donderdag 10 januari 2013

Tol

 De Zeeuwen lijken de strijd om de Schelde verloren te hebben ….. las ik ergens. De hoge heren ( en dames) in Den Haag dansen naar de poppen van de Antwerpse havenbaronnen en ook bij de Europese politici in Brussel lijken we ons gelijk niet te kunnen halen – Het verdrag, dat een aantal jaar geleden rond de uitdieping van de Westerschelde werd gesloten, moet  uitgevoerd worden …… De Hedwigepolder moet onder water ………. En over een volgende verdieping van de Schelde wordt al voorzichtig hardop nagedacht ………... in Antwerpen .... door de regenten.
 Antwerpen: eind 16de eeuw
De heerschappij over de Schelde, de zeggenschap over wat er gebeurt in je eigen provincie, de aantastingen van je eigen leefomgeving, houdt de Zeeuwen bezig. Die zekerheden worden de laatste jaren nog al eens op de proef gesteld, lijkt het.  De landelijke overheid zuigt Zeeland leeg en lijkt met de uittocht van rijksdiensten (zelfs gevangenen zien het hier niet meer zitten en proberen overplaatsing af te dwingen) en het doorzetten van ontpolderingen, er op uit te zijn om van de Schelderegio een soort reservaat te maken waar je straks alleen in de zomermaanden nog mensen door de duinen ziet sjokken …… met windscherm en koelbox...., net als duizend jaar geleden toen de Scheldedelta niet meer was dan een duinenrij met daarachter schorren en slikken zover het oog reikt …. en De Zeeuwse Koorts, die meedogenloos slachtoffers maakte.  Het handjevol bewoners, dat hier het hoofd boven water hield, door het zoute veen af te graven voor zoutwinning (moernering) en met de wol van de schapen probeerde een bestaan op te bouwen, leek immuun geworden voor de duizenden malariamuggen.
 Een modern containerschip op de Westerschelde.
In de vijftiende eeuw ging de loop van de Schelde zich verleggen; een natuurlijk proces, waarbij de Oosterschelde, die tot dan toe de uitweg van Antwerpen naar de zee was, ging verzanden. Het Verdronken Land van Zuid-Beveland was, dankzij Adriaan van ReimerswaalHeer van Lodijke verworden tot één groot schorrengebied. 
De Honte werd door de dagelijkse schuring van de getijden de nieuwe vaarroute van Antwerpen naar zee. Deze “verbreding” van de Honte had tot gevolg dat, met name op Zuid-Beveland, grote gebieden langs de oevers, grond moesten prijsgeven en dorpen als Oostende, Vininghe, Bakendorp en het eiland Stuivezand verdwenen in de golven ….. Het woord ontpoldering bestond toen nog niet (mijn spellingcontrole herkent dit woord niet eens - dat zegt m.i. genoeg), maar dekt de lading. …… Steden als Brugge hadden daarvoor al tot hun verdriet gemerkt dat door de verzanding van het Zwin, hun inkomsten terugliepen en van een bloeiende handelsnederzetting in de middeleeuwen moest men zich, met succes overigens, richten op andere economische pijlers, zoals het toerisme. 
 De skyline van Terneuzen
De tolgaarders bij Yersekeroord - Iersekeroord zagen hun inkomsten verdampen en probeerden nog om hun Zeeuwse Tol naar de Honte te verplaatsen, maar daar wilden de Antwerpse kooplieden een stokje voor steken …….. Zeeuwse schepen hoefden geen tol te betalen en dat stak de schippers uit Antwerpen en Bergen op Zoom.  De kwestie werd voorgelegd aan de Grote Raad in Mechelen, die Zeeland in het gelijk stelde. 
De Antwerpse regenten moesten toen de tol gewoon betalen; door dit in één keer af te betalen, leek de vrede weer gekeerd, maar dat was maar schijn …..   Het geruzie tussen Antwerpen en Zeeland, met name Middelburg, als plaats waar de “Zeeuwse regering" zetelde, bleef … ruzie over het stapelrecht of over de gauge-rechten, zo las ik in de Geschiedenis van Zeeland ( = het recht om wijn te mogen meten) bleven de krantenkoppen beheersen. De rijke kooplieden van Antwerpen hadden veel geld in de inpolderingen op Zuid-Beveland gestoken, die na de vele overstromingen uit de 16de eeuw Zeeland teisterden en waren niet van plan hun geldbelegging op te geven ……. Pas toen de Prins van Oranje de strijd tegen Spanje begon, werd Antwerpen de grote verliezer – de handel verplaatste zich naar Amsterdam en in Zeeland ging de vlag uit ……… in Antwerpen ook - half stok - dat we. Van Antwerpen zouden we geen last meer hebben…….
Fort Ellewoutsdijk - vlak tegen de Westerschelde aan.
De  tijd heeft de geschiedenis ingehaald – Antwerpen lijkt onze Schelderegio weer te willen regeren. Wellicht moeten we lering trekken uit de geschiedenis. Ik stel voor: We stellen gewoon weer een tol in, ter hoogte van de Westerscheldetunnel – onder water is het al goed geregeld en boven water dwingen we het gewoon af, door vanaf het Fort Ellewoutsdijk aan de Antwerpse zijde en Rammekens aan de Vlissingse zijde, elk schip te dwingen tol te betalen. Pinnen mag! Zo niet? Een paar Patriots doen wonderen en het hoeven geen eens echte te zijn; een paar dummy’s volstaan, opgesteld binnen de muren van beide forten. ….. En ook al gaat Antwerpen procederen, er is jurisprudentie over, dus hoeven we ons geen zorgen over de uitslag te maken  …. En mochten ze de tol weer willen afkopen in één keer dan is daar over te praten, dan doen we niet moeilijk ….. Geen tol – Geen Hedwigepolder onder water. Zo simpel ligt dat!

Hans Koert
slikopdeweg@live.nl

Volg Slik op de Weg op Facebook en schaar je bij de groeiende groep volgers ....... Al 1100 keer (op naar de 1200!) de Zeeuwse blog voor de Schelderegio en haar bewoners

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen