dinsdag 17 december 2013

Van :ier ni Hoes

Misschien dacht je me te herkennen ..... op die foto in de PZC .. diep voorover gebogen, de neus op't stuur - staand op de pedalen, maar ..... Ik kon nie .…… ech nie .... Ik geef toe – het klinkt niet erg overtuigend ….. maar ik was er niet bij …. D'r waren andere belangrijke zaken die voor gingen ...... Er stond me, eerlijk gezegd, ook een beetje te veel wind en dan laat ik het al gauw afweten …… Jammer, want ik had graag een keer willen schitteren. Naast mijn medaille van de Avondvierdaagse is nog een spijkertje vrij ....  Ik heb nog voorgesteld aan de organisatie, dat ik de 8,8 km. over de Stormvloedkering de andere kant op zou rijden, maar daar werd niet naar geluisterd …… een gemiste kans. 
Wind ………. De Tour de France en de Giro rijden er graag voor om ….. Spectaculaire beelden van zwoegende wielrenners over de Stormvloedkering met de wind pal in …… Zouden ze de route op het laatste moment nog omgooien als de wind een keer uit het noorden blaast?  Voor de meeste Zeeuwen is wind gesneden koek - het hoort bij Zeeland zoals een bolus bie de koffie of slik op de weg! Het lijkt wel of het altijd waait in Zeeland .. We zijn er aan gewend – we laten ons haar zo knippen, hoorde ik eens iemand beweren, dat de scheiding altijd goed valt … Nou dat lijkt me een beetje overdreven.
Het schijnt dat op 75% van de dagen dat het waait, de wind uit het zuidwesten komt …. Statistisch kan dat waar zijn, maar vroeger was dat wel anders. althans in mijn beleving.  Vroeger ...., vroeger, toen ik dagelijks op de fiets de tien kilometer van Hoedekenskerke naar Goes moest overbruggen om onderwijs te genieten aan het Goese Lyceum, was dat wel anders.  Volgens mij hadden we de wind altijd tegen, zowel heen als terug, vooral op de Lenshoekdijk ….. of zal het zijn dat de relaxte ritjes met de wind in de rug vergeten zijn en verdrongen door de dagen dat je alleen maar voorovergebogen over je stuur naar je zwiepende voorband lag te kijken?
Tien kilometer afzien …… Een afstand die voor mij altijd een referentiepunt is gebleven …. Als ik ergens in Verwegistan een ANWB bord zie staan met de vermelding Oemoemenoe: 10 km.  dan refereert het stemmetje in mij altijd met … van :ier ni Hoes.
De weg van Hoedekenskerke naar Goes,  over 's Gravenpolder, kon ik wel dromen.  Vroeger, en dan praat ik hier niet over de jaren zestig van de vorige eeuw, maar over het begin van de negentiende eeuw en daarvoor, moet reizen door het platteland van Zeeland een crime geweest zijn, vooral in de winter …  Hoewel ... in de jaren zestig lagen er nog geen fietspaden en moest je ook vaak de berm in als een boerenkar of combine je achterop reed ..... Nee, in de negentiende eeuw en daarvoor was de weg bezaaid met kuilen en modderpoelen, diepe voren en overal slik op de weg. Niet voor niets liep het “handelsverkeer” waar mogelijk via de oude kreken en brede dulven met lage, kleine schuiten ….. niet alleen op Walcheren maar ook rond Goes.  Tussen Hoedekenskerke en ’s Gravenpolder was dat niet anders. Het rustieke dorp aan de Scheldedijk was, net als veel andere dorpen in de Zak,  in de winter praktisch onbereikbaar. In de negentiende eeuw, toen onder koning Willem I en zijn nazaten de infrastructuur onder handen genomen werd, zou er ook een “verharde" grindweg aangelegd worden tussen Hoedekenskerke en ’s Gravenpolder, maar zoals dat tegenwoordig nog steeds gaat met grote infrastructurele plannen zoals de bouw van windmolens, asielzoekerscentra en JOP’s … We zien er de noodzaak wel van in, als ze maar niet in onze achtertuin komen.  
Het viel dus niet mee om de benodigde grond van de behoudende Otjeskerkse boeren te bemachtigen. En toen er eindelijk een plan was gemaakt door ene F. Ferdinandusse uit Goes en de provincie financieel voor ƒ 11.000 garant stond, werd het werk gegund aan Marinus Paauwe uit Hoedekenskerke, een aannemer, die weliswaar niet op zijn mondje was gevallen en als “vlegelachtig en brutaal” werd omschreven. Hij had getoond van aanpakken te weten, aangezien hij samen met zijn vrouw zes kindertjes op de wereld gezet had; gezien de tijd, waarin veel kindersterfte voorkwam,  een heel normaal aantal.  Ondanks zijn goede wil, lukte het niet om het werk op tijd af te krijgen ….. Zo bleek hij te weinig wegarbeiders op de been te kunnen krijgen en kwamen de scheepjes met grind te laat of helemaal niet in het haventje aan. Zou de naam van de “markt”, het “centrum" van Hoedekenskerke, toen zijn huidige naam gekregen hebben?  De Griend? Misschien werd daar de voorraad grind, aangevoerd op boerenkarren uit de haven, daar wel tijdelijk opgeslagen …. Marinus Paauwe kreeg de ene na de andere boete, omdat hij zich niet aan het (tijds)bestek kon houden, maar gelukkig streek de gemeente Hoedekenskerke in 1867 de hand over het hart en werd hem de boete, die tot bijna ƒ 1000 was opgelopen, kwijtgescholden.
Wellicht komt het oude volksverhaal, dat de 26 bochten in de weg tussen Hoedekenskerke en  ’s Gravenpolder verklaart, wel voort uit de perikelen rond de discussie waar de grindweg  rond 1850 moest komen en wie er grond moest afstaan voor dit project voor de  aanleg van de verbinding naar ’s Gravenpolder, die ter hoogte van de Lenshoekdijk de Zwaakse Weel kruiste. Een leuk verhaal over twee zenuwachtige burgemeesters, die het maar niet eens konden worden over de route en dus maar besloten om een lang touw te spannen tussen de twee torens van de twee kerken. Een jongetje met een hoorn zou halverwege drie keer hard op zijn instrument blazen, waarna de burgemeesters het touw voorzichtig zouden laten vallen ….. Zo het touw neerkwam,  zo zou de weg gaan lopen …. Men zegt dat hier in de Zak voor het eerst het poldermodel werd toegepast ........ Geniaal, alleen was het resultaat niet wat men er van verwachtte - wat men er van gehoopt had .... er klopte geen zak van  ..... Inderdaad .... etymologen beweren dat die uitdrukking verwijst naar de naam van de streek. 
In Hoedekenskerke geven ze uiteraard de burgemeester van ’s Gravenpolder de schuld, die het touw te vroeg losliet … Vanuit 's Gravenpolder heb ik geen bronnen gevonden die het tegendeel beweren; hoe dan ook – het touw kwam kronkelend op de grond en, afspraak is afspraak, zo werd de route bepaald ….. met 26 bochten.  Ik kan je wel vertellen dat ik die burgemeesters vaak vervloekt heb als ik, lekker met het windje in de rug, op de Lenshoekdijk weer de volle laag van Aeolus kreeg …….

Hans Koert
slikopdeweg@live.nl


Slik op de Weg, de Zeeuwse blog voor de Scheldregio en haar bewoners relativeert dagelijks het leven in de mooiste regio van ons land  - de navel van de wereld! In elke blog wordt geprobeerd de Zeeuwse henen te ontrafelen - de Zeeuwse peeën te ontdoen van loof en slik ..... vandaar ook de titel van de blog: Slik op de Weg! Wie de neiging heeft om wat zwaarmoedig te zijn, een eigenschap, die wel aan de oer-Zeeuw wordt toegeschreven, zal nu het gevoel van altijd tegenwind, kunnen relativeren ......  Zo heeft Slik op de weg ook nog onbedoeld een positief effect op de voorgenomen bezuiningen t.a.v. de Geestelijke Volksgezondheid...............  Laat je elke ochtend verrassen door Volg Slik op de Weg op Facebook te vullen en schaar je bij de groeiende groep volgers ....... 

Stuur de link (http://slikopdeweg.blogspot.nl )  door aan een ieder die de stikken op de juiste plek heeft zitten ...... Is er een mooie manier om je dag te beginnen.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen