donderdag 3 januari 2013

Geholpen ......

Heb je dat ook wel eens dat je een berichtje in de krant leest en dan helemaal op het verkeerde been gezet wordt? Ik had dat vanmorgen, toen ik door de PZC bladerde en mijn oog op de kop Nederland kampioen amandelen knippen viel .............. In eerste instantie dacht ik ... Goh ook al? en in mijn hoofd kwamen er beelden binnen van in klederdracht gestoken Arnemuidense vissersvrouwen die tijdens de Open Nederlandse Kampioenschappen Garnalenpellen de heersende kampioen uit Zandvoort het onderspit doen delven ....... Maar nee, daar ging het bericht niet over, ..... gerefereerd werd aan een medisch ingreep.

(bron: PZC -3 januari 2013)

Ik moet eerlijk zijn dat het bericht me een beetje verbaasde .... In mijn beleving hoorde het knippen van de amandelen thuis in het rijtje aderlaten, piskijken en het inzetten van bloedzuigers; medische handelingen die al ver in de vorige eeuw in het de Wonderkamers van de medische wetenschap waren bijgezet .... Maar nee, ik lees dat in Nederland het knippen van de tonsillen, amandels, zeggen we in Zeeland, 72 procent vaker uitgevoerd wordt dan in andere Europese landen. Toch, zo lees ik verder, daalt het aantal behandelingen drastisch ... In 1970 werden er nog meer dan 100.000 amandelen geknipt - nu is dat slechts een vierde deel .........

 
 Villa Boerhave, in Hoedekenskerke - in 1960 de dokterswoning (foto: Hans Koert)

 Het moet één van mijn eerste traumatische ervaringen geweest zijn uit mijn vroegste jeugd ..... op de geboorte na, waarschijnlijk, maar die ervaringen heb ik, denk ik, al helemaal verwerkt ..... Ik ben ook geholpen ........ zoals we dat zeiden, zoals je dat ook placht te zeggen van de kat van de buren ........ Ik moet een kleuter geweest zijn, die, toen hij weer eens geplaagd werd door keelontsteking, door dokter Koole, die in Hoedekenskerke in Villa Boerhave als huisarts resideerde, naar St. Joanna, het ziekenhuis in Goes verwezen werd, waar de behandeling uitgevoerd werd.

(bron: artikel: Geneeskundig Toezicht Geen Overbodige Luxe) ( PZC 6 maart 1952)

In een artikel uit de PZC van 6 maart 1952 lees ik in het jaarverslag van de schoolartsendienst Oostelijk Zuid Beveland, dat van gemiddeld 13 1/2 % (!) der kinderen is (de algemene lichamelijke toestand) matig of onvoldoende is.  Na een opsomming van allerlei ongemakken, van oren en ogen tot deraillementen op geestelijk gebied, komen we ook de amandelen tegen .... Bij ca. 25 % der leerlingen is het voorkomen van vergrote amandelen of adenoiden gevonden. Hiervan zijn er 87 naar de huisarts verwezen. Ook toen al werd geconstaterd dat het aantal .... aanzienlijk minder was dan in 1950  (156)  

Zusters in St. Joanna ca. 1966 (foto Zeeuwse Beeldbank)

De herinneringen aan de opname en behandeling zijn volledig vervaagd, maar wel herinner ik me het moment dat ik in het ijzeren bed ( met van die ijzeren leuningen die omhoog getrokken konden worden), terug op zaal lag, niet zo zeer de pijn, maar vooral het bloed dat op de theedoek zat, die ik rond mijn keel had zitten ......  enb het slikken .... dat deed erge piene!
Bloed associeer je als kleuter met pijn - denk maar eens aan al die open knieën (twee), die ik op die leeftijd produceerde ..... die hoorden nu eenmaal bij het opgroeien, wist je, maar amandelen knippen was toch een volkomen nieuwe ervaring - iets waarvan je niet had beseft dat het bij het groter worden hoorde ....... zoals een islamitisch of joodse kleuter zich moet voelen na de besnijdenis .....
Uit het stukje in de krant van nu, begrijp ik, dat het amandelen knippen, dat voor mijn gevoel in de jaren vijftig en zestig zo'n beetje standaard in het ziekendfondspakket zat ( na het wisselen beginnen we aan de amandelen, mevrouw Koert .... ), nog steeds veel en vaak gebeurt, zoals het in de jaren tachtig en negentig, voor mijn gevoel,  een rage was om een kind buisjes te geven, ook tegenwoordig elk schoolkind dat bijna Ni Hoes hit ( een uitdrukking voor ons synoniem aan de overstap naar de  Middelbare school) ( ja, die hit ok á ni Hoes) een mond vol draadjes, beugels en plaatjes heeft ..........

Wat doen ze eigenlijk met al die amandelen? Vroeg ik me dan als kind af  ..... Gelukkig kon ik nog niet lezen ( bron: PZC 10 mei 1948)

Terugkijkend op die periode, vind ik eigenlijk dat de kinderombudsman ingeschakeld had moeten worden .....
Dat zou tegenwoordig niet meer gebeuren - er wordt nu eerst uitgebreid overlegd met de kleuter, het ziekenhuis, de operatiekamer en de recovery worden bezocht en er wordt, met een messcherp ultimatum ( voor twaalf uur vannacht zijn we eruit anders kun je het hele plannetje wel vergeten), onderhandeld over het cadeau dat hij of zij na de operatie krijgt als er niet gehuild wordt ( nee ..... voor een Nintendo Xbox Playstation doe ik het niet, dat moet minimaal een ....). en kommen we d'r nie uut ....., dan h'ik morrege ekspres bie de Val op de hlooing spelen - achter de perkoenpaeltjes ....... een dreiging die iedere ouder in Hoedekenskerke wel serieus moest nemen ...... zoals de gedachte aan een vrije val in het Fiscale Ravijn al voldoende reden is voor Congres en de Senaat in Washington om in beweging te komen ..........

Later ontdek je hoe diep het zit ...... Eerlijk gezegd, ben ik er nog steeds niet zo gek op: doppinda's, studentenhaver of pitachenootjes ... okay, daarmee kun je me verrassen, maar ik herinner me nog goed, hoe ik me voelde toen tijdens mijn allereerste kennismaking met een vliegtuig, 1977 Vlucht Amsterdam - Cairo ( Boeing 737)(Transavia) ... de stewardess een zakje naast mijn blikje biertje neerlegde ......... dat is me altijd bijgebleven. 

Hans Koert
slikopdeweg@live.nl

Volg Slik op de Weg op Facebook en schaar je bij de groeiende groep volgers ....... Al 1100 keer (op naar de 1200!) de Zeeuwse blog voor de Schelderegio en haar bewoners

2 opmerkingen:

  1. Ik was 9 toen mijn amandelen geknipt werden, kan het me nog goed herinneren.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. drinken erna deed zo'n pijn evenals eten.

    BeantwoordenVerwijderen