donderdag 8 augustus 2013

Touchscreen

Eén ei is geen ei, twee ei is een half ei, drie ei is een paasei ………….. Eieren horen bij de lente en sinds ooit iemand bedacht heeft dat de paashaas er ook wel iets mee zou kunnen, is het nauw verbonden met het paasfeest ………..  Een misverstand al zo oud, dat niemand meer weet, wie het ooit verzon .... Onzin natuurlijk, dat begrijpt iedereen – een haas met eieren kan niet ... weet elk kind in de kleuterleeftijd al ..... eieren horen bij vogels. .... De paashaas is een door de commercie bedachte uit de hand gelopen reclamestunt.
Eieren zijn er in allerlei maten en soorten. Het kippenei is eigenlijk het enige ei waar de doorsnee Zeeuw nog een beeld bij heeft, aangezien ze in doosjes van zes of doosjes van tien te vinden zijn in het schap bij de supermarkt ………. Vraag niet naar het verschil tussen scharrel, maïs ofvrije uitloopei .. een ei is een ei.  Maar hoeveel mensen zullen er nog echt een “scharrelvers” ei  elke ochtend uit de ren rapen?  Op het Zeeuwse platteland zijn er gelukkig nog talrijke kippenrennen in gebruik en zie je soms op boerderijerven  een kloek met een toom  kuikentjes ………… Er wordt ook onder kippen heel wat af gescharreld ..... scharrelkippen …….
Maar hoe zit het met onze kennis van andere vogeleieren? Ja, een struisvogelei herkennen we wel aan zijn grootte en als er een stuk schaal op het pad ligt dan roepen we al snel dat er een mereljong uitgekropen is ………………. En als in februari het eerste kievitsei gevonden wordt dan is dat voorpaginanieuws (mits het komkommertijd is natuurlijk.), maar 99,9% van alle Zeeuwen zou er zo voorbijlopen .....
Eén troost ………. Vroeger was het met die kennis niet altijd beter  …………. De kennis van vogelsoorten van de gemiddelde boer bleek ook maar marginaal te zijn, zeker als het om minder zichtbare soorten ging. En uiteraard bleef de kennis van het ei, dat bij die soort minder voorkomende soorten hoorde, ver achter. In 1880 werd er een wet van kracht, die diersoorten, die nuttig waren voor de landbouw, moest beschermen - kijk en dan moet je als boer wel weten wat een kraaienei is en wat een ei van een plevier .... om maar even wat te noemen .... en googlelen was er toen nog niet bij.
Toevallig waren een paar enthousiaste leden van het Zeeuwse Genootschap  begonnen om een verzameling eieren aan te leggen, .... met nest ……  Het eerste nestje met ei werd samen met dat van een lijster en een plevier gearchiveerd ……… als we de heer J.C. De Man tenminste mogen geloven die begon om de eierverzameling van het Genootschap te beschrijven.  Een nest van de merel, dat ik tegelijkertijd met dat van een Pratincola en een lijster ontving, 20 april 1880, was de eerste van deze verzameling, schrijft hij in de eerste geschreven catalogus. 
Nou kun je natuurlijk bijeen graaien wat je wilt, maar als het bewaren van nesten en eieren alleen maar is om het verzamelen, dan voegt zo’n collectie natuurlijk weinig toe …..
In de wonderkamers van het Zeeuws Museum vond ik, ergens weggestopt op de onderste plank van een vitrine, een aantal houten doosjes, met daarin een nest met een paar eieren …………. Toen ik ze zag moest ik denken aan het verhaal dat ik gelezen had over die eierverzameling van het Zeeuws Genootschap.  Het Zeeuws Museum beheert de collectie, die uit zo’n tiental van hokjes voorziene houten kistjes bevat en ongetwijfeld zullen deze kistje daartoe behoren, al begreep ik, dat de nesten na ruim 125 jaar toch wel erg stoffig en mottig geworden waren en ondertussen al lang bijna allemaal “verdwenen”. ……….

Toen de wet ter bescherming van diersoorten, nuttig voor land- en bosbouw van kracht werd, was er bij de ZLM (= De Zeeuwse Landbouw Maatschappij) behoefte om haar leden voor te lichten over de dieren, meest vogels en haar eieren, die bescherming verdienden.  In Middelburg werd in het Stadhuis op de markt een tentoonstelling ingericht die veel succes had, want veel Walcherse boeren lieten zich verleiden om naar Middelburg te komen kijken op het stadhuis ……… of vonden het een goede reden om een keer extra naar "de stad" te gaan ...... De Goese afdeling van de ZLM o.l.v. Dhr. Van den Bosch, directeur van de Wilhelminapolder en voorzitter van de ZLM, wilde ook graag de tentoonstelling in Goes hebben, tijdens de Algemene ledenvergadering. Dat lukte en er waren zo’n 78 soorten vogels te bewonderen met hun eieren.
Ik zie het al voor me ...... Al die Zuid-Bevelandse boeren, in klederdracht uiteraard, die, met gebogen roodaangelopen hoofden serieus al die nestjes met eitjes bestuderen zoals die ene uit de wonderkamer met het legsel van de Witte Kwikstaart  ..... alleen maar naar kijken, uiteraard ...... aankomen niet! .. En daarna .....  nog even in de Landbouw de kennis en ervaringen over eieren, vogels, de te verwachte oegst en andere zaken die boeren interessant vinden met collega's delen onder het genot van een borreltje .... of twee, drie, voordat ze met het gerijtje weer terug moesten diep de Zak in ... terug naar moeder-de-vrouw. 
Ik zie in in de wonderkamer ..... een paar eenvoudige kistje .. met een stoffig nestje en een drietal eitjes van de Witte Kwikstaart, wetenschappelijk gekend als Motacilla alba alba L., in 1880 gevonden op Torenvliet (Middelburg) ….. die ten nutte van ’t algemeen ……. ter informatie voor de belangstellende leek bijeengebracht .. nu in één van die wonderkamers van het Zeeuws Museum  als een soort driedimensionaal Googleplaatje gedownload, voor iedereen die even door de knieën is gezakt … achter glas, dat wel, want anno 2013 kijken we met de vingers ..... als op een touchscreen, waarop je deze keer het beeld helaas niet groter krijgt ….. , want de mens anno 2013 wil eigenlijk nog het liefst met z’n vingers overal aanzitten en dus liggen ze achter glas .... als heilige relieken uit een lang vervlogen tijd ..... Vette vingers op het glaskijken kijken ……. alleen met je ogen en niet met je vingers!   
 
Hans Koert
slikopdeweg@live.nl


Slik op de Weg, de Zeeuwse blog voor de Scheldregio en haar bewoners relativeert dagelijks het leven in de mooiste regio van onze aardglobe - met recht de navel van de wereld!- elke blog is een ontspannen begin van de dag, soms belerend, soms relativerend, maar altijd verrassend, zoals ook "slik op de weg", een typisch Zeeuws fenomeen, je in het najaar altijd weer onaangenaam kan verrassen ..... Volg Slik op de Weg op Facebook en schaar je bij de groeiende groep volgers ....... Stuur de link (http://slikopdeweg.blogspot.nl )  door aan een ieder die de stikken op de juiste plek heeft zitten ...... Is er een mooie manier om je dag te beginnen.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen