vrijdag 13 september 2013

Hosternokke - 'n kenien op 't strange .....

Het gaat ongemerkt – je kunt eigenlijk niet aangeven welk relais er ergens in je binnenste wordt aangezet ………… je hoort geen klik of er springt geen lampje aan, maar het omschakelen gaat als vanzelf .. in je onderbewustzijn ……
Het heeft ook een beetje te maken met … veiligheid, vermoed ik, je tuus voele .... . Zo herinner ik me, dat ik, toen ik een paar decennia geleden, ergens in een dorp in Zuid-Holland de kost verdiende, wel eens bij de voormalige gemeentesecretaris herinnering ophaalde uit zijn geboortestad Middelburg, maar dat dat niet in't Zeeuws lukte. Hoe we’t ook probeerden – beiden opgegroeid in een omgeving waarin het Zeeuws gesproken werd, lukte het niet om die klik te maken – elkaar in het Zeeuws herinneringen te delen ……………  Blijkbaar is er meer voor nodig …..
Antwerpen onder vuur - Tachtigjarige oorlog

We leven in een tijd, die voor veel mensen niet meer bij te benen is of te overzien ……….  heel de wereld ligt binnen je blikveld ……… vanachter het beeldscherm van je pc of de tablet op je schoot. 
Als  er een bomaanslag  geweest is in Afghanistan weet je het al voordat de ledematen bij elkaar geveegd zijn ….  We kijken met een bakje gemaakt van bamboe uit een verwegland vol Fairtrade pinda’s, op smaak gebracht met zout uit de Himalaya, naar een groep Bekende Nederlanders, die met een theedoek om het hoofd geknoopt, met rood verbrande koppen, verstoppertje of het één of ander oud Hollandsch spelletje speelt ergens in de Sahara .....  alsof het strand bij Dishoek niet voldoet ... . De vervlakking heeft niet alleen bezit genomen van onze huiskamer, maar ook van ons hoofd, ons denken …..
De horizon bij Philippine ... ( niet de Philippijnen)
We zijn het normaal gaan vinden – dat we verder kunnen kijken dan de horizon ….. maar daardoor lijken we de grip op onze naaste omgeving te verliezen ….. Hoe anders ervoer een Zeeuwse boer met drie bunder land en een spulletje, de wereld, die niet verder liep dan tot aan de met bomen omzoomde kreek, die de horizon vormde? Eén keer per week naar de markt in Hulst en op zondag naar de kerk ….  De bakker kwam met z’n bakfiets aan huis net als de leurder met vis en de marskramer met garen en band …. En je sprak Zeeuws onder mekoare.  Je had het over petoaten of erepels al naar gelang waar je geboren was en de vrouw verjoeg de koppespinnen mie ’n  ruuhe’ôôd of ‘n koppejaeger, al naar gelang wear de koppespinnenette ‘iengen
Koffiedrienken uut ‘n scheuteltje á je jacht had en een Gevulde Heer op zondag ….  Het Zeeuws leerde je van je ouders en je vriendjes, waarmee je speelde en het was hewoon om Zeeuws te praten – Een AchtjeBuut voe m’n eihun, ’n bamboes of ’n platte zeuhe ….  Op school sprak je Nederlands en je was maar wat hrôôs as je’n stempul verdiende voor je dictee vol lange en korte eiers ….. want als Zeeuw had je dan toch een streepje voor, legde meester Arendse uit.
Geen kikvorssen mae puten .... (Aardenburg)
In boeken werd geen Zeeuws gesproken maar Nederlands en in het Zeeuws schrijven deed je al helemaal niet – er was niet eens een officiële Zeeuwse spellingswijzer, een hroen boekje, za'k mè zehhu.  Dankzij minuscul speurwerk verscheen in de jaren zeventig het lijvige Woordenboek der Zeeuwse Dialecten en droomden troebadoers als Gilles Kikvors aan een carriere met hun Zeeuwse Alle Dertien Goed lp’s Zeeland Plat; een topper op menig verjaerdagsfeesje, mie z’n allen rond de taefel, mie ’n hebakje, ’n papkoeke of ’n kokosmakroon … ’n borreltje of ’n afferkaatje om op stem te kommen.
'n Kenien was 'ier ...
Nu lijkt Nijntje, een gewoon Hollands Kenien, de topper te worden, die de noodlijdende boekhandels in Zeeland weer over d’n diek moeten trekken …  Een tweede boekje staat al in de steigers, begreep ik: Nijntje in't kot.  Na de wedstrijd De Beste Zeeuwse Cover op Omroep Zeeland; de Overdienkingen op zondagochtend in’t Kerkje ( Oanze lieve Godt - striengen an en vort ....., bad mijn opa altijd als het oogsttijd was); De Biebel vertaald in ’t Zeeuws hebben we nu ook Nijntje ân zeê …… 
Deel 2: Nijntje in't kot
Ik probeer natuurlijk ook een graantje mee te pikken – 't Telefoonboek in't Zeeuws heb ik in drukproef af .....  met een alfabetische lijst op verwietnamen ....... daar schijnt vraag naar te zijn - voe de Sinterklaas kom't uut ... . En binnenkort verschijnt een tomtom in het Zeeuws, waarin je je niet meer kwaelluk ‘oeft te zoeken ni  vlekken als Hosvasse of ’t Kerkje …..   
Uto ... Aerom ... Uisop
De teksten bin á in'esproke; kort en zakelijk ... op z'n Zeeuws - mie weinig woorden:  ..... Aerom (ni één roe aerom (naar links))  of Uto hosternokke (Je had hier naar rechts gemoeten, sukkel) of Uisop (Probeer om te draaien). En als je Turkye of Philippine in tikt kom je niet in één of ander ver land, maar blijf je gewoon in Zeeuws-Vlaanderen en met plaatsen als Hoes, Dehroe en Sintepier heeft het geen problemen ....     ‘k Zoek overigens nog naar een goeie Zeeuwse naam voor die Zeeuwse tomtomTeunTeun of Tumtum liggen wel erg voor de hand, laten we'm maar gewoon de Hosternokke noemen, want die uitroept past het beste bij de schrik van elke Zeeuwse automobilist aks 'tie net om de bocht Slik op de Weg ontwaart ....  want die module werkt nog niet effectief  ........

Hans Koert
slikopdeweg@live.nl


Slik op de Weg, de Zeeuwse blog voor de Scheldregio en haar bewoners relativeert dagelijks het leven in de mooiste regio van ons land  - de navel van de wereld! In elke blog wordt geprobeerd de Zeeuwse henen te ontrafelen - de Zeeuwse peeën te ontdoen van loof en slik ..... vandaar ook de titel van de blog: Slik op de Weg! Zo blijkt de Zeeuw 't ni-jaer te preveleren boven dce zummer ....  Laat je elke ochtend verrassen door Volg Slik op de Weg op Facebook te vullen en schaar je bij de groeiende groep volgers ....... 

Stuur de link (http://slikopdeweg.blogspot.nl )  door aan een ieder die de stikken op de juiste plek heeft zitten ...... Is er een mooie manier om je dag te beginnen.

1 opmerking:

  1. Nou Hosternokke is wè een vrèèd hek woord vor een TOM_TOM,zou ;Lekker rie of bel bel di haen me nie beter weze?
    bin blie me de leuke Zeeuse stukjes en vo al die Zeeuse proat,
    Zehhe ze nog oaltied Arom en Uto tehen de pearen? ,zò mooi achter zo n kont van een belg te zitten en dat t peard dan ook nog luusterd!
    vèè succes verder

    BeantwoordenVerwijderen