donderdag 31 oktober 2013

Zeurpiet

 
Het schijnt dat er al vragen in voorbereiding zijn …. Niet in Provinciale Staten of de Tweede Kamer, maar ergens ver weg ……… ver voorbij de einder bij Westkapelle, waar, zo zeggen bijna vergeten sagen, landen liggen, waar we weinig van weten …..     Uiteraard geldt dat andersom ook ……  denk je echt dat er daar ooit iemand zich heeft afgevraagd, wat er hier allemaal gebeurt? Ver weg, achter hun horizon? 'Tuurlijk niet ..... Maar tijden schijnen veranderd ….. We worden bespioneerd, heb ik horen verluiden, afgeluisterd ……. en niet alleen de hoge pieten ... nee ook de gewone man ..... ook jij en ik .... en ook hier in Zeeland.  En dat één van die nieuwsgierige vogels, zo'n blinde vink, zo'n luistervink, ophef maakt over onze zeden en gewoonten en er zelfs al contact geweest is op hoog niveau over vermeende misstanden, die in haar ogen onbegrijpelijk zijn ………….
De Westerschelde bij Ellewoutsdijk ( foto: Hans Koert)
Ik begreep, dat het deze keer in onze regio eens niet over verlies van natuur gaat, na de zoveelste verdieping van de Westerschelde ( het schijnt dat het in bepaalde droge streken in Australië al doorlekt), noch over die paar nertsenfokkerijen, die binnenkort hun (bont)jas kunnen aantrekken en verhuizen. 
Nee, wie wil weten wat er echt loos is in onze regio, moet dieper graven, heb ik uit doorgaans betrouwbare bron vernomen …. Dieper graven? Zouden er mensen aan de andere kant van de plas zijn, die het wurmensteken, als traditioneel Zeeuws tjdverdrijf, in de slik willen trappen? Of het kruukels pulken als besmet werk willen kenmerken? Of krijgen we de zwarte piet toegespeeld vanwege het discrimineren van "Gevulde Heren"? Of omdat we stug vasthouden aan het promoten van zo'n ongezonde zoete bolus bie de koffie? Daar gaan we toch hopelijk niet op wereldniveau over lopen zeuren? Elkaar de zwarte piet toe spelen?  Zeurpieten zijn dat.
Ruiters terug van de strao (foto: Hans Koert)
Geruchten melden dat het gaat over een gebruik, een traditie, diep in het Zeeuwse verankerd en bijna nergens meer in ere gehouden, maar er schijnen nog een paar geïsoleerde gesloten gemeenschappen te zijn, die zich er mee bezig houden; alleen in naam dan, feitelijk overheerst de gezelligheid, de samenhorigheidhet dorpsgevoel … op het niveau van de bibliobus en de SRV-man za'k maar zeggen.  
Gelukkig is het niet zoiets als katknuppelen, palingtrekken, color runnen of paintballen ergens diep weggestopt in het Poelbos – dit soort kwelspelen, een echt Nederlands woord overigens, wordt al decennia lang niet meer getolereerd en het verbod om op olifanten te rijden, een attractie, die in het Verre Oosten horden toeristen trekt en nu door westerse touroperators geboycot wordt, heeft aan de kust bij Zoutelande gelukkig nooit een poot aan de grond gekregen. Dat kan het dus ook niet zijn, of zouden er in de wereld mensen rondlopen, die het berijden ( lange ij, geen korte) van ongezadelde paarden ('t zou tegenwoordig zomaar in je blinde vink kunnen zitten) tijdens tradities als het ringsteken of tijdens de jaarlijkse strao willen verbieden, aangezien dit volgens arbo-normen onmenselijk is? Kun je’t voorstellen, rijden op zo’n Zeeuwse knol met een zadel op de rug?  Over Arbo gesproken – dat kunnen alle fysiotherapeuten hier in Zeeland de handen wel ineen slaan ….. Zeurpieten zijn dat.
Veuhelnet onder Wolphaartsdijk ( foto: Hans Koert)
Dankzij vooralsnog geheime feiten, die Slik op de Weg ter ore zijn gekomen, kan ik nu een tip van de sluiter, van het net, kan ik beter zeggen - van het veuhelnet, optillen .....
Er  schijnt vooral gezeur te zijn over de zgn. mussengilde's, mossenhildes op z’n Zeeuws. Over mussen dus, over die tamelijk saaie bruine vogeltjes, die ordinaire Hollandse kanariepieten, die hun nesten onder de dakpannen maken, veel lawaai maken op  en rond de schoorsteen en waarvan men zegt dat ze, als het heel heet is, massaal van het dak vallen …………..  en dan moet je de mensen eens horen zeuren over zo’n dooie mus …… zeurpieten zijn het – daar hoor je juist blij mee zijn …..
Graan (foto: Hans Koert)
In Zeeland, vanouds een agrarische regio, hadden boeren vroeger veel last van vogels, zoals mussen, spreeuwen, kraaien en duiven, die zich tijdens de oogst ( of er net voor, beter gezegd) tegoed deden aan de rijpende tarwe (mussen) en de erwten op het land ( duiven). Ook menige kersenboomgaard was niet veilig als de vruchten rijp waren (spreeuwen).
Boeren in Zeeuwse dorpen sloegen daarom zo rond de tweede helft van de negentiende eeuw de handen ineen om de plaag effectief te bestrijden. Het idee was even simpel als doelmatig.  
Musschendooders (Middelburgsche courant 21 mart 1883 (bron: Krantenbankzeeland)
In Egypte heb ik ooit eens gezien hoe schoolkinderen in de katoenvelden, gewapend met een bakje, rupsen gaan vangen, die de oogst dreigen te vernietigen – voor elke rups krijgen ze een vergoeding en dit idee moet ook de Zeeuwse plattelandsbewoner ter ore gekomen zijn.

's Heer Abtskerke
(foto: Hans Koert)
In het reglement van het oudste Zeeuwse mussengilde, dat van ’s Heer Abtskerke ( opgericht in 1815), wordt het doel in de oprichtingsakte duidelijk gemaakt: Alle ingezetenen, hoofden des huisgezins en houders van gaarden zijnde, zullen jaarlijks te rekenen van de 1e januari tot 31 december van elk jaar, zoveel 25-tal mussen moeten dooden en opbrengen als zij stuks paarden in eigendom bezitten. Ik vond dat ook duiven in deze regeling meededen, waarbij de wisselkoers voor één duif gelijk stond aan zes mussen en wie zijn handen niet vuil wilde maken door mussen of vogels de nek om te draaien, mocht ook musseneieren inleveren – die telden ook.  Mollen ook, overigens, al ontgaat mij het gemeenschappelijk kenmerk ……. Zou hieruit het programma "Wie is de mol?" ontstaan zijn? Vereniging dus, waar men blij is met elke dooie mus – waar vind je dat nog ….!
Goessche Courant 1892 ( bron: krantenbankzeeland)

Er schijnen nog een aantal van die mossengildes te bestaan – Uiteraard die in ’s Heer Abtskerke, in Oosterland, Kats, Heinkenszand en zelfs in Renesse. Aangezien alleen mannen lid mogen zijn, richtten de vrouwen in laatstgenoemde plaats een paar jaar geleden het Mutsengilde op – een glimlach ligt soms ook in Zeeland in deze donkere dagen, zomaar voor ’t oprapen. ……  De bijeenkomsten zijn besloten en met veel symboliek omgeven, als ware het Vrijmetselaarsloges of bijeenkomsten van één of ander geheim genootschap ….. 
Spreeuwenjong (foto: Hans Koert)
Wat wel naar buiten is gelekt, is dat tijdens dat soort besloten bijeenkomsten de koning gekozen wordt, zeg maar de oppermus, en dat er tijdens die bijeenkomsten palingbrood gegeten wordt …… een traditie, die vooral in Schouwen gekoesterd wordt.  En dan wil men nog wel eens iemand in het ootje nemen – zo’n zeurpiet uit de stad, die het altijd beter denkt te weten en bijvoorbeeld de hagelkanonnen in de bomgaarden wil verbieden omdat de vogeltjes anders zo schrikken en die tijdens de vergadering voorstelt om voortaan ook de schijtlijster en de boerenkoolmees toe te laten op de vergoedingenlijst – zo iemand die er om vraagt om beetgenomen te worden, door hem een zwartgemaakte bonte piet in de handen te drukken als ware het een spreeuw ….. dat soort mensen dus ….

Ik las dat ze daar binnen de vereniging wel raad mee weten …… die krijgt een koekje van eigen deeg en terwijl hij vermoedt in een broodje met een sappige moot paling te happen, zet hij zijn tanden in een, met het broodje meegebakken, dooie mus …..   Zelf  zou ik zoiets niet durven verzinnen, als dat niet echt zo gebeurd zou zijn …… Misschien een idee om die mensen, die ons afluisteren en bespieden, die ons de maat nemen, die onze tradities willen afpakken en die liever een slee met rendieren zien of een boot vol bonte pieten ....... als we die nou eens verrassen met een Zeeuwse delegatie met een mandje Zeeuwse palingbroodjes ………… zeurpieten!  Of zullen we hen publiekelijk zwart maken en in de zak stoppen?

Hans Koert
slikopdeweg@live.nl


Slik op de Weg, de Zeeuwse blog voor de Scheldregio en haar bewoners relativeert dagelijks het leven in de mooiste regio van ons land  - de navel van de wereld! In elke blog wordt geprobeerd de Zeeuwse henen te ontrafelen - de Zeeuwse peeën te ontdoen van loof en slik ..... vandaar ook de titel van de blog: Slik op de Weg! Zo blijkt de Zeeuw 't ni-jaer te preveleren boven de zummer ....en pruimen en peren boven kersen en appels en dromen van een "spulletje" in de Zak ..... .  Laat je elke ochtend verrassen door Volg Slik op de Weg op Facebook te vullen en schaar je bij de groeiende groep volgers ....... 

Stuur de link (http://slikopdeweg.blogspot.nl )  door aan een ieder die de stikken op de juiste plek heeft zitten ...... Is er een mooie manier om je dag te beginnen.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen