donderdag 24 oktober 2013

Kelder

Ze zijn aan’t vliegeren, dachten we …….. Hoog boven de zeedijk bij Scheldeoord, het vakantiepark onder Baarland, in de uiterste zuidoosthoek van de Zak van Zuid-Beveland zijn grote vliegers te zien – niet van die houten panlatjes, gekruisd en beplakt met doorzichtig vliegerpapier, die je thuis in elkaar knutselde met een lange staart, waarin bossen hos waren geknoopt ….. nee, van die moderne .. van die zwevende matrassen za’k maar zeggen, waar je vroeger op sliep.
 
 Eenmaal op de dijk bleken het kytesurfers te zijn, een soort mix tussen windsurfen en vliegeren …… Een man of en vrouw in een wetsuit op een plank, die niet zoals bij een “windsurfplank” door een zeil wordt voortbewogen maar door een vlieger, een kyte

Het Baarlandse Strandje - Zuid Bevelanders zijn in de aard bescheiden en zullen dit grootste strand van Zuid Beveland, niet alleen qua omvang maar ook qua bezoekersaantal, nooit “strand”  noemen – “strandje" – we kennen onze plaats- ligt er normaal gesproken verlaten bij, behalve op warme zomerse dagen, en, zoals nu, vol kytesurfers, die de wind door hun haar willen voelen en zich bekeken weten door de bezoekers op het terras van uitspanning De Landing boven op de dijk ..... 
't Baarlandse Strandje: Negenenzestig jaar geleden, eind oktober 1944, ziet het Baarlandse strandje er anders uit …. eind oktober: donkere wolken en herfstachtig -  verlaten liggen de slikken van het eertijds voor de kust gelegen eiland Stuyvezand er verlaten en desolaat bij ….. Het is oorlog. De geallieerden beschieten vanaf de overkant de dijk en de er achter liggende Zak van Zuid Beveland. Die beschietingen begonnen rond de 25ste oktober 1944 en zouden een paar dagen in alle hevigheid duren ……

 Mijn opa en opoe woonden, samen met hun twee kinderen ( waarvan één later mijn moeder zou worden) in Hoedekenskerke, dat precies in het schootsveld van de geallieerden lag.  Later werd er ook vanuit vliegtuigen geschoten. Midden in het huis aan de Kaaistraat, nu de Havenstraat, wachtten ze in spanning af wat komen ging. 
De meest veilige plek was de kelder, die vanuit een steile trap in de met blauwe antieke tegeltjes beklede gang, te bereiken was. Daar wachtten ze de eerste Schotse soldaten van de 52e Lowland Division af, die in de vroege ochtend van 26 oktober 1944 overstaken met hun Buffalo’s en bij Baarland over de dijk Zuid-Beveland binnenreden. Er werd geschoten en huis na huis werd uitgekamd op Duitse soldaten. Veel huizen werden verwoest .... Mijn grootouders en hun gezin overleefden de beschietingen, al heb ik begrepen dat de schuur bij het huis zwaar beschadigd werd – ook waren er ongetwijfeld koeien, die de strijd niet overleefd hadden.  

 Toen ik een jaar of zeven was en als kind opgroeide en nog in korte broek naar school ging in Hoedekenskerke, was de oorlog al heel lang geleden ……. Je had er als kind geen weet van wat er precies gebeurd was.  Een achtergehouden Duitse helm, die een vriendje had, was natuurlijk bere interessant  en ik herinner me dat we een koptelefoon hadden die uit een vliegtuig kwam. We speelden oorlogje, uiteraard, ook al hadden we’t nooit meegemaakt.  We maakten een houten geweer en schoten pijltjes of erwten met behulp van een posteleastiek dat strak getrokken kon worden en dan door een wasknijper vastgehouden werd. Door op de wasknijper te drukken ging het geweer af. 
Verder herinner ik me de grote GMC, een vrachtwagen, die de Amerikanen achtergelaten hadden in Europa en via de Marshallhulp hier ingezet werd bij transport.  Jewannes den Dekker had zo’n grote GMC, in feite een oude legerwagen uit de Tweede Wereldoorlog, waarmee hij zand reed. Er werd thuis nooit over de oorlog gesproken, al was het alleen al omdat men het verdriet en de ellende van die tijd het liefst wilde vergeten, maar ook om de tere kinderziel van de babyboomgeneratie te ontzien.  
 
Toen ik een jaar of zeven oud was, leek de oorlog eeuwen geleden, maar de vrede was in feite nog maar 10 jaar jong …… Wat stelt nu tien jaar voor? Nu kijk ik daar heel anders tegen aan .... Tien jaar geleden vanaf nu gerekend waren we de millenniumstress al lang weer vergeten, hadden we al de euro, discussieerden we ook al over het zwart van piet en ontving Dieuwertje Blok rondrennende regenboogpieten en was ik ondertussen aan de gedachte gewend, aan de tweede helft van mijn bestaan begonnen te zijn ….

Wel herinner ik me uit begin jaren zestig dat ik het verhaal kende van het verblijf in de kelder – van die angstige week onderin het huis.  Mezelf bewust van het feit dat je zoiets ingrijpends, het best ervaart, door je opnieuw in te leven in het kelderavontuur door het na te spelen .... Veel artiesten beginnen hun carriere immers gewoon tussen de schuifdeuren; ik in de kelder ....   Ik herinner me dat ik een dag ( het zal ongetwijfeld niet meer dan een uurtje geweest zijn) in de kelder mocht doorbrengen – de deur op het knipje …….
 
Dat was mijn manier om die oorlog te verwerken …… Geen moeizaam worstelen door de blubber tegen de Baarlandse zeedijk aan …. zoals de Schotse soldaten ongetwijfeld ervaren moeten hebben, net als ik zie, anno tweeduizendnu, hoe de kytesurfers tot aan hun knieën door de blubber de kant proberen te bereiken. Wie mijn trauma’s voor zwemmen en banjeren door de modder van De Val op weg naar het “zwem”water kent, zal begrip hebben voor het feit dat ik liever met een zaklicht, een krant vol pelpinda’s  ( je moet toch wat te eten hebben) en een spannend Bigglesboek, in de kelder ging zitten.  

Hans Koert
slikopdeweg@live.nl


Slik op de Weg, de Zeeuwse blog voor de Scheldregio en haar bewoners relativeert dagelijks het leven in de mooiste regio van ons land  - de navel van de wereld! In elke blog wordt geprobeerd de Zeeuwse henen te ontrafelen - de Zeeuwse peeën te ontdoen van loof en slik ..... vandaar ook de titel van de blog: Slik op de Weg! Zo blijkt de Zeeuw 't ni-jaer te preveleren boven de zummer ....en pruimen en peren boven kersen en appels en dromen van een "spulletje" in de Zak ..... .  Laat je elke ochtend verrassen door Volg Slik op de Weg op Facebook te vullen en schaar je bij de groeiende groep volgers ....... 

Stuur de link (http://slikopdeweg.blogspot.nl )  door aan een ieder die de stikken op de juiste plek heeft zitten ...... Is er een mooie manier om je dag te beginnen.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen