dinsdag 8 januari 2013

Muzen

 Ik had bijna gewoon teveel betaald ….. gelukkig dat ik er nog een paar tientjes afgekregen heb, omdat ik de led-monitor bij de concurrent twee winkels verder aan De Mortiere in Middelburg een paar tientjes goedkoper vond in de folder …. Het voelde wat onwennig – dat afdingen, maar die snelle jongen in de winkel keek er niet van op - hij tikte wat in - in de computer - en hopla ... er gingen gewoon twee tientjes af …. Het gaf me een tevreden, maar ook een vreemd onwennig gevoel. Afdingen ………..  een uitheemse primitieve gewoonte uit verre oorden, iets wat voor mijn gevoel thuishoort in het rijtje corruptie, zwartgeld en witwassen .... leuk om een keer te doen tijdens de vakantie in Verwegistan, maar niet hier op De Mortiere.
 In de middeleeuwen ontstonden in de Zeeuwse steden gilden, vaklieden, die het zelfde beroep uitoefenden binnen de muren van de stad en samen afspraken maakten over het aantal vaklieden dat mocht werken binnen de stad en tegen welke prijs ze hun product mochten verkopen ………. Prijsafspraken dus ...., kartelvorming
Op deze manier stelden ze hun eigen bestaan, hun eigen inkomen, veilig, door elke vorm van concurrentie buiten te sluiten . Middelburg, zo begrijp ik uit het standaardwerk over de Zeeuwse Geschiedenis (Geschiedenis van Zeeland) had zo'n koopliedengilde, dat aan haar succes ten onder dreigde te gaan door de toename van het aantal leden, zo veel zelfs, dat halverwege de dertiende eeuw de machtigste ondernemers, de koppen bij elkaar staken en de kleine handwerkslieden, zeg maar de zzp-ers van die tijd,  de organisatie uit schopten. 
Alleen, zo lees ik, de grote bierbrouwers (Heineken? ), wijn-en lakenkooplieden ( Van Leest - C & A – Hunkemöller?) mochten nog lid zijn van het gilde …… de andere beroepen: beenhouwers, broodbakkers, kleermakers, klusbedrijven, schoenmakers, straatkantverkopers, timmerlieden, schutters, rookworstenverkopers, treinmachinisten en keukenblokplaatsers richtten kleine organisaties op om hun eigen stiel te beschermen en samen afspraken te maken.


 Heren van het schuttersgilde van Goes (Museum voor Noord- en Zuid-Beveland - Goes)

Van echte concurrentie was er geen sprake – de handwerkslieden moesten naar de pijpen van hun gilde dansen … overigens net als de bevolking – zo niet, dan kon de biertapper, schipper of platijnmaker ( zo iemand maakte platijnen – schoenen van hout en leer, een soort Zweedse Klomp avant la lettre dus, uitermate geschikt voor gebruik buiten op de drekkige wegen – slik op de weg was toen algemeen geaccepteerd) zijn heil ergens anders zoeken ……. En probeer dan maar eens in een andere stad als Goes, Reimerswaal of Zierikzee, waar je niet zomaar poorter kon worden, er tussen te komen …..


 Wij hadden op ’t dorp Hoedekenskerke gewoon twee bakkers – Bakker Dekker (later  Koenderink) en bakker Bakker (later Kopmels ). Daar haalde je je brood – het liefst om-en-om, om geen scheve gezichten te krijgen …… Qua prijs maakte het niet veel uit, net als de kwaliteit, want je bracht immers je eigen meel mee. En als het brood een keer tegenviel dan had hij natuurlijk met jouw meel geknoeid en dat kreeg hij dat veertien dagen later zeker onder de neus gewreven .... Wel waren de achtjes of twelfjes van Koenderink vaak aangevreten door de muizen  ……. 
Dat vraagt om nadere uitleg natuurlijk. Ik moest tussen de middag van mijn opoe vaak (vers) brood gaan halen ..... Dat warme verse bood rook zo lekker .... en ik was nog in de groei. Met mijn vingertje pulkte ik dan voorzichtig onder de korst in het heerlijk warme, nog zachte brood en haalde dat er vanonder uit (Een soort neuspeuteren maar dan anders).  Heerlijk was dat, maar uiteraard mocht dat niet te veel opvallen …… De muzen en wé an’t broad ezete, zijn mijn opoe dan en dan keek ze veel betekenend naar haar eigen Zeeuwse Vlegel.  Aangezien bakker Koenderink wat verder lopen was (Kerkstraete), dan bakker Kopmels - die woonde tegenover ons aan de Kaaistraete, was zijn brood vaker aangevreten - de gelegenheid was gewoon ruimer.
Bakker Bakker 
De  Chinese regering heeft grote elektronicaproducenten in haar land, zoals Samsung en LG grote boetes opgelegd over prijsafspraken …. kartelvorming.  Zij dronken maandelijks een kopje Chinese Thee bij een neef van Van Der Valk en spraken dan af hoe duur ze hun Led-beeldschermen zouden prijzen ……. Ik kan me niet voorstellen dat Kopmels en Koenderink samen een kopje koffie dronken bij Burgel ( mie un bolus uiteraard) en dan prijsafspraken maakten ….. Trouwens in de middeleeuwen hadden de broodbakkers, verenigd in het bakkersgilde, gewoon een veel slimmere aanpak: De prijs van het brood bleef namelijk gewoon gelijk, maar in tijden van schaarste werd het brood gewoon kleiner ...... Niks geen prijsafspraken dus, die stonden zo stevig als een huis en zo bleven er dus genoeg kruimels over ...... wat weer muizen aan trekt - ik weet't   

Hans Koert
slikopdeweg@live.nl

Volg Slik op de Weg op Facebook en schaar je bij de groeiende groep volgers ....... Al 1100 keer (op naar de 1200!) de Zeeuwse blog voor de Schelderegio en haar bewoners

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen