donderdag 27 juni 2013

Uitgerangeerd

Het zijn  populaire tv-programma’s ….. Je zit voor in de cabine van een voortrazende trein, op de stoel naast de machinist, en je beleeft, vastgelegd op film, de mooiste Europese spoortrajecten “live” vanuit je luie stoel ….  Omroep Zeeland had jaren geleden ook zo’n programma, de bus, en eigenlijk is Zeeland in Vogelvlucht een hier van afgeleid stuk  tijdsopvulling ….. Helaas …..
De trein heeft Omroep Zeeland als onderwerp nog niet ontdekt, want dat zouden ook fraaie opnamen kunnen worden …… de lijn Bergen op Zoom – Vlissingen is al gauw goed voor een uur lang schitterend vergezichten met imposante wolkenluchten en rijen bomen op dieken .... .Ook de lijn Goes – Hoedekenskerke, waar heuse stoomlocomotieven historisch materiaal vol toeristen vervoeren, zorgen voor een ontspannen ritje door het schitterende Zuid-Bevelandse landschap - Zelfs een ritje per miniloc op de Pluimweide in Hoedekenskerke zou uitgebuit kunnen worden. 
Helaas kan een meeliften op het traject over het voormalige Sloelijntje, het bietenlijntje, van Eindewege tot Vlissingen-Oost niet meer – een paar jaar geleden werden de rails en de bielzen weggehaald.  Sinds een maand is het nu een voet - annex fietspad geworden.
Ooit las ik ergens dat een machinist, die regelmatig het Sloelijntje bereed, zich het kleine kerkhofje onder ’s Heerenhoek herinnerde als een ankerpunt ….. Kerkhofje? Vroegen we ons toen af. Kerkhofje bij 's Heerenhoek? Een oude kaart uit 1912 bood opheldering ……………
Iets ten noorden van de het buurtschap Rijkebuurt (zeg nooit Rijkebuurt, want je valt zo door de mand .... Riekebuurte),  aan de andere kant van de “Vierde Dwarsweg” (nu de Heinkenszandse weg) is een klein kerkhof getekend, zo klein, dat het op de kaart niet verder komt dan de vermelding Begraafpl.   Het kerkhofje is gesitueerd aan wat we nu de Molendijk noemen en toen, vermoed ik, de Borsselsche dijk heette …………
Nu het Sloelijntje omgevormd is tot een wandel- annex fietspad stond niets ons meer in de weg om in de railsporen van de machinist op zoek te gaan naar het geheimzinnige hofje ...... Het zgn. Sloepad, dat loopt vanaf Eindewege in de gemeente Goes tot bijna bij de Molendijk ( na de Nassauweg was het geld op en moet je door het gras) is verhard met schelpengrit tot wandelpad. Wandel- en fietspad heet het officieel, maar dat laatste is nog niet echt mogelijk -  wellicht moet de schelpenlaag eerst uitharden. 
Het Sloepad tussen ’t Ouweland richting ’s Heerenhoek is nu vooral nog erg recht en kaal ……………. Kilometers lang rechtdoor en verstand op nul – als een hogesnelheidslijn, die met meer dan 300 km. per uur geen bochten kan verdragen, zo is dit deel van het traject met lineaal getrokken.
Je beleeft het lege polderland intens – de leegte, de stilte, de rechtlijnigheidJe wordt één met je diepste gedachten. Nu maar hopen dat er snel spontaan braamstruiken gaan groeien ……. Of vlier of vuilboom! Een haas heeft het niet gered – hij lijkt één van de laatste slachtoffers van het spoor  - bevangen door de hitte… …  Zijn jas ligt uitgespreid op het gritpad. 
Eenmaal vlakbij het voormalige stationnetje van 's Heerenhoek doemt een door bomen omzoomd stuk land op ter rechterzijde – de voormalige begraafplaats van de Hervormde Gemeente van ’s Heerenhoek.  Een handvol grafstenen en verder leeg – gras – madeliefjes. Een merel kwinkeleert - Een fraaie theeroos in het struweel, als laatste eerbetoon aan de overledenen. De Hervormde gemeente van ’s Heerenhoek is al decennia lang opgeheven – letterlijk .... uitgestorven - haar kerk is afgebroken, maar niet verloren ...... Het gebouwtje werd steen voor steen opnieuw opgebouwd in het Openlucht Museum in Arnhem. 
De begraafplaats was eertijds in het dorp gelegen op het kerkhof bij de kerk, maar door nieuwe regels, die in de Franse Tijd gemaakt werden m.b.t. het begraven van mensen binnen de bebouwde kom, moest uiteindelijk, zij het niet van harte, de begraafplaats naar buiten het dorp verplaatst worden. Dit gebeurde in 1876 ……….. De begraafplaats, nu helemaal vergeten, aan de nu op de N62 doodlopende Molendijk, is in gebruik gebleven tot enkele decennia geleden.  
De jongste steen dateert uit 1969 – de oudste uit ca. 1909.  Deze begraafplaats is nu gesloten – Hier geen gemeente Borsele, die een kaalslag voorbereid om de geschiedenis van een gemeenschap voorgoed te wissen door de grafstenen te slechten waarvoor niet betaald wordt. Dit is nog een plek waar de doden regeren. 
Een vergeten stukje Zuid-Beveland …. waar, als de grasmaaier van de gemeente en de snoeischaren van de werklui, die wellicht eens per jaar hier heen op expeditie gestuurd worden,  de oprit niet meer kunnen vinden, als de natuur langzaam het beheer  in eigen hand neemt, dan is de plek wellicht gered. De natuur als beheerder en zo hoort het ook op een begraafplaats – een vergeten plek langs het spoor waar de doden uitgerangeerd zijn –  een eindstation.

Hans Koert
slikopdeweg@live.nl


Slik op de Weg, de Zeeuwse blog voor de Scheldregio en haar bewoners relativeert dagelijks het leven in de mooiste regio van onze aardglobe - met recht de navel van de wereld!- elke blog is een ontspannen begin van de dag, soms belerend, soms relativerend, maar altijd verrassend, zoals ook "slik op de weg", een typisch Zeeuws fenomeen, je in het najaar altijd weer onaangenaam kan verrassen ..... Volg Slik op de Weg op Facebook en schaar je bij de groeiende groep volgers ....... Stuur de link (http://slikopdeweg.blogspot.nl )  door aan een ieder die de stikken op de juiste plek heeft zitten ...... Is er een mooie manier om je dag te beginnen.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen