maandag 9 september 2013

Blommen

El, èl è ...... Ken je dat gevoel van verrukking? 'Oenderfleis op j'n aermen ....  de griebels over je rik .... als je er ineens midden in staat? Op zo'n plek die je niet verwachtte ..... Dat je van verbazing uutroept: …. Mè m’n ‘eeden, tsjôông tsjôông toch!   
  • Stel, je loopt in een vreemde stad - het is er druk, smerig en lawaaierig ….. het mot zachtjes en omdat het maandag is ( nie ân 'edocht) zijn de meeste winkels dicht …………. Je voelt je een beetje zôas 'n boertje uut De Zak zich in De Koopgoot in Rotterdam moet voelen … as'n puut in een weckflesse!. Al struinend door de overvolle straten, zie je ineens een poortje, dat je nieuwsgierigheid oproept .... Je gaat er binnen en dan geloof je je ogen niet .... Je treedt ineens zo’n rustiek uitgestorven begijnhofje, zo’n verstopt ‘of mie van die kleine ‘uusjes, vee blommen en keuruhe tuuntjes ….. binnen : Mè me hoster, Jewannes toch … wât, 'n blommen!  …………… 
Nou, zoiets zal je in Zeeland niet snel gebeuren, want begijnhofjes zijn er niet meer; vroeger wel .. in Hoes en Middelburg, Aardenburg, Sluis en Zierikzee - nu allemaal afgebroken .... voorgoed verloren in de tijd.

De dahliatuin van Ineke en Frans Sturm (foto: Hans Koert)
Ik voelde diezelfde opwinding een jaar geleden,  toen ik tijdens het monumentenweekend in Heinkenszand, gedreven door een te ruime planning en gezonde nieuwsgierigheid, verzeild raakte in de dahliatuin van de familie Sturm,  die, als een goed bewaard geheim,  verstopt ligt achter de woningen  van de Van Citters- en Kerkstraat …… Mè m’n ‘eeden, ging er door mijn hoofd …..  Wat'n blommen ..... Tsjôôn tsjôôn toch! 
Frans Sturm (foto: Hans Koert)
De dahlia en Frans Sturm horen bij elkaar ……… als Kapelle bij Biezelinge … Er zullen maar weinig mensen in de Zak van Zuid-Beveland zijn, die deze associatie niet leggen.
Een paar jaar geleden had ik al kennis gemaakt met de dahlia als bloem tijdens een fair in een plaatselijk tuincentrum op't dorp Heinkenszand en, eerlijk is eerlijk, een aantal vooroordelen vielen daar aan diggelen, zoals de toekomstplannen van een muis in de klauwen van een buizerd.…………. De dahlia: een wat suffe ouderwetse blomme, gekweekt door geitenwollensokken types, die je herkent aan ruige handen met groene vingers en nagels met rouwrandjes; Da's proat van niks ... ontdekte ik  ..... ’t Da bin hewoon nochtere uutstuuksels …..
Een dahlia ( foto: Hans Koert)
Frans Sturm, die al menige prijs wegkaapte op nationale tentoonstellingen, kwam in aanraking met de dahlia, toen hij, als puber, een keer van zijn zakgeld een bos blommen kocht voor zijn moeder ……… dahlia’s om precies te zijn -  Hij vond ze mooi; zijn moeder ook, mag ik hopen, maar aangezien een avondje stappen met vrienden ook geld kostte, werd dit niet tot een ingeslepen gewoonte gemaakt  ….. . 


Van zijn opa kreeg hij op een goeie dag een paar dahliaknollen; een feit dat al lang in de vergetelheid geraakt zou zijn, ware het niet, dat dit presentje de start van een uit de hand gelopen hobby betekende ……
 
Dahlia (foto: Hans Koert)
Nu is de ene dahlia de andere niet ….. De bloemen van de dahlia, een plant uit de familie van de composieten, kent verschillende vormen: zo bestaan er pioendahlia’s, cactusdahlia’s ( die prikken niet, maar zien er met de buisvormige kroonblaadjes cactusachtig uit) en dahlia’s die lijken op een pompon, je weet wel zo’n wollen bol, die je vroeger moest maken op de lagere school van de juf onder Nuttige (?) Handwerken op vrijdagmiddag.
De tuin ligt verscholen tussen de huizen! (foto: Hans Koert)
De tuin van Frans, omringd door de achtertuintjes van de aanpalende straten, vind je als je in de Van Citterstraat het paadje tussen nummer 3 en 5 in fietst ..... Het is een wereldje op zich – beschermd tegen wind en kou, lijkt er een microklimaat te heersen. 
Het buiiten Watervliet (Heinkenszand) (1696) (bron: Cronyck van Smallegange)
  • Zouden de bezoekers beseffen dat deze plek in de 18de eeuw deel uitmaakte van de tuin van Huis Watervliet, aangelegd in Franse Stijl door Mr. Jacob Arend, baron De Perponcher Sedlnitsky? De door een Franse tuinarchitect vormgegeven tuin bevatte zeker geen dahlia’s – dat zou niet kunnen, want de dahlia werd pas een 150 jaar geleden geïntroduceerd. Reden genoeg, volgens mij, om deze unieke plek tijdens het museumweekend open te stellen voor bezoekers.
 
Nog een dahlia ( foto: Hans Koert)  Vol trots wijst Frans aan welke planten zijn tuin zo “uniek" maken – het zijn soorten die door veredeling en bestuiving nieuwe variëteiten gevormd hebben, en die, als ze zich na vier jaar bewezen hebben,  zelfs een naam krijgen. Frans vertelt echter ook over de gevaren en ziekten, die op de loer liggen, zoals schimmels, bladluizen, geelziek, bruinrot en bezoekers, die-goedbedoeld-de-uitgebloeide-bloemen verwijderen: weg zaad; al deze gevaren, die we als leek niet zien, kunnen een mooie bloem ruïneren. Vaardig knipt hij dan ook dagelijks “verdachte” bloemen weg ……….. verwelkte kroonblaadjes, die, eenmaal afgestorven en neergedwarreld, schimmels op de bladeren kunnen veroorzaken ...
Wie nieuwsgierig geworden is, kan tijdens het museumweekend, volgende week, de "geheime tuin"  van Ineke en Frans Sturm bezoeken ....  Wie zich meldt op zaterdag 14 of zondag 15 september 2013 ( 10.00 uur – 16.00 uur)  mag er rond kijken en krijgt persoonlijk uitleg; bovendien steun je dan  de stichting KIKA ( Kinderen Kankervrij ), dat in Heinkenszand een erg actieve afdeling heeft, waarvoor een bijdrage gevraagd wordt. De opbrengst van de entreegelden ( minimaal € 1,50) komt geheel ten goede aan KIKA.   
 
Hans Koert
slikopdeweg@live.nl


Slik op de Weg, de Zeeuwse blog voor de Scheldregio en haar bewoners relativeert dagelijks het leven in de mooiste regio van ons land  - de navel van de wereld! In elke blog wordt geprobeerd de Zeeuwse henen te ontrafelen - de Zeeuwse peeën te ontdoen van loof en slik ..... vandaar ook de titel van de blog: Slik op de Weg! Zo blijkt de Zeeuw 't ni-jaer te preveleren boven dce zummer ....  Laat je elke ochtend verrassen door Volg Slik op de Weg op Facebook te vullen en schaar je bij de groeiende groep volgers ....... 

Stuur de link (http://slikopdeweg.blogspot.nl )  door aan een ieder die de stikken op de juiste plek heeft zitten ...... Is er een mooie manier om je dag te beginnen.

1 opmerking: