vrijdag 29 november 2013

Slekke

Enig idee, waarom de Zeeuw in het algemeen en de Noord Bevelander in't biezonder, niets van slekken moet hebben?  Slakken voor de buutendiekers? Zodra deze weekdieren het pad van de landman kruisen, worden er meteen allerlei maatregelen genomen, die moeten leiden tot vernietiging, zo lijkt het wel ....  Het schijnt dat ze vroeger gebruikt werden voor het smeren van de assen van wagenwielen en ook schijnen ze, opgelost, heilzaam in hoestdrank te zijn ..... maar voor consumptie, zoals in sommige sterren restaurants gebruikelijk, in een knoflooksausje, krijg je de Zeeuw niet warm.... Toen ik zelf nog een volkstuintje had, kreeg ik zelfs een verbod om sla daaruit geoogst, ter consumptie aan te bieden op de dis ... sla mie spekjes. .....

Wie echter tot de kern van deze afkeer voor slekken wil komen en wil weten  waarom die aversie tegen deze weekdieren vooral op Noord Beveland zo hardnekkig is, moet tweehonderd jaar terug in de tijd ........ 
 Sommige gebeurtenissen uit ons nationaal verleden  zijn in ons geheugen blijven hangen als spannende verhalen, waarbij we vaak niet meer herinneren, dan wat fragmenten en losse flodders, die in ons geheugen zijn verkleefd  … zo schijnen we met het tot hooliganhymne verworden  “In naam van Oranje doe open de poort”, dat te pas en te onpas wordt gescandeerd bij voetbalwedstrijden rond Oranje, de aftrap te hebben gegeven voor de opstand tegen Spanje en als ik een snotterig griepje voel opkomen met kriebelhoest, dan denk ik onwillekeurig aan die arme watergeuzen, die hun gezondheid op het spel zetten, door  binnen in het ruim van het lekke turfschip van Breda, een koutje te pakken”.  Vaak zijn het verhalen, die in de loop der tijden opgepoetst en aangedikt zijn ……  Zo schijnt Willem van Oranje na de fatale schoten door Baltazar Geeraerts in één klap morsdood geweest te zijn en had hij geen tijd meer om, in de armen van zijn geliefde, de historische woorden   Mijn God, mijn God, heb medelijden met mij en met dit arme volk uit te spreken ….. Fabels dus.
Maar wie kan nog uitleggen wie die man was, die in zijn zondagse pak staand boven op een boerenkar door de branding komt aangereden ... ? Ik zal het geheugen helpen opfrischen ....
Tweehonderd jaar geleden stonden er op het strand bij Scheveningen een handjevol hoogwaardigheidsbekleders o.l.v. Gijsbert Karel van Hogendorp een vissersbootje op te wachten, waarop de Prins van Oranje zat, die, rechtopstaand op een boerenkar (levensgevaarlijk - je zal maar in een mui rijden) feestelijk opgewacht werd door een handjevol fanatiekelingen, die zich, eind november 1813, op het natte gure strand, zich al vast een goeie plek voor de traditionele nieuwjaarsduik aan het bezetten waren. Het plaatje staat in mijn geheugen gegrift, aangezien het ook op de melkbeker stond die ik als twaalfjarige op de lagere school moet hebben gekregen ter herdenking van 150 jaar Nederland-Onafhankelijk. ………….  


Met de aankomst van Willem kreeg Nederland een koning ..... niet voor het eerst overigens, als je Lodewijk Napoleon meetelt, de Lamme Koning werd hij wel genoemd, die zes jaar eerder een paar jaar zich Koning van Holland mocht noemen van zijn broertje ..... maar goed, die kwam ... nie van 'ier .... Met de aankomst van Willem Frederik kreeg Nederland voor het eerst een eigen koning,  een gebeurtenis tweehonderd jaar geleden, het symbolische begin van het Koninkrijk der Nederlanden. 
 Denk nou niet dat in 1813 ineens alle Fransen verdreven waren uit Zeeland ………… Nee, daarvoor waren we nog te veel “eiland”.  Begin december 1813, zo lees ik in een verhaal van A..J. Barth, waren de laatste Fransen verjaagd van Noord Beveland, bij wijze van spreke over de Zandkreek-kling gejaagd, maar lazen ze op Walcheren, bij wijze van spreke, de PZC nog tweetalig. De inwoners van Noord Beveland moesten dus al snel niets meer van die slekkenvreters  hebben.  
In Walcheren waren de troepen van Napoleon nog heer en meester en de Franse generaal Gilly, eertijds de baas over Noord Beveland, had zich terug moeten trekken na zijn verjaging in het danig gehavende Place de Terveer, zoals Veere toen volgens Frans gebruik genoemd werd, gehavend door het Engelse bombardement en de daaropvolgende bezetting. Vanachter een kopje cappuccino aan een tafeltje bij het raam in de Campveerse Toren, keek Gilly uit naar “d’ overkant”, waar hij tot voor kort heer en meester was ....  en zag zijn kansen nog niet verkeken …. 
Er lagen immers bootjes genoeg in de haven van het stadje en op zijn trouwste  soldaten kon hij altijd nog rekenen. Hij organiseerde enkele scheepjes en bij nieuwe maan voeren ze, zonder motor uiteraard, naar de overkant, naar Kamperland. 
Dat ontging de burgerwacht van het dorpje Kamperland niet en snel werden via Twitter en Facebook  de bewoners van de omliggende dorpen gewaarschuwd. Zo'n open Facebookuitnodiging á la Haren avant la lettre legden de jonge eilandbewoners, belust op rellen, niet naast zich neer, en spoedden zich naar het haventje van Kamperland, waar de Armada van plezierjachtjes de kust naderde ..... Ze vielen de groep onverwacht aan, gebruikmakend van de duisternis en strijdkreten als "Joe vette slekke - 'k zaje amme hriep prikke", waardoor de Fransen in paniek raakten en terug, richting de scheepjes vluchtten.  Tijdens de gevechten werden de commandant en een onderofficier geïsoleerd van het peloton en terwijl de teruggetrokken soldaten zich opnieuw hergroepeerden voor een nieuwe etappe en hun musketten leegschoten op de met hooivorken en petaote-hriepen bewapende Noord Bevelanders, werden een aantal Fransozen, waaronder de commandant, gevangengenomen en afgevoerd. Menig Frans soldaat moest hevig bloedend, hinkend de bezemwagen opzoeken, wadend door het ondiepe water om de inmiddels uit de kant gedreven veilige scheepjes te kunnen bereiken. 
Uiteindelijk werden er negen Fransen gevangen genomen en eerst in Wissekerke en daarna in Zierikzee opgesloten in ’t Gravensteen.  
In de Grote Kerk van Veere, dat diende als noodhospitaal, likten de Fransen hun wonden en een aantal overleed later aan dat gelik op weg nar het ADRZ. Op Noord-Beveland viel de schade mee – één man had het leven gelaten; een paar anderen hadden kennisgemaakt met een bajonet door de hand of een een musketkogel die dwars door een voet gegaan was. Hoewel de overleden Jacob Flipse korte tijd een heldenstatus kreeg, bleef een standbeeld voor hem uit en er schijnt zelfs geen pleintje of steeg naar hem vernoemd te zijn. Terwijl de (nieuwe) koning Willem Alexander op 30 november 2013 blauwbekkend van de kou, beschutting zoekend uit de wind onder de verloederde pier, zijn "voorvader" na 200 jaar weer staat op te wachten, wordt in Kamperland de voorbereiding getroffen voor een spektakel een paar weken later, op 13 december 2013, waar dit staaltje van Noord-Bevelands volksverzet te herdenken  door symbolisch opnieuw die slekkenvreters  de Haringvreter op te jagen ...... 
Het moge duidelijk zijn dat je bij de autochtonen op het eiland, nog steeds geen vrienden maakt met een maaltje escargots ...... laat staan slae mie spekjes .....  al heb ik begrepen, dat er toch al wat haarscheurtjes in die eeuwenlange afkeer voor alles wat Frans is, te bespeuren valt .....  zo schijnt een doorkomst van de Tour de France over Noord Beveland bespreekbaar te zijn en schijnt er bijvoorbeeld onder Colijn(splaat) al een wijngaard te zijn gespot, die zijn eigen wijn maakt .... …… Noord Bevelanders gaan echter veel liever aan het bier ……. Het jubileumbiertje, dat, speciaal door de ZBB, het Zeeuws Boerenland Bier, ontkroonkurkt wordt op 13 december 2013 aan de landbouwhaven bij café Kanaalzicht in Kamperland ...... waarbij een Frans garnizoen, nagespeeld door de Douanes Imperiales hun zwartkruitgeweren zullen leegschieten ..... 
Nu maar hopen dat de Kamperlanders hun slekjes niet te vroeg laten zwemmen ...... 


Hans Koert
slikopdeweg@live.nl


Slik op de Weg, de Zeeuwse blog voor de Scheldregio en haar bewoners relativeert dagelijks het leven in de mooiste regio van onze aardglobe - met recht de navel van de wereld!- elke blog is een ontspannen begin van de dag, soms belerend, soms relativerend, maar altijd verrassend, zoals ook "slik op de weg", een typisch Zeeuws fenomeen, je in het najaar altijd weer onaangenaam kan verrassen ..... Volg Slik op de Weg op Facebook en schaar je bij de groeiende groep volgers ....... Stuur de link (http://slikopdeweg.blogspot.nl )  door aan een ieder die de stikken op de juiste plek heeft zitten ...... Is er een mooie manier om je dag te beginnen.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen