woensdag 6 november 2013

Russische roulette

Al als kleuter werd je er, tot in den treure, mee geconfronteerd. In de eerste plek met hun kwetsbaarsheid. Ze waren teer en braken gemakkelijk af, dat had Hansje al vroeg begrepen ..... daar hoefde de juf je geen pedagogisch lied voor aan te leren ..... Op een grote paddestoel - rood met witte stippen - Zat kabouter Spillenbeen - heen en weer te wippen ....... Dom, dat begreep je als kleuter natuurlijk wel - dan gaat het stuk en bovendien was toen ook al de leefbaarheid van de kleine dorpskern een punt van discussie... Dan moet je de bevolking van zo'n kabouterdorp natuurlijk niet extra op de proef stellen.......... Krak zei toen de paddenstoel, met een diepe zucht. Allebei de beentjes, hopla in de lucht ......  Paddenstoelen ..... Het was iets waar je beter vanaf kon blijven, omdat je er vreselijke pijn van in de buik kreeg en je kon er zelfs dood aan gaan, waarschuwde je moeder. En zelfs als je d'r alleen maar aan zat ... en zelfs niets in je mond stak, dan nog, kon je er allerlei enge ziekten van krijgen ...... Je zag wel eens foto's van erg magere, duidelijk zieke kinderen, met van die spillenbeentjes, ziek geworden door er alleen al naar te wijzen ...... Je snapt het wel - zelf was ik ook lang en mager, dus elke paddenstoel vormde ook in Hansje hoofd een potentieel gevaar.  
Afblijven dus, en vooral ook laten staan, al hoewel de juf op school er op de herfsttafel altijd wel een paar voorzichtig tussen de kastanjes en plukjes mos plantte - net echt ……, al werden ze al snel vies en bruin. En als je in het bos liep, en niemand keek, dan waren er ook waar je tegen aan kon trappen …… Zou zo'n aardappel die je kapot schopte vanzelf weer dichtgroeien?  En zou je'm herkennen als hij per ongeluk bie de petoaten terecht zou komen? Al dat stof dat eruit vloog; 't Leek wel een blindganger, die op het strand bij Vrouwenpolder werd vernietigd.   En dan de inktzwam ..... die kon zo lekker vies en kleverig worden van de inkt.  Zou men daar vroeger echt mee geschreven hebben?   Vragen waar je als kind mee worstelde.
Een dagje bos  was een hoogtepunt in een kinderleven, in een tijd waarin vakantie hooguit een weekje naar oma en opa in Wolphaartsdijk was ………. Een dagje naar het bos betekende voor een Zeeuws kind meestal een dagje naar Brabant naar De Wouwse Plantage …. Na de bergen van de Brabantse Wal veranderde de wereld helemaal in een soort buitenland ... Het rook er anders  Soms ruik ik weer die intense zware lucht van dennen vlak na een regenbui …… Nostalgische geuren, waarbij ik die spanning onderin de buik weer voel - die spanning  .. dat gevoel van ... oppassen, want in het bos kun je zomaar verdwalen.  We waren uiteraard gefascineerd door de boomwortels, die je soms gewoon boven de bosgrond kon zien en waarover je kon struikelen, de eekhoorns, die je alleen uit de Donald Duck kende ....  en paddestoelen, die je toen nog met één n mocht schrijven. Je bleef er af, want ze waren giftig. Ik herinner me nog de eerste keer dat we champignons aten, gekocht bij Jewannes den Dekker, de plaatselijke groente(n)man. Het voelde alsof je verplicht werd aan een spelletje Russisch Roulette mee te doen .... 
Toen ik een jaar of twaalf was, zijn we een keer een paar dagen naar de Veluwe geweest, naar ene Tante Eke – wat een leuke naam voor een gezellige kleine ietwat mollige tante, die niet eens een echte tante was. Ik herinner me weer die boslucht, maar ook de geur van coniferen ….
Dat waren bomen, die de tuintjes in Zeeland toen nog niet veroverd hadden. Je kon er heerlijk spelen in hun grote bloementuin met allemaal zandpaadjes en spannende hoekjes. Eén keer gingen we met de hele familie paddenstoelen plukken in het bos, voor ’s avonds …. Daar had ik het natuurlijk niet zo op ..... Ten eerste was mijn voorkennis over  de twijfelachtige reputatie van paddenstoelen nog heel levendig, waarbij ik wist hoe je zomaar blaartrekkend schuimbekkend en met hevige buukkrampen ter aarde kon stuken ( = neervallen) als je een verkeerde zwam zou nuttigen. Eetbare paddenstoelen gingen we plukken, dat wel, en daarom leunde ik zwaar op de kennis van tante Eke en haar zoon ……… We plukten cantharellen, die ook wel hanenkammen genoemd werden; een grappige naam, die ik wel kon associeren met de haan, die op de tegeltjes bij opoe in de gang stond ....  Elke paddenstoel die ik plukte voor de dis, liet ik aan hen zien, omdat ik niet later verantwoordelijk gehouden wilde worden voor een plotselinge uitbraak van buikloop.  Dat laatste bleef uit; Ik herinner me de grote pan waarin de gele roomkleurige cantharellen lagen te bakken – met uitjes meen ik. Zalig was het.
Een paar weken geleden hoorde ik een boswachter op Omroep Zeeland er voor pleiten, om de mensen, die plannen hadden om in de herfstvakantie onze plaatselijke bossen af te gaan zoeken naar paddenstoelen, er op te wijzen, om vooral niet alle paddenstoelen te plukken en mee te nemen, maar er nog wat te laten staan voor diegenen die na hen zouden komen .... Had ik iets gemist?  Heeft er zich buiten mijn zichtsveld om een wonder voltrokken? Is de huidige schimmelpopulatie in onze natuurgebieden gemuteerd tot ook buiten de blauwe plastic bakjes eetbaar spul? Heeft mijn kleuterjuf me dus iets voorgelogen?  Hebben mijn ouders me iets op de mouw gespeld? Ben ik daarom altijd met een grote boog om een heksenkring heen gelopen?  Allemaal vragen waar het kind in mij mee worstelt.
Zoals bekend houd ik van nostalgisch kokkerellen, hetgeen leidde tot experimenten met stok- en droogvis . Toen we onlangs op de markt een kraam met paddenstoelen ( en ook cantharellen) vonden, kocht ik een paar honderd gram herinnering ….. een paar ons nostalgie ...  roomgeel en de dennennaalden zaten er nog tussen – goed schoonmaken dus …….  De grote paddenstoelen wat klein gesneden en in een omelet meegebakken ……….. 
't Viel tegen – in mijn herinnering smaakte het goddelijk – vijftig jaar later vooral flauw en naar niks …… en lag het prutje me zwaar op de maag ...  of speelde in mijn onderbewustheid nog steeds die angst voor giftige paddenstoelen mee? Er zou zomaar een Hygrophoropsis aurantiaca tussen kunnen zitten - de Valse Hanenkam en die heet niet voor niets zo ...... Ik ken de symptomen niet, maar het zou me niets verwonderen dat die je hele harde schijf oplost ..... Paddenstoelen eten .. 't Blijft voor mij een spelletje Russische roulette.    

Hans Koert
slikopdeweg@live.nl

Slik op de Weg, de Zeeuwse blog voor de Scheldregio en haar bewoners relativeert dagelijks het leven in de mooiste regio van ons land  - de navel van de wereld! In elke blog wordt geprobeerd de Zeeuwse henen te ontrafelen - de Zeeuwse peeën te ontdoen van loof en slik ..... vandaar ook de titel van de blog: Slik op de Weg! Zo blijkt de Zeeuw 't ni-jaer te preveleren boven de zummer ....en pruimen en peren boven kersen en appels en dromen van een "spulletje" in de Zak ..... .  Laat je elke ochtend verrassen door Volg Slik op de Weg op Facebook te vullen en schaar je bij de groeiende groep volgers ....... 

Stuur de link (http://slikopdeweg.blogspot.nl )  door aan een ieder die de stikken op de juiste plek heeft zitten ...... Is er een mooie manier om je dag te beginnen.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen