donderdag 18 juli 2013

Trix-Jongens

Ik voelde een zelfde soort spanning in mijn onderbuik als, pakweg vijftig jaar geleden ….. Je lag dan op je buik in afwachting van het moment dat hij te voorschijn zou komen ……. Je kon het regelmatige getik van de wielen horen als hij door het tunneltje, dat de grootte van een konijnenpijp had, te  voorschijn kwam …… Als alles goed ging zag je de drie lampjes het eerst, waarna het groene  “gevaarte”, met daarachter een stuk of vijf wagonnetjes, rustig rijdend de nep-berg verliet, gebouwd van papier-maché en plakkaatverf, om even later stil te houden naast het altijd verlaten perron van het al even verlaten stationnetje. Boompjes met kruinen van geverfd spons completeerden het geheel en ook voor mijn Dinky Toys was er een rol weggelegd, al was de "schaal" veel te groot .... 
Ik was tot mijn veertiende- vijftiende jaar een verwoed treintjes man ……  totdat andere interesses een aanslag op mijn tijd en zakgeld deden ……. Grammofoonplaatjes en jazzmuziek …… uitgaan en sparen voor een brommer.
De Val bij Hoedekenskerke (foto: Hans Koert)
Boven op de zeedijk bij Hoedekenskerke heb je een fenomenaal uitzicht ………..  Ik zeg het niet graag, bang om horden dagjesmensen naar De Val te lokken, want er is verder weinig te beleven, zeker op een warme zomerdag ....
Haar kracht ligt in de beleving van de wijdsheid van de Westerschelde.  Helaas is er geen horeca meer, noch enig plek om jezelf  tegen de felle zonnestralen te beschermen, maar als je dat zelf allemaal meebrengt (water en parasol), is er geen mooier plek dan uitkijkend over de ’t Kapuun’oek diekje en de drooggevallen bootjes in het getijdenhaventje De Val.  Wat heeft de watersportvereniging een mooi douche- en toiletgebouw gekregen in het steen voor steen opgeknapte oude wachtlokaal …..  Ik zou er zo een bed and breakfast willen beginnen ………….
De stoomtrein ......in aantocht (foto: Hans Koert)
Afgelopen maandag stond ik echter boven op de dijk, met mijn rug weg van al dat moois, want ik wist dat, met de precieze van een Zwitserse atoomklok, dat om 11.39 stipt, de stoomloc van de SGB (  Stoomtrein Goes - Borsele ) aan de horizon, bie d’n oprel van de Kaaiestraete, zou verschijnen ……. Het hese stoomfluitje; opvliegende vogels en een auto, die stopt voor de onbewaakte spoorwegovergang, waren signalen dat het feit op handen was ……  en dan plotseling, als of hij uit een groen tunneltje van boomkruinen opdoemt,  het treintje dat langzaam stoomwolkjes puffend, een regiment wagonnetjes trekkend, in de bocht verschijnt in de richting van het verlaten perron van het al even verlaten stationnetje van Hoedekenskerke. Diezelfde kriebel in mijn buik – die zelfde opwinding …..
Wielen ( foto: Hans Koert)
De ringspoorbaan, in de jaren twintig aangelegd door de Zak van Zuid-Beveland heeft maar kort dienst gedaan voor personenvervoer – na de oorlog werd het passagiersvervoer overgenomen door de lijnbus van de AMZ. Daarna reden er alleen goederentreinen die de bietenoogst afvoerden ……….. Sinds een aantal decennia onderhoudt de SGB weer, in de zomer bijna dagelijks, een dienstregeling, tussen Goes en Hoedekenskerke waar vooral toeristen zich laten verrassen door een ritje door die schitterende Zak van Zuid-Beveland.
Trix-Express folder
 Onlangs vond ik een foldertje terug met daarin prachtig samengestelde miniatuurtreintjes van het merk Trix, voluit Trix Express genaamd.  Wij hadden thuis een Trixbaan – geen Märklin of Fleischmann …..  volgens mij was die keuze een financiële geweest, aangezien Märklin en Fleischmann, meen ik me te herinneren, duurder waren …………. Toch vind ik de prijs voor een complete treinverpakking zonder trafo hoog voor een willekeurig  Trix-Express basispakket, zo lees ik in de folder,  “Modelgoederentrein voor gelijkstroom ( lengte 94 cm) met 4 wagons, 11 gebogen rails, 1 gebogen aansluitrails en 14 rechte rails voor ƒ 159,50” een fikse prijs voor de jaren zestig ………….En dan had je nog geen trafo ( á ƒ 39,50) en alleen nog maar een lullig rondje – geen wissels, geen overweg, geen stationnetje …..  Daarvoor moest ik heel wat uurtjes bessen trekken, vermoed ik.
 Trix-modeltreinenliefhebbers werden wel een beetje met de neus aangekeken, meen ik me te herinneren, al was het alleen al door die wat vreemde middengeleider, die tussen de twee rails geplaatst was …….
Waar ter wereld had je zo drie “rails”?  Nergens toch?  Of het zou het tandradbaantje moeten zijn, dat soms in Zwitersland de trein helpt omhoog te gaan op steile trajecten ……… De functie van de middengeleider was duidelijk – het had te maken met de zwakstroom, die opgepikt werd vanaf de middengeleider door een glijdertje onder aan de trein ( af en toe goed schoonmaken met alcohol, anders reed hij niet goed).  Leg dat maar eens aan die ‘verwende’ neefjes uit, die op zondagmiddag op visite kwamen en altijd opmerkingen hadden ….. 
 "Mijn" trein ( foto: Wikimedia)
 ik had, herinner ik me, een groene goederenlocomotief …. Ik denk dat die trein in één of andere basisdoos gezeten had; duidelijk was in ieder geval dat hij hier in Nederland nergens reed ….. De WR 360 C 14, ik heb het even gegoocheld, die na de oorlog in Duitsland reed, zou het geweest kunnen zijn ………..  We konden lange winteravonden wegdromen onder het schuine dak van ons huis, waar ”de baan” lag en waar we de huisjes in elkaar lijmden, die we als bouwpakket kochten en inpasten in het landschap, vol bergen en tunnels, "onze echte wereld", zoals we ons dat gedroomd hadden ……………
Het treintje nadert het stationnetje (foto: Hans Koert)
Alsof de tijd stil gestaan heeft komt de rode locomotief, een stoomlocomotief, zoals die al lang geleden vanwege strengere milieu-, energie- en arbo-eisen  afgeschaft zijn, ongetwijfeld verre van CO2-neutraal, het station van Hoedekenskerke-Centraal binnenrijden.
 Ik sta hoog op de dijk en kijk er boven op, alsof ik nog steeds, als een reus, als een godheid, die zijn eigen wereld overziet, de zaak bestier met mijn hand op de trafoschakelaar.  Achter op de locomotief staat de machinist, die naar buiten kijkt, langs de trein, om te zien of alles goed gaat. Er zal maar net een koe voor de trein lopen ...... of nog erger .. je hebt de schroevendraaier laten liggen....  dan ontspoort de trein!  De conducteur stapt op het perron en overal gaan deurtjes open en ouders met kinderen stappen uit …… De kinderen met rode konen van opwinding, omdat het misschien wel hun eerste treinreisje geweest is ………….. De mannen van de SGB, de machinist en de conducteur, hebben een paar uur om de trein weer klaar te maken voor de terugreis, te keren ...... en daarbij help ik ze niet door de trein op te pakken en achter de wagonnetjes weer op de rails te zetten  ......  die tijd is geweest - gewoon "rangeren" en opnieuw water innemen .....  Gelukkig houden de "treinjongens" tijd genoeg over om samen over hun passie te praten ………. te Ouwe-H0-eren!
 Modelbaan in De Buffer, de horecagelegenheid op de Pluimweide bij het stationetje van Hoedekenskerke  ( foto: Hans Koert)

En ik hoor mijn broer en ik ,… als we op ons buik bezig waren om die ene storing op te lossen, omdat blijkbaar ergens een stroomdraadje uit het stroomhouwertje gesprongen moest zijn …..   Wedden dat die mannen ook allemaal zo’n baan op zolder gehad hebben?  Wat zeg ik, misschien nog wel elke vrij uurtje op hun buik voor het minirangeeremplacement liggen om de treinen met de wagonnetjes volgens een bepaalde logica tot een geheel te formeren ……. Zouden hun vrouwen, net als mijn moeder, dan ook wel eens stiekem, als je niet keek, een reep chocola in één van de wagonnetjes leggen?

Hans Koert
slikopdeweg@live.nl


Slik op de Weg, de Zeeuwse blog voor de Scheldregio en haar bewoners relativeert dagelijks het leven in de mooiste regio van onze aardglobe - met recht de navel van de wereld!- elke blog is een ontspannen begin van de dag, soms belerend, soms relativerend, maar altijd verrassend, zoals ook "slik op de weg", een typisch Zeeuws fenomeen, je in het najaar altijd weer onaangenaam kan verrassen ..... Volg Slik op de Weg op Facebook en schaar je bij de groeiende groep volgers ....... Stuur de link (http://slikopdeweg.blogspot.nl )  door aan een ieder die de stikken op de juiste plek heeft zitten ...... Is er een mooie manier om je dag te beginnen.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen