vrijdag 25 januari 2013

Ban

 Van de week moest ik even hardop lachen toen ik in een krant las dat een rechter ergens in den lande een persoon had veroordeeld tot een jaar onvoorwaardelijke ontzegging van toegang tot de sociale media ( Facebook – Twitter noem maar op) op het internet ………. Een ludieke straf, opgelegd door een ietwat melige rechter na een lange werkdag, vermoedde ik, met gevoel voor humor, één, die in de jaren zestig wellicht al voorzichtig tegen de gangbare mores aanschopte door met baard en lang haar en de Hitweek of Kabouterkrant zijn pa en de buren frustreerde, maar nog steeds met enkele wilde haren op zijn verder kale hoofd, nu een dikke boterham bij elkaar rechtend.
Schandstenen uit Baarland
Maar niets was minder waar – de rechter was bloedserieus en de veroordeelde, die blijkbaar via Facebook of Twitter de fatsoensnormen zwaar had overtreden, werd, letterlijk, voor een jaar de toegang tot deze media ontzegd ….. nu maar hopen dat alles goed doorgesproken is met de verdachte ..... Ik was alleen maar aan het Whatsappen ... magdaokánie?
Straatverboden, het verbod om horecagelegenheden te betreden, het verbod om contact te zoeken met getuigen, de ontzegging van de rijbevoegdheid ….. en nu dit verbod om Sociaal Media te frequenteren …. Het lijken allemaal tekenen des tijds.
 Schandstenen in het Gravensteen in Zierikzee.
Wie in de middeleeuwen de regels der wet niet al te strikt had nageleefd, kon rekenen op forse straffen. Meestal geholpen door wat hulpmiddelen, pijngrensverleggende middelen; een volledige bekentenis was dan tamelijk gemakkelijk verkregen en niemand die zich kopzorgen maakte over het feit of bewijzen wel volgens de regels der wet verkregen waren. Mijnheer de Beul – heeft u de verdachte er op gewezen, toen u de duimschroeven aanlegde, dat hij het recht had om te zwijgen?


De straffen, in de middeleeuwen waren niet mals en zeker de mens, die het flink verbruid had, wachtte soms de hoogst denkbare straf, de doodstraf ……  De galg, de beul met de bijl of de brandstapel waren mogelijkheden waaruit een rechter kon kiezen ….. Troost je – het was niet zo, zoals in Varanasi, het vroegere Benares aan de Ganges, dat de brandstapels zowat constant brandden – nee het bleef een bijzonderheid, een diepte- zo je wilt hoogtepunt in het vaak saaie leven in een stad. Bedenk dat het voor de meesten in zo'n middeleeuwse stad een kwestie van overleven was - schnabbelen als zakkendrager of kuiper voor een bete broods en een kruik lauw bier  ………. Er gebeurde gewoon weinig en als er dan via tweets een executie gemeld werd,  betekende dat vertier in de stad.
Vaak ook bleef het bij een lichamelijke straf – Twee stenen rond je nek als de veroordeelde het niet zo nauw genomen had met de echtelijke trouw; dan wachtte de overspelige een rondgang door de stad, uitgescholden en beschimpt, bespuugd of met rotte tweets bestookt. In Baarland en Veere hangen de schandstenen nog zo voor de pak en ook in het Gravensteen van Zierikzee ligt er nog een setje z.g.a.n. gebruiksklaar …… Over overspeligheid lijkt nu wat genuanceerder gedacht te worden, maar er zijn genoeg manager die zich schuldig hebben gemaakt aan bijv. fraude of zelfverrijking – dus een beetje rechter met fantasie weet daar wel een ludieke straf mee ……….  Tja, ik was blijven zitten met een restschuld, meneer de rechter, mijn vrouw weg. mijn huis en mijn beltegoed op  ...... en dat hing als een molensteen om mijn nek ……

 Leden van de jaarlijkse processie van Kwadendamme spelen het verhaal van Damiaan uit
Gevangenisstraf, vooral een lange, werd alleen toegepast als men met een heerschap geen kant meer op kon – veel liever werden ongewenste sujetten de stad of de regio uitgestuurd; soms om op bedevaart te gaan, zeg maar een soort taakstraf  – een boetedoening, waarbij men de veroordeelde het liefst naar een ver, onbereikbaar en stik gevaarlijk oord stuurde, zodat de kans dat men ooit terug zou keren erg klein was ……. 
Ook werd je soms voor langere tijd de toegang tot een stad of gewest ontzegd – je werd dan in de ban gedaan. Een slimme oplossing, want zo’n misdadiger, in de ban gedaan, kostte het stadsbestuur geen kost en inwoning meer en het probleemgeval werd letterlijk “het bos” ingestuurd, want als banneling, kon je moeilijk in een andere stad aan het bijstandsloket je uitkering gaan halen. 
Misschien kende die rechter anno 2013, gewoon zijn klassieken – stoffige perkamenten boeken, of misschien nog wel Assyrische stenen tabletten, weggestopt in de archiefkelders van de rechtbank, als tablets avant la lettre, nog niet gedigitaliseerd, waarin honderden ludieke straffen vermeld worden, hoewel nog geen boetes of straffen voor handsfreebellen of handel-in-voorkennis, maar wel hoe je je lastposten snel de provincie uit krijgt …….
Processie bij Kwadendamme.
Je kunt uiteraard besluiten om iemand te verbannen – of op bedevaart te sturen, maar met een zak geld en een goedkope charter ben je zo weer terug .... Fysiek verbannen uit de regio lukt dus anno 2013 niet meer, aangezien de NS weer vanaf vandaag tweemaal per uur, volgens de gewone dienstregeling gaat rijden ... kortom service zoals u dat van ons gewend bent ( dat moet nog een jonge naïeve stagaire geweest zijn, die deze dubbelzinnige quote lanceerde) .... en de conducteur, als hij controleert, alleen maar kan zien waar je vandaan komt - niet waar je heen wilt. 

Misschien is het idee om alle gevangen die je kwijt wilt gewoon te verplaatsen naar een ander onderkomen buiten de provincie - kunnen ze van Torentijd studentenkamers maken ..... Maar iemand verbannen van het internet ......  iemand verbieden te Twitteren of te Faceboeken …. Dat moet je alleen in uiterste nood toen. Ik hoop het in ieder geval nooit mee te hoeven maken.  Dat lijkt me het geestelijk einde .... 
Dan nog liever op mijn knieën achterwaarts, zonder handschoenen, bij min 10 graden op bedevaart naar Aardenburg met het fiets-voet-veer om het wonderdoende Mariabeeld te aanschouwen of om bijvoorbeeld in Vrouwenpolder het schilderijtje van de Vrouwe van de Polder te kussen, als ik mijn alles, mijn identiteit, mijn profiel, mijn ík-besta, maar niet hoef af te geven ..... mijn beltegoed en mijn wrijftelefoon.

Hans Koert
slikopdeweg@live.nl

Volg Slik op de Weg op Facebook en schaar je bij de groeiende groep volgers. .......Nog vijf blogs en dan zitten we aan de 1200 - een fraaie hoeveelheid Zeeuwse blog voor de Schelderegio en haar bewoners

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen