexperts, maar die gave lijkt één van de nog niet opgeloste milleniumbugs te zijn …. Zo is het afgelopen decennium het fenomeen weeralarm in onze maatschappij geslopen: de ANWB waarschuwt bestuurders met een caravan voor zware windstoten; Er wordt plaatselijk veel neerslag verwacht, dat kan leiden tot wateroverlast; Nachtvorst kan leiden tot verraderlijk gladde wegen; Vandaag zonsterkte 4, dus niet langer dan .... of  Er is weer Slik op de Weg geconstateerd - volg een antislipcursus ... Dat had je toch vroeger niet? Je wist gewoon wat vorst, sneeuw of wind kon veroorzaken - niemand hoefde je daarvor te waarschuwen .. Ja, je moeder - pas je op? - maar verder ...  Wie kijkt er nog omhoog naar de wolken of voelt met zijn natte vinger waar de wind vandaan komt? Niemand toch? Oké, we kijken misschien even verstoord omhoog van onze wrijftelefoon als de buienradar regen aangeeft .... of we zetten de schakelaar van onze E-bike een standje hoger, als we moe worden van de wind ....  
Ik heb pen en papier al klaar liggen om te schrijven, want waar iemand weggaat, moet weer iemand terugkomen. Zo simpel is het toch? Per 1 november wil ik wel de voorspellingen doen. Of wordt Jos ook vervangen door een app die je gratis kunt downloaden of wordt ook Meteo Zeeland verplaatst naar Breda of Tilburg? Lekker veilig achter de Brabantse Wal? Ik ben er klaar voor - ik durf die klus wel aan ...... ik heb me al ingelezen en voorbereid.

 Net als Jos altijd deed, ben ik in oude weersvoorspellingen gedoken en heb de Goessche Almanak van 1912 opgeslagen – precies 100 jaar geleden, dus dat moet aardig kunnen kloppen. Die schrijft dat we volgende week regen en wind kunnen verwachten en op het eind van de week wat betrokken met in het weekend wind. Kijk, daar heb je wat aan; daar kan ik wat mee - daar kan ik wel een verwachting mee maken. Heel wat Zuudbevelandse boeren richtten hun kompas honderd jaar geleden op de almanak, want ze hadden toen nog geen wrijftelefoon met apps – als ze buiten over de têêltuun wreven en die was nat …. Dan had het geregend.  Zo simpel.
 Kranten werden uiteraard nog niet voor zeven uur bezorgd bij de afgelegen spulletjes in de Zak. Daarin vond je meer betrouwbare informatie, opgesteld naar waarnemingen in den morgen van 1 November 1912, aangeleverd per telegraaf door het Koninklijk Nederlandsch Meteorologisch Instituut in De Bilt- het KNMI, de eerste afkorting die je al kind leerde. Meest matige Noord-Westelijke tot Westelijken wind, gedeeltelijk bewolkt. Weinig of geen regen. Zelfde temperatuur. Tja, wie heeft er gelijk? De almanak of de krante - Jos of Erwin  – Hilversum of …. de Belg, want veel Zeeuwen vonden vroeger de Belgische weerman Armand Pien, die 37 jaar het weer voorspelde op de Belg, veel geloofwaardiger dan die uit Hilversum. 
Dankzij Dr. Herschell’s Weerwijzer, die ik ook in dezelfde Goessche Almanak van 1912 vond, heb ik me voorbereid op wat algemene weerkennis - op kennis in het voorspellen van het weer op langere termijn .... tot zelfs een jaar vooruit.  Werkelijk er ging een wereld voor me open: Een oog-opener: lees maar eens ….

De voorspelling voor 1912 ( en 2012?): Daar zakt je broek toch van af? Had de vertrossing van ons land 100 jaar geleden ook al toegeslagen? Was dat, wat  de gemiddelde Zeeuwse boer in 1912 wilde horen? Echt niet … Die hoefde je niets te leren over Boenkuhhen an de locht, labberug weer of weer dat verachtert .. Die kon aan de pauwen horen of er regen kwam - die zag aan de meeuwen of het ging stormen of proefde aan de appels dat er een hagelbui dreigde ... Die keek nog gewoon naar de lucht of de schepen op de Schelde - Wat zou mijn opa gelachen hebben als ik hem vertelde dat tegenwoordig vel mensen weerfoto's naar de tv sturen en elke weerman aan het begin van zijn praatje scoort met een foto  ... Zo zag het eruit mensen, als je even van je wrijftelefoon had opgekeken ....

Nee, dan Jos, die ging gewoon bij windkracht 10 op de zeediek staan ..... en als de opnamen binnen gemaakt waren, nou dan wist je genoeg  .... dan was't heel slecht weer geweest.

Oh hadden we Jos nog maar ……

Hans Koert
slikopdeweg@live.nl

Volg Slik op de Weg op Facebook en schaar je bij de groeiende groep volgers ....... Wijs je (Zeeuwse) vrienden op SlikopdeWeg. Al 1100 keer de Zeeuwse blog voor de Schelderegio en haar bewoners

vrijdag 26 oktober 2012

Vroeger .....

 ..... was alles beter – dat hoor je nogal eens beweren tijdens een verjaardagsfeestje, waarop 60-plussers elkaar de loef proberen af te steken met sterke verhalen en waarbij de aangedragen voorbeelden uitvergroot en geromantiseerd worden, om hun gelijk te bewijzen.  Natuurlijk is dat onzin – er zijn genoeg zaken op te noemen, waar we niet naar terug moeten verlangen,  zoals, ik hou het bescheiden, ik hou het klein, het stencilapparaat ( waarbij je onder de inkt kwam te zitten als het kwetsbare moedervel per ongeluk dubbel sloeg en al je werk voor niets geweest was), de telefoon in de gang ( er was in de gang geen verwarming en het tochtte altijd onder de deur door) of de ouderwetse typemachine, waarbij je altijd problemen met de aanslag had als je ook op pianoles zat, waar drieklanken gemeengoed zijn …… en waar je fouten met zo’n klein carbonpapiertje met wit poeder kon proberen onzichtbaar te maken, terwijl je't altijd bleef zien....... Je ziet het ... de grote problemen laat ik liggen - de kleine blaas ik op. 
   Als jongvolwassene dronk ik bier - en rookte ik.  Fasen, in de ontwikkeling  van elk jong mens naar volwassenheid, waar men blijkbaar doorheen moet om ze daarna voorgoed af te zweren. Blowen en slikken associeerde ik in de jaren zestig waarschijnlijk met het opblazen van balonnen en een aspirientje tegen een kater .....   Waar ik als tiener wel een beetje jaloers op was, was het gegeven dat er eeuwen geleden meer bier gedronken werd dan water en melk ….. Melk, zo was de algehele opvatting, was voor de dieren. Hoewel begin jaren zestig zelf fanatiek M-brigadier, met embleem en paspoort en twee bekers melk per dag, was melk drinken voor mij geen bezigheid, die ik met plezier uitoefende.  Vooral toen we nog melk bij opoe en opa haalden - melk-direct-van-de-koe. Nee, ’t was goed voor je botten, beweerde mijn moeder, voor de groei,  en dat deed ik - ik groeide uit tot een lange magere slungel – had ik maar vaker mijn kop stijf gehouden.  En water? …… Wie mijn afkeer voor strand en zwemmen kent, zal begrijpen dat ik ook niet zo’n doucher was ………….. misschien hebben mijn jeugdervaringen in het wasbekken hier wel mee te maken – in je blote billen door de sneeuw vanuit het warme stoepekot naar de keuken rennen …… Water drinken deed je alleen als er geen gazeuse voor handen was.
Logisch toch dat je dan als jonge adolescent, zo noemden we dat natuurlijk niet, je was een nozem of puber, blij was dat je eindelijk bier mocht drinken, omdat dat er bij hoorde; dat gebeurde uiteraard alleen bij Burgel op’t dorp Hoedekenskerke, als er een dansavond was of in de Vroone in Kapelle of het Schuttershof in Goes als er een band speelde - zelden thuis – indrinken was een term die we niet kenden.
Thuis kwam er bijna nooit drank op tafel, herinner ik me –  Alleen 's zomers als het warm was werd er bier geschonken en de link, dat de heeste, die mijn opa verbouwde hoogstwaarschijnlijk in een bierflesje zou belanden, legden we nog niet zo .... Wat was ik jaloers op de kinderen uit de 18de en 19de eeuw, die uit gezondheidsoverwegingen wel bier moesten drinken ....  geen melk of water maar bier …………. Wie hierover nadenkt begrijpt dat er lokaal veel bier gebrouwen moest worden, aangezien de infrastructuur in die dagen nog niet zo was dat je de vaten bier over grote afstand kon aanleveren.
Als je meer over bier en bierbrouwen in Zeeland in vroeger tijd wilt weten, dan moet je bij Eric Hageman en Toon Franken te rade. Zij schreven een boek over “die goeie ouwe tijd”, toen bier volksdrank nummer één was, getiteld Hop en gerst veredeld. Ze richtten zich hier voornamelijk op de geschiedenis van het bier en de brouwerijen, zoals die in Middelburg te vinden waren vanaf ca. 1800.


Hans Koert
slikopdeweg@live.nl

Volg Slik op de Weg op Facebook en schaar je bij de groeiende groep volgers ....... Al 1100 keer de Zeeuwse blog voor de Schelderegio en haar bewoners

dinsdag 23 oktober 2012

Voor paal .....

 Het is één van de ergste dingen die je kan overkomen denk ik – als iets, waar je aan gehecht bent, zomaar uit je leven of leefomgeving verdwijnt – zonder dat je afscheid hebt kunnen nemen – zonder dat je er iets in te zeggen had – zomaar ineens plotsklaps weg. Vaak is het iets dat je pas mist als het er niet meer is.  Honderden keren in je leven vangt je oog het voorwerp als in een flits op, slaat het beeld op in je tijdelijk geheugen, controleert het, maar registreert het niet – pas als het weg is, als het er niet is, als het gemist wordt, als het geregistreerde beeld niet klopt met het beeld op de harde schijf ......  krijg je een foutmelding vanuit je processor, die meldt dat er iets aan de hand is ………. En dan nog kan het zijn dat je het gemiste niet mist.
 Ze waren altijd al met zijn drieën – een drieling, alle drie zo ongeveer geboren op hetzelfde moment – en dat ze met z’n drieën waren maakt het zo bijzonder, want meestal sta je juist helemaal in je dooie eentje .... voor paal ……
Ze zijn geplaatst na 1839 toen België zich voorgoed losweekte van Nederland – De Tiendaagse Veldtocht ten spijt. De nieuwe grenzen werden in 1869 definitief vastgesteld en zoals gebruikelijk in die dagen werd dit aangegeven door een lange rij palen. Grenspalen, die vanaf Zuid-Limburg tot aan het Zwin de grens visueel maakten.

Je vindt ze overal in de grensstreek van Zeeuws-Vlaanderen – soms wat weggezakt of verstopt in een dijktalud, omdat hun eigenlijke functie, grensmarkering, al lang wordt bewaakt door satelieten en zo'n gietijzeren onding als zwaar verouderd kan worden gekenschetst …… als een faxapparaat in het e-mailtijdperk of een praatpaal van de ANWB, terwijl iedereen draadloos de hele wereld kan oproepen met de wrijftelefoon.
Daarom hou ik zo van dit soort monumenten uit een vervlogen tijd, grenspalen, die als een soort administatieve barrieres zijn blijven staan - geen hond laat zich door zo'n paal tegenhouden, maar ze symboliseren een tijd waarin ze wel degelijk hun betekenis uitstraalden: tot hier en niet verder .......  
 
Retranchement is een bijzonder plaatsje. Het is ontstaan uit een versterking, die Prins Maurits rond 1600 hier oprichtte in zijn strijd tegen de Spanjaarden.  Hiermee kon hij het Zwin beschermen. De schansen liggen er nog nagenoeg onaangetast bij en binnen die omwalling woonden de Staatse troepen in barakken en logementen. Gewone mensen werden aangemoedigd er te komen wonen, ook toen al was deze streek blijkbaar aan het vergrijzen, en ze kregen zelfs een premie als ze er een huis bouwden. Boven op de wallen vind je paal 364 B ......  
De drieling van Retranchement is een bijzonder geval. De grens tussen België en Nederland bereikt hier de zee en toen in 1869 de grens definitief aangeduid moest worden tot aan de Noordzee, bleek die grens precies in het midden van het Zwin te lopen – een open getijdegeul, die toen nog geen vaste constante loop had ……..
Een grenspaal midden in de door stromingen gevormde Zwingeul zou dus onherroepelijk een keer kopje ondergaan en dus geen betrouwbaar ijkpunt kunnen zijn. Men loste dit probleem op door op beide oevers van het Zwin twee “hulppalen” te zetten, nummer 364 A (op Vlaams grondgebied) en 364 B boven op de Wallen van Retranchement. Deze wallen deden dienst als waterkerende dijk - een zgn. zeedijk dus - een vreemd idee, want je kijkt nu uit over de groene akkers, als je het land in kijkt.

Pas toen het Zwin ingepolderd werd, kwam precies tussen paal 364A en 364B paal 364 te staan, zodat de rij grenspalen langs de grens weer intact was.
De Vlaamse paal, 364A, stond bij landbouwer Joop Basting een beetje in de weg om er met z'n brede oogstmachine langs te kunnen. Daar hadden ze vroeger geen rekening mee gehouden, dus had hij hem zolang even in de slootkant gelegd. Toen hij hem later terugwilde plaatsen was hij weg – verdwenen - vermist; zoals later zou blijken had een overijverige kantonnier hem op zijn kar geladen om hem op de werkplaats wat op  te knappen.
De paal is met groot ceremonie, door de Commissaris van de Koningin van Zeeland (Wat een baan ..! ) en de Gouverneur van West-Vlaanderen, weer officieel teruggezet ……… De PZC deed er uitgebreid verslag van en dat is maar goed ook want er zal geen één gewone Zeeuwsvlaming vrij voor genomen hebben om er bij te gaan staan kijken. De twee koninkrijken likken elkaars hielen hier, maar bevechten elkaar in de rechtzaal m.b.t. afgesproken ontpolderingen. Wie kent niet de kwestie Hedwigepolder of het onderwater zetten van Waterdunen. Worden we niet een beetje voor de gek gehouden? Een beetje veel ...? Gingen ze nou de Internationale Dijk bij het Zwin binnenkort niet afgraven om de zee weer vrij spel te geven om het oude Zwinwater weer binnen te laten? Er werd toch ooit eens gesproken over Sluis aan het water ….. Is dat van de baan? Heet dat niet gewoon ontpolderen? Dan is het toch een kwestie van tijd of paal 364 kan ook weer weggehaald worden?  Sta je dan even voor paal ….. ?

Hans Koert
slikopdeweg@live.nl

Volg Slik op de Weg op Facebook en schaar je bij de groeiende groep volgers ....... Al 1100 keer de Zeeuwse blog voor de Schelderegio en haar bewoners

donderdag 18 oktober 2012

De Grote Volksverhuizing 2000-2100

Het lijkt er op alsof het arbeidsklimaat voor ambtenaren in onze regio niet meer is wat het geweest is …… de ene na de andere de overheidsdienst ligt haar hielen en verdwijnt naar naburige provincies: de belastingdienst – de meldkamer van de politie – de rechtbank en straks misschien ook wel Rijkswaterstaat, lijken niets meer in Zeeland te zoeken te hebben ..... Zeeland heeft de schade beperkt, kopt de PZC op pagina 2 vandaag eufemistisch ..... Okay,  bij Rijkswaterstaat kan ik nog wel iets voorstellen ....  als uit de komend formatie onderhandelingen blijkt dat er extra op de dijken bezuinigd zal moeten worden …… Tja, dan zou ik ook het  vege lijf redden en de Brabantse Wal opzoeken …… maar toch ………. De meldkamer weg uit Zeeland? 't Geeft te denken!
 We krijgen er, ik geef toe, een heleboel militairen voor terug – de marinekazerne is, zo goed als zeker, toebedeeld aan Vlissingen en daar zijn ze erg blij mee daar ……. Het aantal geweldsmisdrijven in die stad lijkt daar maar niet te willen afnemen ……, dus zijn een paar mariniers extra op straat nog niet eens zo’n gekke gedachte.

  In het nieuwe boek over de Geschiedenis van Zeeland ( Prehistorie – 1550) las ik dat we dit al eens eerder aan de hand gehad hebben …… Rond 300 na Christus loopt de Schelderegio leeg en alleen in de duinstrook langs de kust blijven nog enkele diehards wonen – de stijgende zeespiegel maakte van de binnenlanden een getijdegebied, waar eb en vloed vrij spel hadden.  Bovendien zouden in de eeuwen daarna, vreemde volkeren, die zich hier wilden vestigen, een veilig bestaan in onze landen in de weg gestaan hebben.  Germaanse en Saksische stammen werden niet meer belemmerd door de Romeinse limes, hetgeen betekende dat het niet meer veilig wonen was in onze delta.
 Op school leerden we over de Grote Volksverhuizing: 400-800. Braaf leerden we de jaartallen op school uit ons hoofd. Wie had ooit gedacht dat ik dit later nog eens nodig had. Ik zag het als kind al voor me: als een lange file op de A58 bij Rilland, die zichzelf een weg baande in de richting van de Wouwse Plantage.
Als je nou weet, dat hier in deze periode een volk was neergestreken, dat zich Sueven noemden, dan begrijp je dat ik met deze uittocht niet die "grote volksverhuizing" bedoel die we vakantie noemen en waarbij, in de zomer hele volkstammen de Vlaketunnel doen verstoppen ……. Het heeft tot zeker na de invallen van de Noormannen geduurd, voordat de bevolking weer bezit nam van de Schelderegio Het was toen een tijd van stagnatie en verwarring, lees ik, de tijd dat de kinderen van Lodewijk de Vrome onderling kissebisten, formeerden noemen we dat nu, over wie welk deel (= departement) van het grote rijk zouden krijgen. Pas toen die kaarten geschut waren, keerde een betrekkelijke rust terug. De handel kwam weer op gang en autochtonen wonnen zout uit veen of weefden laken stoffen uit wol ….. In de 12de eeuw worden zelfs grote stukken van Zuid-Beveland door een ringdijk min of meer beschermd tegen de zee ………
Als ik beelden zie van mensen, die, met hun hele hebben en houwen, de Syrische stad Aleppo ontvluchten of Roma's in Frankrijk, die op een geïmproviseerde camping voor hun tentje betere tijden afwachten, dan zou ik die beelden kunnen vertalen naar deze streken - zo'n 1500 jaar geleden  -   Sueven, op de vlucht, wadend door uitgestrekte slikken, springend over vollopende getijdekreken, als een groep jolige studenten in Saeftinghe, die veiliger gebieden proberen te bereiken, waar ze veiliger zijn voor indringers en de steigende zeespiegel.  
Dit alles in gedachte nemend, betekent, dat het op termijn wel weer goed komt met Zeeland – over honderd jaar wellicht ... laten we 't simpel afronden op 2100 n. Chr., ervan uitgaand dat tegenwoordig alles veel sneller verandert; ooit zullen al die gevluchte overheidsdiensten weer op hangende pootjes terugkomen ….

Ook Zuid-Beveland lijkt niet gespaard voor leegloop, al gaat het allemaal wat met minder ophef, wat subtieler ..... Wat me bijvoorbeeld erg verontrust, zijn die kleine veranderingen, die je pas mist als ze er niet meer zijn.  Ik wees ooit op de postbode, de kolenboer in de straat en de man van het ziekenfonds ... Waar zijn ze gebleven?  
Gaat het zo straks ook met onze lokale kudde witrikken? Weg uit de Zak? Ik begrijp de reden – een duur winteronderkomen, terwijl de opbrengst gering is – maar toch …. het doet pijn. Die beestjes, die in het natuurgebied De Zwaakse Weel liepen, hoorden erbij en waren voor ons een rustpunt, een ankerpunt, een landmark, als we in de buurt van Kwadendamme aanbeland waren …. We reden er soms voor om! Zullen we volgend jaar ook afstappen om naar de Zeeuwse trekpaarden te kijken, die hen moeten vervangen? Als een soort remplaçanten voor de verdwenen witrikken? Een marinier ter vervanging van een Ontvanger der Directe Belastingen? Vorige week verscheen er een setje postzegels met runderrassen - ik heb er meteen een stapeltje van gekocht .....
't Zijn geen stickertjes hoor, zei het meisje bij de Bruna nog ...... Ik ben nog van de lik-generatie, lieve meid, dacht ik -  het zegeltje met de witrik hangt nu boven mijn bed …… ingelijst.

Hans Koert
slikopdeweg@live.nl

Volg Slik op de Weg op Facebook en schaar je bij de groeiende groep volgers ....... Al 1100 keer de Zeeuwse blog voor de Schelderegio en haar bewoners

dinsdag 16 oktober 2012

Genen in slaapstand

 Vraag me geen oordeel te geven – geen standpunt in te nemen, want eerlijk gezegd, weet ik het niet.  Ik wil geen keuze maken ....... ik kan niet kiezen en doe dat dan ook niet, maar gisteren kreeg ik het ineens weer .... toen ik door de tuin liep - dat onderbuikgevoel - de zon scheen - mooi licht - mooie warme kleuren - mijn slapende genen ontwaakten even - draaiden zich even om .....
 Gisteren wist ik het – de herfst is de mooiste tijd van het jaar …. De kleuren, de herfstkleuren, en dan met name de kleuren van onze hosta’s, zijn onovertroffen …..  Deze plant, die vooral uit blad bestaat ( de bloem die in de zomer verschijnt is mooi meegenomen – het blad is zijn talent) ontspruit in het voorjaar fris groen uit de potten op het terras ( slakken worden met harde hand geweerd) om dan in de zomer uitbundig groeiend vol blad de schaduwhoek bedekkend, tegen de herfst te gaan verkleuren, het  bladmoes aangetast en weggevreten door slakjes ( je gaat je gang maar) om tenslotte intens kleurend, even uitbundig als de kleuren op een schilderij van Van Gogh, ten onder te gaan …… af te sterven .....
De hosta boeit me in elk seizoen – steeds opnieuw verrast de plant me – elk stadium van zijn leven is uniek, net zoals elke levensfase van een mens uniek is - nieuwe kansen geeft – zijn zegeningen kent …..
 Geboeid door de kleuren heb ik de hostabladeren gisteren “vereeuwigd” …. op de foto gezet …. Ik had het ook kunnen schilderen of aqualereren, ware het niet dat deze gave niet bij me ontwikkeld is. Toch ben ik best creatief, al zeg ik het van mezelf, wat zich uit in mijn linkshandigheid .....  creatieve mensen zijn vaak linkshandig, dat schijnt te maken te hebben met sterk en minder sterk ontwikkelde hersenhelften .....  de latente creativiteit borrelt bij mij onder het oppervlak. Vroeger tekende ik graag met Oost-Indische inkt en als ik ecoline ruik ..... dan golven de herinneringen aan de vrijdagmiddagen op de Openbare Lagere School (een specifiekere naam was vor deze éénklassige school niet nodig) bij meester Arendse in de Kerkstraat in Hoedekenskerke mijn geheugen binnen ... Van sinterklaas kreeg ik een Talens verfdoos (met kwast, pardon, penseel en van die ronde napjes en een deksel waarop je kon mengen - niet te veel, anders werd alles poepbruin) en een tekenblok. Een leeg jampotjes gevuld met water .... Die creativiteit heb ik wellicht geërfd van mijn overgrootvader, J.A. Koert, die over veel vrije tijd beschikte en een tamelijk getalenteerd amateurkunstschilder was. Een paar van zijn schilderijen (dat is zeker) en genen (dat is waarschijnlijk) zwerven blijkbaar nog bij ons door't huis .....
 Als tiener maakte mijn moeder schoon bij een oude man op het dorp, meneer de Graaf, die op de Griend woonde en eveneens schilderde of tekende ….. dat is me niet bijgebleven. Hij herkende mijn talent voor tekenen en schilderen, althans mijn enthousiasme ervoor en leerde me dat ik moest kijken …. en vastleggenKijken naar hoe iets eruit zag, als je het wilde tekenen - hoe het in elkaar zat. Hij verzamelde foto’s, die hij uit allerlei tijdschriften knipte; een bonte verzameling van dieren, mensen, gebouwen, hijskranen, boten, molens, bloemen en noem maar op, die hij met gluton in plakboeken plakte …. Die plakboeken kreeg mijn moeder mee, om mijn creativiteit en fantasie te stimuleren ….
Die verwondering heb ik nog steeds; de kleuren van de hosta prikkelen mijn latent aanwezige in slaapstand verkerende creatieve genen …… Het is geen palet geworden met felle kleuren gekwakt op doek om de kleuren van de herfst vast te leggen, maar een fototoestel …… En dan te bedenken dat ik ooit met mijn twee linkerhanden begonnen ben in zwart –wit, prutsend met een oude projector ( voor filmstrips weet je nog?), fotopapier, ontwikkelaar en fixeer bij ons in de kelder …. met een rode gloelamp, in plaats van het reguliere peertje.

Hans Koert
slikopdeweg@live.nl

Volg Slik op de Weg op Facebook en schaar je bij de groeiende groep volgers ....... Al 1100 keer de Zeeuwse blog voor de Schelderegio en haar bewoners

zondag 14 oktober 2012

Strooigoed in oktober

 Daar stond ik gisteren voor de dichte deur – een beetje verloreneen beetje voor gek ook - in de stromende regen - grote dikke druppels, die eigenlijk sneeuwvlokken hadden moeten zijn - kouwe herfstvlagen - weer om ziek te worden ...... De deur van de horecaondernemer was nog potdicht. Waar was iedereen? De advertentie, die zaterdag in de PZC stond, had ik in de plastieken zak bij mijn haastig uit de schuur gegriste klompen gestopt ..... toch nog maar eens na lezen, want vanwege die oproep in de krant, was ik gisteren, half oktober nog maar, nae Hoes gereisd - bang te laat te komen ...... bang om neffen de pot te piesen ......  

Aangezien ik geen Miralda Marcos heet, beschik ik niet over een uitgebreid arsenaal aan schoenen, dus had ik die ouwe klompen uit schuur gepakt ……. Ook vroeger voldeed zo’n klomp prima, herinner ik me ……… Wie kent niet de tekeningen van een klomp met grote wortel, zoals die vroeger in advertenties rond begin december stonden?
Die advertentie in de PZC, met de oproep van een restaurant uit de stad, om nu je schoen te komen zetten voor sinterklaas, had ik beter moeten lezen, of beter gezeg, op internet moeten opzoeken ..... Nu stond ik voor paal ... met mijn klompen in dat plastic zakje ........ Of ik een sinterklaasbrunch wilde boeken ........ en alvast een bouwplaat wilde meenemen waarmee ik een schoentje kon vouwen .... Nee toch? 't Is net oktober? En je gaat toch niet brunchen op sinterklaasavond? Straks komt íe nog voor een gesloten deur ..... Zie je't voor je? Die wasmand voor de deur vol verregende cadeaus? De gedichten onleesbaar? 't Is trouwens nog maar de vraag of'tie wel komt dit jaar, met die  financiële crisis in Zuid-Europa .. Ook de rijken worden getroffen en houden de hand op de knip ....... De klompen hangen nu weer gewoon aan mijn schuurtje ....... alvast voor van de winter .... kunnen er vetbollen in.
Een paar weken geleden dacht ik ...... is het alweer zo ver? Toen liep ik door de supermarkt en op de plek waar je normaal gesproken een promotiestand voor afwasborstels, koekenpannen of zonnestoelen vindt, stond nu een grote stapel chocoladeletters, taai taai (rond 5 december taai taai taai) en strooigoed …… Voor mij is strooigoed in deze tijd van het jaar de van de boerenkar gerolde uien en aardappelen op de weg - da's strooigoed of val in de boogerd  ....  Bij ons thuis gaf de scheurkalender op de wc nog vrolijk eind september aan - was ik vergeten te scheuren? Liep ik achter? Een klein manneke, twee turven hoog, herkende op de display sinterklaas en zwarte piet en vanaf die dag heeft hij problemen met slapen en plast hij weer in bed ....... Allicht, vind je't gek? Hij komt, hij komt ..... 
 Eind november(!) komen de kerstballen en slingers weer te voorschijn en begin januari vullen de schappen zich met chocolade-eitjes en paashazen ….. Het lijkt wel of de seizoenen langzaam van plek verschuiven …. alle schrikkeldagen ten spijt ..... Nog even en we komen midden in de zomervakantie de kerstman tegen in de supermarkt - yo ho yo ho .... in een door sledenhonden, Siberische Husky's, getrokken slee-op-wieltje .....

Als ik het vroeger wel eens in mijn hoofd haalde om ’s middags, nadat ik thuis gekomen was van school, in plaats van mijn huiswerk, de TV aan te zetten, dan kreeg ik al snel de wind van voren …. Zetuut dat dienk – vanaevond mag je kieke ….. Hi j’n uuswerk maeke -  D’ris van aoles un tied …
 Dit voorjaar keek de visboer verheugd op van zijn haringmesje, toen ik om vier ons zoute vis vroeg ….. Lekker, zei'tie .... met nieuwe petaoten en peetjes ....  ha, eindelijk iemand die weet hoe het hoort
Wie koopt er nog zoutevis, zodra de nieuwe aardappeltjes van't land komen? Of stokvis in de winter? Nee, we kopen aardbeien in januari of asperges in oktober ..... Je zult er maar zin in hebben, zie ik dan een millenium-klant denken .. 't ligt er toch voor .....? Fout mensen - aardbeien eet je in mei en juni en daarna komen kersen, pruimen en de eerste zomerappels. Dan komen de bewaarappels en de peren. Appelmoes van val eet je in de herfst en Stoofpeertjes eet je in december - Kinderpostzegels koop je in september en lamsoor en asperges in het voorjaar en kroten in de herfst en winter ….. Sla en tomaten horen bij de zomer en stamppot bij de winter; dat smaakt in de zomer niet, net als erwtensoep. Laat je niet gek maken  ..... en 't is veel beter voor't milieu! Op de Eintjeszandse Mart, begin juli, verkopen ze oliebollen …….. en ze gaan nog grif van de hand ook.
 Het leven verliep vroeger aan de hand van de seizoenen ……. In de herfst en het voorjaar Grote Schoonmaak, wat steevast leidde tot stress, emmers vol sop en een interne verhuizing .... In de winter woonde je in de voorkamer - op het zuiden - in de zomer in de achterkamer - de noordkant. In de herfst werd het varken geslacht .... Op 1 oktober ging de kachel aan - op 1 april weer uit - kaaskorsjes op de kachel horen bij de winter net als schaatsen op de sluuspit en blommen op de raemen....  Toondagkoeien horen bij november. In zo’n tijd ben ik opgegroeid - Tweemaal per jaar een cadeautje: op je verjaardag en met sinterklaas ( en met kerst een boek).  Oh wee, als je, net als mijn broer, jarig was op 5 december ………. Da’s dubbel pech
Je zult me ’s zomers dus niet op een kunstijsbaan zien of in Skidôme in Terneuzen, dik ingepakt, op een sleetje de helling af zien glijden – geen mossels in mei, Kinderpostzegels gebruiken in het voorjaar of een Hollandse Nieuwe eten in maart ……. Er is voor alles een tijd ..... 

Vorige week schoot de nachttemperatuur op klomphoogte in Westdorpe onder 0 ( -0,5º C); een dag later zaten wij aan de boerenkool met worst ……….. ’t mag weer.

Hans Koert
slikopdeweg@live.nl

Volg Slik op de Weg op Facebook en schaar je bij de groeiende groep volgers ....... Al 1100 keer de Zeeuwse blog voor de Schelderegio en haar bewoners

donderdag 11 oktober 2012

Op stand

 Het begon met een klein berichtje op Facebook - zo'n niemendalletje, zo'n tussendoortje tussen de foto's van iemands tussendoortje en de kleine die z'n eerste stapjes zet - van die berichtjes die iedereen ziet, maar niemand goed leest ..... Het heet niet voor niets FacebookGezichten kijken? Vluchtige informatie. Het Laceboek is passé - van vroeger: zo'n stapel aan elkaar geniet papier ... Maar goed, we dwalen af. Dat leidt alleen maar af van wat er echt dreigde te gebeuren .....

Ik heb horen horen verluiden, dat er hier – wellicht - sprake is geweest van een vooropgesteld plan - bekokstoofd door de hoge heren van Veere.
Veere lijkt in winterslaap: Maar die schijnbare rust bedriegt. Nu de toeristen hun hielen gelicht hebben, lijkt Veere weer voor de Verenaren (of Veerers) (Hoe noem je de inwoners van Veere eigenlijk?) en kan het stadje zich behaaglijk omdraaien voor een welverdiende winterslaap. Maar er hing al lange tijd iets in de Veerse lucht ..... Zelfs de Telegraaf, een krant, die meestal de grote koppen vet in kapitalen niet schuwt, had er oor van gekregen en plaatste een berichtje, weliswaar klein en bescheiden, maar toch ..... Als de Telegraaf er inkt aan besteedt, dan broeit er wat! 

 Die rust is schijnbaar ……. Wellicht dat een enkel Duitse Kind im Vorschulalter, Urlauber mit seinem Eltern, het al lang gezien had – ik zag er afgelopen maand één omhoog kijken en naar de gevel van het stadhuis wijzen, maar zijn vader trok hem weg van de gevel en wees op het terras iets verder op  ….. Kinderen worden niet altijd serieus genomen, ook Duitse niet,  al zien ze vaak meer dan volwassenen – je kunt weken met een (dure) nieuwe bril op je neus rondlopen en niemand ziet’t …. totdat het eerste het beste kind dat je tegenkomt roept ….. Heppie een nieuwe bril?

 Wellicht had het kind omhoog gekeken naar Wolfert van Borsele, de zoon van Hendrik van Borsele en Janna van Halewijn, beiden ook pontificaal aanwezig in hun nissen aan de gevel - helden op sokken ... sorry - sokkels …. Helden met een houdbaarheidsdatum ... Wolfert werd een paar jaar geleden al eens aan een gedegen onderzoek blootgesteld door mannen van Monumentenwacht en de conclusies waren bikkelhard, of beter gezegd …. boterzacht, poreus en sterk verweerd.  Wat de Duitse kleuter dacht te zien, die voet die zich langzaam van de sokkel verhief,  was in werkelijkheid wellicht een los zittend stuk geweest, dat door een iets te druust opfladderende duif in beweging was gebracht – of gewoon kramp, want Wolfert staat al sinds de jaren dertig op die smalle steen ... mag je dan na tachtig jaar kramp in je kuiten krijgen ……….?

 Deze zomer al waren de beelden, uit voorzorg, verpakt in netten .. volgens de autoriteiten omdat ze bang waren voor vallende armen of benen, maar de echte reden is nooit boven tafel gekomen .... 
Waren ze bang, dat sommige beelden zich daadwerkelijk van de gevel zouden willen losmaken? Op vrije voeten ...?  Er wellicht vandoor zouden gaan? Had Faceboek er iets mee te maken? Dat oproepje om op de Dag van de Duurzaamheid, gisteren dus, een punt te maken, als protest tegen het afbrokkelend beleid t.a.v. van onderhoud van Rijksmonumenten in het kader van de bezuinigingen, terwijl de luchtvervuiling en het CO² gehalte in de lucht maar blijft toenemen ..... Het idee schijnt van Wolfert van Borsele en zijn vrouw Charlotte van Bourbon-Montpensier te zijn gekomen, die hun dochter Anna, nog steeds niet aan de man, wel haar feestje gunden ...

Er wordt gezegd dat het sterk verhoogde CO²-gehalte boven Walcheren na afgelopen weekend (de duizend hijgende sporters van de kust- en wandelmarathon hadden het CO² gehalte dicht tegen alarmfase rood gebracht) uiteindelijk de doorslag had gegeven - die angst, die elk beeld aan het stadhuis van Veere heeft, ooit het loodje te leggen en voorgoed afgeschreven te worden – niet als pronkstuk in de Schotse Huizen of in de Vleeshal in Middelburg, zoals hun uit de vijftiende- en zestiende eeuw daterende voorgangers ( wie komt er kijken naar een nog maar tachtig jaar oud verweerd beeld?), maar gewoon als bric en brac voor een grijpstuiver bij antiekhandel de Pagter als beeld voor in de tuin ……. of als design kapstok in de hal van één of ander Middelburgs grachtenpand ...  De heren van de gemeente waren ingeseind en dus konden eerder deze week, onder politiebegeleiding, de recalcitranten van de gevel gelicht worden …… Kijk en zulke dingen hoor je natuurlijk niet op Omroep Zeeland of lees je in de krant …….

 Het schijnt dat er vanaf nu permanente bewaking is bij het stadhuis van Middelburg – De Vleeshal is tot no go areas verklaard - er zijn sluipschutters op het dak bij De Drvkkery gesignaleerd en de fritesscheppers op de Markt zijn in werkelijkheid undercover agenten - er wordt zelfs gedacht over een speciale noodverordening, die preventief fouilleren toestaat ….. Want voor je’t weet ontsnapt graaf Maximiliaan, gekleed in een spijkerbroek met coltrui, geleend van een Oostenrijkse student van de Roosevelt Academy, het marktplein ..... 

(fragment PZC 11 oktober 2012)

Wat één zo'n Facebookberichtje kan uithalen .... dat hou je niet voor mogelijk. Je kunt als overheid niet voorzichtig genoeg zijn.

Ook bij de PZC, de Provinciale Zeeuwse Courant lekte het nieuws door, hoewel wel een dag later .....  Vandaag een grote foto op de voorpagina, waar het incident wordt afgedaan als een ordinaire restauratie .... nou Slik op de Weg weet wel beter - die zit immers of Facebook? ...... 

Dank Piet voor de tip! 

Heeft u ook een tip voor Slik op de Weg, schroom niet om me te mailen .....

Hans Koert
slikopdeweg@live.nl

Feesboekgroep Slik op de Weg ( je moet wel ingelogd zijn op Feesboek)
SlikopdeWeg: Al 1100 keer de Zeeuwse blog voor de Schelderegio en haar bewoners