zondag 5 mei 2013

X

 Ook op 4 mei de vlag halfstok gehangen?  Eigenlijk een vreemde gewoonte, als je’t mij vraagt.  Wie de vlag op 5 mei in top hijst doet dat om zijn vreugde uit te hangen  - wie zijn werk maar half af maakt ... treurt!  Mag je overigens wel op zondag de vlag buiten hangen? Ja hoor, ik heb het opgegoogeld (21st eeuwse contaminatie) - het mag ..... We vieren vijf mei vanwege de vrijheid, die we in ons land als al te vanzelfsprekend beschouwen – niets is minder waar, als je de geschiedenis van onze regio kent …… perioden van oorlogen en binnenlandse onrusten lijken vaker voor te komen dan lange perioden van vrede – van vrijheid.

Maar goed, de vlag in top is een teken van vreugde, wie hem halverwege laat hangen, bedoelt er bewust wat anders mee – verdriet rouw, om mensen die tijdens oorlogen of vredesmissies zijn omgekomen te herdenken ……….
  • De vlag halfstok zie je alleen op 4 mei of wanneer een belangrijk persoon ons ontvallen is of een grote (natuur)ramp ons allen raakt. Zelfs toen het Nederlands elftal de finale miste, zag ik'm halfstok - met Oranje wimpel. Een oranje wimpel mag je er bijhangen als er een vreugdevolle gebeuren is rond het huis van Oranje …….. allemaal symboliek. 
Vroeger waren vlaggen het middel om elkaar dingen te vertellen, die je nu al snel zou doorbellen of sms-en ………… Als twee schepen elkaar passeerden op de Westerschelde, kon je aan de vlag zien uit welk land de ander kwam.
Kwam een 17de eeuw zeilschip de haven van Vlissingen binnenvaren met de vlag halfstok, dan was er een dooie aan boord …….. en liep de stad te hoop op de kade. Iedereen begreep dan al hoe de vlag erbij hing ....
  • In de kerk van ’s Heer Abtskerke is in het koor ergens een klein simpel kruisje in de kerkvloer gekrast ……… Een symbool, waarvan het gissen is naar de betekenis …………. Voor de middeleeuwer zat het dagelijks leven vol symboliek – kleuren hadden een betekenis en de schilderijen van Jeroen Bosch zitten vol waarschuwingen en terechtwijzingen ………… nu door ons vaak niet meer begrepen maar voor de tijdgenoten een open boek.
 
 Heb je je ook zo verwonderd over het feit, dat, ondanks de zeer uitgebreide veiligheidsmaatregelen rond de feestelijkheden bij de kroning van prins Willem Alexander, het zomaar lukte om drie gigantische kanonnen op hem af te vuren?
Was dit een smet op het verder zo voortreffelijk georganiseerde feest of was het …. symboliek?  In de 17de eeuw liet je je, als vijandig schip, van je goeie kant zien door je geschut voor de boeg leeg te schieten ………….. daarmee gaf je aan geen kwade bedoelingen te hebben. ’t Is maar dat je’t snapt, als iemand tijdens oud-en nieuw een handvol rotjes voor je voeten gooit …………. Allemaal symboliek
 Symboliek is typisch zo’n immaterieel erfgoed, dat verloren dreigt te gaan – de vlag als nationaal symbool wordt te pas en te onpas gebruikt bij bijvoorbeeld grote sportevenementen, waarbij de eer van ons land op het spel staat -  waarom we onze nationale ploeg in het oranje steken zal menig doorsnee sportliefhebber worst zijn …… Misschien dat hij eerder associaties heeft met een biermerk of een grote Nederlandse bank, die de sporters sponsort, dan met het koningshuis, wiens koning als nazaat van de prins van Oranje die kleur als symbool heeft gekregen ………..
Stel je eens voor dat de gebroeders De Witt nu eens niet door het “zootje” zouden zijn vermoord, maar zich door vererving  van regent tot koning hadden opgewerkt? Dan hadden we allemaal nu, bij de beëdiging tot koning van één van hun nazaten,  misschien wel in het wit op de Dam gestaan en was die ene, in het Oranje geklede republikein, door de politie, weliswaar ten onrechte, opgepakt.  
Symboliek – ik mag het wel …………… Een polsbandje tegen pesten, een visje achter op de auto, een teef met een rode zakdoek om .... Het zijn subtiele manier om een ander iets te vertellen, maar dan moet je wel dezelfde taal spreken. Toen mijn nichtje onlangs mocht vertellen, dat ze binnenkort een baby hoopte te krijgen, deelde ze tumtummetjes uit in de vorm van een poppetje ………… het duurde even voor’t kwartje viel …………. Een subtiele manier om de blijde gebeurtenis aan te kondigen, zoals men vroeger likeur schonk in een zilveren bokaal, waarin dan een mannetje naar boven kwam drijven ……….. Hansje in de kelder. Symboliek rond de geboorte is nu meestal verworden tot een in het roze of blauw geschilderde kinderkamer ( .. maar dan weet iedereen toch dat het een jongen wordt?) ……of een gefiguurzaagde houten ooievaar in de voortuin …… waarbij dan tegenwoordig vaak ook nog wordt vermeld ..… dat er een baby is gebracht ….. Overbodige informatie, als je't mij vraagt ……….. Heeft iemand al een digitale beschuit-met-muisjes app gelanceerd?
 Sommige symboliek mis ik nog wel eens ………zoals het afhalen van de gordijnen als iemand overleden is.

Of wat te denken van rouwkleding, waardoor je aan de Zuid-Bevelandse boerin met zwarte beuk kon zien dat er kort daarvoor een dierbare overleden was …………..  of de taal van de molens – de stand van de wieken kon vreugde of verdriet uitbeelden ……………niet dat ik dat nog paraat heb, maar toch …… even googlen op de wrijftelefoon en je weet’t … …  Critici zullen nu ongetwijfeld roepen dat dit ouderwets is – ik weet het …… dat is het ook, maar het zijn nog van die symbolen, die ik me herinner als relicten uit een vroeger tijd en daarom wil ik ze vasthouden – hoe zinnig of onzinnig ze ook zijn …………

Tegenwoordig faceboeken we als we de wereld van ons verdriet  of boosheid op de hoogte willen stellen ... we krijgen een schikkingsvoorstel  (?) thuis van een digitale flitspaalagent als we te hard hebben gereden .... niks geen discussie meer mogelijk met een levende gezagsdrager ....  of we hiep hiep hoeraën op een voorgezongen electronisch verzonden verjaardagskaart ..... Geen kartonnen kaartje meer, met de postbode weggesanneerd; geen uitgestoken hand om de ander persoonlijk te feliciteren. 
En de roos? Symbool van geliefden? Die bestellen we online of nog erger, we sturen hem online, als een slechte kloon van zichzelf .... Nu moet je nog de geur erbij denken ..... een kwestie van tijd.   
En in plaats van elkaar in een goed gesprek de waarheid te zeggen of juist je mening wat te relativeren, sturen we boze twitters de wereld in met smileys om onze stemming te symboliseren …… als digitale autisten ………… Nog even en we begroeten thuis onze geliefde niet meer met een "hoi, ik ben er weer" en een kus, maar door een e-mailtje te sturen met slechts een kruisje: x
Zelfs toen al was er geen bloemenwinkel meer in Schrabbekerke, vermoed ik, en moest die  verliefde middeleeuwer wel zo zijn passie met de wereld delen.....

Hans Koert
slikopdeweg@live.nl

Slik op de Weg is de 1200ste blog gepasseerd ...... 1200 keer een opvallende Zeeuwse kijk op de Schelderegio en haar bewoners - verhalen die alle kanten op kunnen gaan, relativeren, beschouwen, je bezig houden, zoals Slik op de Weg je in Zeeland vaak kan verrassen .....  Volg Slik op de Weg op Facebook en schaar je bij de groeiende groep volgers ....... Al 1200 keer de Zeeuwse blog voor de Schelderegio en haar bewoners - een mooie manier om je dag te beginnen.

1 opmerking:

  1. Ik kan me nog herinneren dat als er iemand was overleden en de uitvaart was... de buren witte lakens voor het raam hingen.

    BeantwoordenVerwijderen