maandag 29 juli 2013

Een grotemensen hobbelpaard

Een damespaard, een damespaard, een damespaard doet zo  .... Een herenpaard, een herenpaard, een herenpaard doet zo ..... en een boerenpaard, een boerenpaard, een boerenpaard doet zo ....
gat in de weg: ................

Wie kent  dit liedje niet uit eigen ervaring? Je zat dan op de knieën van je oom, terwijl het liedje werd "gezongen".... en bij "het boerenpaard" zakte je dan bruusk omlaag ..... tot groot plezier van alle aanwezigen en dus lachte je zelf ook maar mee,  als een boer met pijn aan de dijen .... 
't Gevolg was meestal, dat het hele spelletje tot in den treure herhaald werd alsof je het niet begrepen had  en als je ging huilen omdat je je pijn gedaan had dan kreeg je te horen dat het geen pijn deed .... stelletje huichelaars! ..... en dus werd het spelletje weer herhaald en herhaald en ging je bij het boerenpaard, het boerenpaard, het boerenpaard elke keer genadeloos onderuit ...  Gat in de weg .. Ammehoela .... Zoals een automobilist waarempel, zich niet stoot aan de volgende drempel ....  Voor miljoenen babies en peuters is dit de eerste kennismaking met het paard .... Al vroeg wordt de toon gezet - de kaarten geschud; het elegante damespaard, het deftige herenpaard en het lompe boerenpaard, waarbij de laatste wordt weggezet als een ietwat bonkig onprettig onbetrouwbaar rijdier, waar je flink van af kunt vallen .....
 Het Zeeuwse Trekpaard,  iets kleiner dan het nauw er aan gerelateerde Belgische trekpaard, was hier in de Schelderegio honderden jaren de standaard …… Nadat rond 1900 het Nederlandse Paardenstamboek werd ingesteld, kwam de fokkerij tot bloei en werd, met hulp van bijvoorbeeld Vlaamse hengsten, de fokkerij in Zeeland op een hoog peil gebracht .....  
Elke boerderij beschikte letterlijk over de benodigde pk’s, paardenkrachten, die nodig waren om de ploeg, de zaaimachines en de maaimachines te trekken en de oogst binnen te halen ………….. De dieren waren, samen met de knechts, het kapitaal van de boer en werden louter gebruikt voor het werk …. Alleen op de spaarzame vrije momenten kregen knechts soms de gelegenheid om één van de werkpaarden van de boer te lenen om mee te doen aan bijv. de traditionele strao of het ringsteken ………….. 
(foto: Hans Koert)

 De boer zelf bezat vaak een Fries om bijvoorbeeld voor de sjees of de Tilbury te spannen, waarmee naar de markt gereden werd of waarmee de boer dagelijks zijn ronde langs zijn landerijen maakte om zijn knechts te coachen of, zo je wilt, te  controleren ……….  
Na de Tweede Wereldoorlog stortte het aantal trekpaarden in, mede veroorzaakt door de opkomst van de tractor.  Het aantal trekpaarden in Zeeland liep tussen 1960 en 1980 terug van een 6500 dieren tot en schamele 400 stuks …… en kwam feitelijk op de Rode Lijst van Bedreigde Diersoorten ... Het aantal warmbloedige paarden, gefokt als recreatiepaard, neemt vanaf dat moment een grote vlucht, evenals het aantal “kleinere paardensoorten” als Shetland- of Welshpony’s …………..  De aai- of verzorgpony wordt een begrip en veel meisjes en jonge vrouwen op het platteland groeien mee .... de kleine pony wordt ingeruild voor een damespaard op maat ... een grote mensen hobbelpaard.
 (foto: Hans Koert)
Tien jaar geleden kon je geen boerderij voorbij lopen zonder één of meer paarden in het weiland rond het erf …. Paarden die voornamelijk dienden om de op de boerderij of het platteland opgroeiende jeugd, meestal van het vrouwelijk geslacht, bezig te houden ………… Maneges en “buitenbakken” leken standaard bij elke nieuwe boerderij te horen – nu ook de “nieuwe boeren”, de stedelingen, die naar het platteland verhuisden om daar ruim in de vrije natuur te kunnen wonen, de broekriem moeten aanhalen, lijken de buitenbakken ingeruild te worden voor wupvellen, gazonrobots en hybride-4x4's, qua investering beter te behappen dan een elke dag opnieuw verzorging vragend rijdier - de standaard voor het platteland prijst zich uit de markt voor de modale paardenliefhebber.
Traditioneel is de zomer de tijd van de buitenevenementen – paarden vormen daarin vaak een bindend element. 
Maar weinig mensen zullen evenementen als ringsteken, oude oogstdemonstraties of strao’s, waarvoor het paard een rol is weggelegd, niet kunnen waarderen: de strao's op Schouwen; het ringsteken op Walcheren of Dolle Donderdag in Middelburg: verkleed met sjeesjes rond het Abdijplein scheuren .... De laatste twee weekends van juli staat het evenement Jumping The Weel in het centrum van De Zak van Zuid-Beveland ( in het buitengebied, ruwweg begrensd door de dorpen Nisse. ’s Gravenpolder, Kwadendamme en Ovezande) ook in het teken van het paard ………… Bijna tien jaar geleden voor het eerst georganiseerd, als vervanging van het teloor gegane Jumping Zeeuws-Vlaanderen.  Niet het aloude Zeeuwse trekpaard staat centraal, al wordt het zeker niet vergeten, maar de warmbloedige "damespaarden", men-, dressuur- en springpaarden, die op nationaal topniveau presteren, spelen de hoofdrol ………..
Een groots opgezet, goedgeorganiseerd gebeuren, dat twee weekends duurt, met in het eerste weekend dressuur- en menwedstrijden en in het tweede wordt afgerond met springwedstrijden voor topruiters en hun paarden ………….
Op de laatste dag van dit grootse evenement, dat als Outdoorevenement op de lijst voor Nationale Springruiters pronkt, geen Zeeuwse trekpaarden, behalve dan de op zondag gespotte 1 pk aandrijving van de draaimolen ………., waarbij het boerenpaard, het boerenpaard, het boerenpaard ..... rustig en gedwee zijn rondjes draaide, zonder ondoordachte bewegingen - eventuele gaten in de weg ontwijkend, zodat geen der kinderen bruusk uit de draaimolen zou kunnen vallen. 
Genegeerd door de wel hele dure dames- en herenpaarden, die met grote trailers achter dure auto’s door de eigenaren van dure stallen waren aangevoerd en over hekjes mochten springen, leek  dit ene paard de nog steeds diepe kloof tussen de haves en de have-nots te symboliseren ……….. Veel bazen en weinig knechten ........ De winnaar van Jumping The Weel kreeg twee jaar geleden nog een heuse bolide cadeau (weliswaar een Ka, maar toch) en ook nu suggereren de dure auto’s van de sponsor, dat het paard en de koets op Jumping The Weel beter bij elkaar passen dan de oranje sjerp, de pollepel en het jonassen.   
Hans Koert
slikopdeweg@live.nl


Slik op de Weg, de Zeeuwse blog voor de Scheldregio en haar bewoners relativeert dagelijks het leven in de mooiste regio van onze aardglobe - met recht de navel van de wereld!- elke blog is een ontspannen begin van de dag, soms belerend, soms relativerend, maar altijd verrassend, zoals ook "slik op de weg", een typisch Zeeuws fenomeen, je in het najaar altijd weer onaangenaam kan verrassen ..... Volg Slik op de Weg op Facebook en schaar je bij de groeiende groep volgers ....... Stuur de link (http://slikopdeweg.blogspot.nl )  door aan een ieder die de stikken op de juiste plek heeft zitten ...... Is er een mooie manier om je dag te beginnen.

donderdag 18 juli 2013

Trix-Jongens

Ik voelde een zelfde soort spanning in mijn onderbuik als, pakweg vijftig jaar geleden ….. Je lag dan op je buik in afwachting van het moment dat hij te voorschijn zou komen ……. Je kon het regelmatige getik van de wielen horen als hij door het tunneltje, dat de grootte van een konijnenpijp had, te  voorschijn kwam …… Als alles goed ging zag je de drie lampjes het eerst, waarna het groene  “gevaarte”, met daarachter een stuk of vijf wagonnetjes, rustig rijdend de nep-berg verliet, gebouwd van papier-maché en plakkaatverf, om even later stil te houden naast het altijd verlaten perron van het al even verlaten stationnetje. Boompjes met kruinen van geverfd spons completeerden het geheel en ook voor mijn Dinky Toys was er een rol weggelegd, al was de "schaal" veel te groot .... 
Ik was tot mijn veertiende- vijftiende jaar een verwoed treintjes man ……  totdat andere interesses een aanslag op mijn tijd en zakgeld deden ……. Grammofoonplaatjes en jazzmuziek …… uitgaan en sparen voor een brommer.
De Val bij Hoedekenskerke (foto: Hans Koert)
Boven op de zeedijk bij Hoedekenskerke heb je een fenomenaal uitzicht ………..  Ik zeg het niet graag, bang om horden dagjesmensen naar De Val te lokken, want er is verder weinig te beleven, zeker op een warme zomerdag ....
Haar kracht ligt in de beleving van de wijdsheid van de Westerschelde.  Helaas is er geen horeca meer, noch enig plek om jezelf  tegen de felle zonnestralen te beschermen, maar als je dat zelf allemaal meebrengt (water en parasol), is er geen mooier plek dan uitkijkend over de ’t Kapuun’oek diekje en de drooggevallen bootjes in het getijdenhaventje De Val.  Wat heeft de watersportvereniging een mooi douche- en toiletgebouw gekregen in het steen voor steen opgeknapte oude wachtlokaal …..  Ik zou er zo een bed and breakfast willen beginnen ………….
De stoomtrein ......in aantocht (foto: Hans Koert)
Afgelopen maandag stond ik echter boven op de dijk, met mijn rug weg van al dat moois, want ik wist dat, met de precieze van een Zwitserse atoomklok, dat om 11.39 stipt, de stoomloc van de SGB (  Stoomtrein Goes - Borsele ) aan de horizon, bie d’n oprel van de Kaaiestraete, zou verschijnen ……. Het hese stoomfluitje; opvliegende vogels en een auto, die stopt voor de onbewaakte spoorwegovergang, waren signalen dat het feit op handen was ……  en dan plotseling, als of hij uit een groen tunneltje van boomkruinen opdoemt,  het treintje dat langzaam stoomwolkjes puffend, een regiment wagonnetjes trekkend, in de bocht verschijnt in de richting van het verlaten perron van het al even verlaten stationnetje van Hoedekenskerke. Diezelfde kriebel in mijn buik – die zelfde opwinding …..
Wielen ( foto: Hans Koert)
De ringspoorbaan, in de jaren twintig aangelegd door de Zak van Zuid-Beveland heeft maar kort dienst gedaan voor personenvervoer – na de oorlog werd het passagiersvervoer overgenomen door de lijnbus van de AMZ. Daarna reden er alleen goederentreinen die de bietenoogst afvoerden ……….. Sinds een aantal decennia onderhoudt de SGB weer, in de zomer bijna dagelijks, een dienstregeling, tussen Goes en Hoedekenskerke waar vooral toeristen zich laten verrassen door een ritje door die schitterende Zak van Zuid-Beveland.
Trix-Express folder
 Onlangs vond ik een foldertje terug met daarin prachtig samengestelde miniatuurtreintjes van het merk Trix, voluit Trix Express genaamd.  Wij hadden thuis een Trixbaan – geen Märklin of Fleischmann …..  volgens mij was die keuze een financiële geweest, aangezien Märklin en Fleischmann, meen ik me te herinneren, duurder waren …………. Toch vind ik de prijs voor een complete treinverpakking zonder trafo hoog voor een willekeurig  Trix-Express basispakket, zo lees ik in de folder,  “Modelgoederentrein voor gelijkstroom ( lengte 94 cm) met 4 wagons, 11 gebogen rails, 1 gebogen aansluitrails en 14 rechte rails voor ƒ 159,50” een fikse prijs voor de jaren zestig ………….En dan had je nog geen trafo ( á ƒ 39,50) en alleen nog maar een lullig rondje – geen wissels, geen overweg, geen stationnetje …..  Daarvoor moest ik heel wat uurtjes bessen trekken, vermoed ik.
 Trix-modeltreinenliefhebbers werden wel een beetje met de neus aangekeken, meen ik me te herinneren, al was het alleen al door die wat vreemde middengeleider, die tussen de twee rails geplaatst was …….
Waar ter wereld had je zo drie “rails”?  Nergens toch?  Of het zou het tandradbaantje moeten zijn, dat soms in Zwitersland de trein helpt omhoog te gaan op steile trajecten ……… De functie van de middengeleider was duidelijk – het had te maken met de zwakstroom, die opgepikt werd vanaf de middengeleider door een glijdertje onder aan de trein ( af en toe goed schoonmaken met alcohol, anders reed hij niet goed).  Leg dat maar eens aan die ‘verwende’ neefjes uit, die op zondagmiddag op visite kwamen en altijd opmerkingen hadden ….. 
 "Mijn" trein ( foto: Wikimedia)
 ik had, herinner ik me, een groene goederenlocomotief …. Ik denk dat die trein in één of andere basisdoos gezeten had; duidelijk was in ieder geval dat hij hier in Nederland nergens reed ….. De WR 360 C 14, ik heb het even gegoocheld, die na de oorlog in Duitsland reed, zou het geweest kunnen zijn ………..  We konden lange winteravonden wegdromen onder het schuine dak van ons huis, waar ”de baan” lag en waar we de huisjes in elkaar lijmden, die we als bouwpakket kochten en inpasten in het landschap, vol bergen en tunnels, "onze echte wereld", zoals we ons dat gedroomd hadden ……………
Het treintje nadert het stationnetje (foto: Hans Koert)
Alsof de tijd stil gestaan heeft komt de rode locomotief, een stoomlocomotief, zoals die al lang geleden vanwege strengere milieu-, energie- en arbo-eisen  afgeschaft zijn, ongetwijfeld verre van CO2-neutraal, het station van Hoedekenskerke-Centraal binnenrijden.
 Ik sta hoog op de dijk en kijk er boven op, alsof ik nog steeds, als een reus, als een godheid, die zijn eigen wereld overziet, de zaak bestier met mijn hand op de trafoschakelaar.  Achter op de locomotief staat de machinist, die naar buiten kijkt, langs de trein, om te zien of alles goed gaat. Er zal maar net een koe voor de trein lopen ...... of nog erger .. je hebt de schroevendraaier laten liggen....  dan ontspoort de trein!  De conducteur stapt op het perron en overal gaan deurtjes open en ouders met kinderen stappen uit …… De kinderen met rode konen van opwinding, omdat het misschien wel hun eerste treinreisje geweest is ………….. De mannen van de SGB, de machinist en de conducteur, hebben een paar uur om de trein weer klaar te maken voor de terugreis, te keren ...... en daarbij help ik ze niet door de trein op te pakken en achter de wagonnetjes weer op de rails te zetten  ......  die tijd is geweest - gewoon "rangeren" en opnieuw water innemen .....  Gelukkig houden de "treinjongens" tijd genoeg over om samen over hun passie te praten ………. te Ouwe-H0-eren!
 Modelbaan in De Buffer, de horecagelegenheid op de Pluimweide bij het stationetje van Hoedekenskerke  ( foto: Hans Koert)

En ik hoor mijn broer en ik ,… als we op ons buik bezig waren om die ene storing op te lossen, omdat blijkbaar ergens een stroomdraadje uit het stroomhouwertje gesprongen moest zijn …..   Wedden dat die mannen ook allemaal zo’n baan op zolder gehad hebben?  Wat zeg ik, misschien nog wel elke vrij uurtje op hun buik voor het minirangeeremplacement liggen om de treinen met de wagonnetjes volgens een bepaalde logica tot een geheel te formeren ……. Zouden hun vrouwen, net als mijn moeder, dan ook wel eens stiekem, als je niet keek, een reep chocola in één van de wagonnetjes leggen?

Hans Koert
slikopdeweg@live.nl


Slik op de Weg, de Zeeuwse blog voor de Scheldregio en haar bewoners relativeert dagelijks het leven in de mooiste regio van onze aardglobe - met recht de navel van de wereld!- elke blog is een ontspannen begin van de dag, soms belerend, soms relativerend, maar altijd verrassend, zoals ook "slik op de weg", een typisch Zeeuws fenomeen, je in het najaar altijd weer onaangenaam kan verrassen ..... Volg Slik op de Weg op Facebook en schaar je bij de groeiende groep volgers ....... Stuur de link (http://slikopdeweg.blogspot.nl )  door aan een ieder die de stikken op de juiste plek heeft zitten ...... Is er een mooie manier om je dag te beginnen.

vrijdag 12 juli 2013

Das Hertenkamp

Het schijnt dat van alle Nederlanders Zeeuwen het liefst hun vakantie doorbrengen in een  vakantiehuisje ………..Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) heeft dat uitgevogeld.  Als voordeel geeft de Zeeuw aan dat een huisje meer comfort geeft en als nadeel de prijs, die vaak beduidend hoger ligt dan voor een caravan of tent.  Kijk ………. En dan moet ik als Zeeuw toch even gniffelen ………… dat een handvol serieuze goedbetaalde onderzoekers deze open deuren ingetrapt heeft ...
Vakantiepark Stelleplas (Heinkenszand) (foto: Hans Koert)
Om met het laatste statement te beginnen …. Allicht zijn vakantiewoningen duurder dan een caravan ……….. en aangezien we nu eenmaal de naam hebben op de penning te zijn, we bieten zellufs un alfje middendeur ..., zal dit argument de Zeeuw wel in de mond gelegd zijn.  Enne ….. zijn er nog nadelen aan een vakantiehuisje meneer Duivenhokke? De prijs bijvoorbeeld? Je bent immers goedkoper uit als je lekker thuis blijft ...? Jij helieke man …. 't Ruukt ni de mosterd .... ’t Is aolemille nog á prieseluk é ...
Tot vakantiewoning omgebouwd arbeidershuisje (foto: Hans Koert)
En wie niet snapt waarom een Zeeuw in de zomer liever in een vakantiehuisje zit dan in het onderkomen waar hij normaal Die Ferien in doorbrengt, is blijkbaar niet op de hoogte van het gegeven dat in de jaren vijftig en zestig op Walcheren hele gezinnen na de Paasdagen in het schuurtje gingen wonen of in de bakkeete om hun eigen huis te kunnen verhuren aan Duitsers, die graag in een huisje aan de kust zaten.  In de jaren tachtig had Zeeland in verhouding een groot aantal zgn. Tweede Woningen.  Een tabel uit die jaren laat zien dat de meeste zomerwoningen te vinden waren op Schouwen Duiveland ( m.n. de Kop van Schouwen) ( ca. 20500) gevolgd door Walcheren ( bijna 18.000) en Zeeuws-Vlaanderen ( ca. 15.500). Logisch dus, dat als je een Zeeuw vraagt waarom hij liever in een vakantiehuisje zit ……. hij het comfort ( dat hij de hele zomer moet missen) als eerste noemt ………….  Zijn luie stoel – zijn tv-tje – zijn eigen bed en zijn pantoffels …….
Zeeuws-vVaamse vlag (foto: Hans Koert)
Zeeuws-Vlaanderen (vooral het westen van het gebied vermoed ik) kwam als derde regio met de meeste vakantiehuisjes uit de bus ………… voor de goeie orde – de cijfers dateren van ruim dertig jaar geleden. Wie nu langs de Noordzeekust rijdt komt grote parken tegen bij Breskens, Nieuwvliet Bad en Cadzand …………
Soms echter word je wel eens op het verkeerde ben gezet – aan het denken zo je wilt ………. Bij Groede bezochten we onlangs weer eens het opgeknapte Hertenkamp.
Bord bij de ingang van het Hertenkamp, in de oorlog Stützpunkt Groede (foto: Hans Koert) 
Het Hertenkamp van Groede werd onlangs gerestaureerd.  We kenden het van vroeger, toen mijn vrouw als kind er tijdens vakanties bij oma en opa ging spelen – met een beuze oud broad voor de hertjes.  Rondom het hertenkamp lagen bunkers uit de oorlog, voor het grootste deel verborgen onder aarde. Later kwam ik er ook met schoolreisjes, waar de jeugd zich even helemaal kon uitleven in en op de bunkers, die bij de jeugd, behalve de fantasie ook de overtollige energie aansprak …. Het Hertenkamp heette ten tijde van de Tweede Wereldoorlog het Stützpunkt Groede en was met zijn artillerieopstelling een deel van de Atlantikwall. Mijn schoonvader, die als twaalfjarige opgroeide in Groede herinnert de plek als een hermetische gesloten bolwerk waar je als kind niet zomaar op kwam.  Wel kon je er, op zondag, spelen met de zandtreintjes, die bouwmateriaal aanvoerden met een smalspoortje vanaf Groede naar het Stützpunkt. In het weekend kon je stiekem met de kiepwagentjes spelen.  Trouwens, ook  de speciale Todt-trein, genoemd naar de Organisation Todt, die met de bouw belast was, waarmee de werklui elke dag werden aangevoerd, had een bijzondere aantrekkingskracht, omdat je er gemakkelijk ongezien op kon klimmen en stiekem kon meeliften als hij uit Breskens naar Groede reed of ’s avonds weer terug.

Eén van de bunkers in het Hertenkamp van Groede (foto: Hans Koert)
Wie nu, na de restauratie, het Hertenkamp bezoekt, vindt de bunkers terug, uitgegraven en ontdaan van de aarde die ze tientallen jaren verborg; onkruid, zaailingen en geheimzinnige plekjes verwijderd; allemaal zaken, die het Hertenkamp als kind juist dat spannende element gaf, want achter elke boom kon nog een vergeten Duitser liggen …..
De bunkers zijn geschoond, je kunt er in, ze ruiken weer fris, ze zijn beschreven en gedocumenteerd en wie wil, kan zich verdiepen in de verschillende typen onderkomens van Einfacher Gruppenunterstand en Munitionsunterstand  tot Schartenstand für Feldgeschütze ohne Nebenraum en Sanitäterstanbd / Führunfsstand …. Een historisch erfgoed dat gelukkig, ondanks alle ellende uit die dagen, niet verloren gegaan is maar voor iedereen die dat wil een les kan zijn ….. een onverwoestbaar 70-jaar oud historisch monument.

Het meest bijzondere is dat sommige bunkers nog steeds de originele beschildering hebben – ramen en deuren en bovenop de bunkers was soms zelfs een puntdak aangebracht …………. Allemaal om de vijand, de geallieerde vliegtuigen, de indruk te geven dat hier sprake was van een klein ingedut Zeeuws-Vlaams dorpje ……  
Een ingedut Zeeuws Vlaams dorpje ..... ( foto: Hans Koert)
Oude foto’s uit die tijd laten Duitse soldaten zien die ontspannen voor hun “woning” zitten, voorzien van namen als Villa Freundlich of Moselland …… Soms heeft een Witzbol oder Spassvogel er een caféetje op geschilderd: Wijnen (sic) und Schnaps. Een aantal praatpalen, die je als een knijpkat uit de oorlog moet aantrappen wil je ze aan't praten krijgen, geeft uitleg in twee talen … Nederlands en … richtig …  Ik vroeg me af hoe onze oosterburen, hier op vakantie, bij toeval hier terecht gekomen met hun kinderen of kleinkinderen langs de beschilderde bunkers lopen, wellicht bestookt worden met moeilijke vragen .. ook Duitse kinderen zijn tegenwoordig mündig ... over waarvoor die huisjes gediend hebben? Wie woonden hier, opa?  Sliepen die hier vroeger als ze hier Urlaub hatten? 
Als huisjes beschilderde bunkers – als de huisjes van het sprookjesbos in de Efteling - een dekmantel om onzichtbaar te zijn voor de vijand – Hoe verzin je het -  Hoe knullig kan het zijn, ware het niet zo’n serieus onderwerp .....
  • In Syrië verstoppen soldaten van het leger van Assad hun munitiedepots midden in woonwijken en verzamelt het verzetsleger zijn soldaten in scholen ……….. elke dag vallen er burgerslachtoffers.
Amerikaanse drones, onbemande vliegtuigen, worden vanaf de andere kant van de wereldbol vanuit de woestijn in Nevada door anonieme "piloten" vanuit bunkers boven Afghanistan op missie gestuurd om de vijand uit te schakelen …….. zouden die jonge jongens, opgeschoten nerds, opgegroeid met een joystick in hun handen, in hun gedigitaliseerde wereld achter hun beeldscherm, dit gecamoufleerde “bunkerdorp” herkennen tussen al die bungalowparken langs de Zeeuws-Vlaamse kust als ze er met hun drones overheen vliegen? In de wetenschap dat de Amerikanen al mijn mailtjes en blogs ( zoals Slik op de Weg) lezen, begreep ik uit de PZC, voel ik me hier in eens een stuk minder veilig .....

Hans Koert
slikopdeweg@live.nl


Slik op de Weg, de Zeeuwse blog voor de Scheldregio en haar bewoners relativeert dagelijks het leven in de mooiste regio van onze aardglobe - met recht de navel van de wereld!- elke blog is een ontspannen begin van de dag, soms belerend, soms relativerend, maar altijd verrassend, zoals ook "slik op de weg", een typisch Zeeuws fenomeen, je in het najaar altijd weer onaangenaam kan verrassen ..... Volg Slik op de Weg op Facebook en schaar je bij de groeiende groep volgers ....... Stuur de link (http://slikopdeweg.blogspot.nl )  door aan een ieder die de stikken op de juiste plek heeft zitten ...... Is er een mooie manier om je dag te beginnen.

dinsdag 9 juli 2013

Schildje

We hebben geen huisdier ……. niet meer …… al lang niet meer    Onze niet-meer-kater Sjako ligt al decennia lang onder de blauwe den ……. Daarvan rest niet meer dan wat goede herinneringen.


Als kind groeiden mijn broer en ik op met een huisdier – op een boerderijtje .... een spulletje zeggen we hier op Zuid-Beveland .... iets wat je elk kind toewenst. Nee, geen cavia of witte muis in een klein kooitje, laat staan een schildpad, goudvis, fret of slang ..... de enige slang die we hadden diende om de plantjes mee te sproeien ... nee, gewoon een huisdier, dat in- en uit kan lopen zonder gehinderd te worden door fysieke barrières - een klinketkat, za'k maar zeggen, een kattenluikjespoes, voor de butendiekers!
 We hebben geen huisdier ….. bijna wel ...  want afgelopen week kriebelde het weer heel erg ………..
Bontje heette onze jeugdpoes, omdat ze overal kleuren had - witte, zwarte en rode - waarbij die laatste vlekken geen symptomen waren van een gevaarlijke aandoening, maar eerder te verklaren waren uit een ongeplande vrijage van haar zwart-wit gecyperde moeder met de aankomenlopende rode kater van de melkboer uit de buurt ………..
 We hebben geen huisdier ….. hoewel ... Onder Cadzand bevindt zich een fuchsiatuin, waar we, als bij toeval, terecht kwamen en behalve bloemen, heel veel bloemen, scharrelden er ook, als in de Hof van Eden, het Bijbelse Paradijs, tientallen diersoorten in vrede over het erf, zoals eenden, kippen, poezen of, ... achter “haas”, dat wel, konijnen, kalkoenen, duiven en nog meer ondefinieerbaar gevogelte. En aangezien het zomertijd was, hadden al die dieren jongen - zo gaat dat in de natuur: Eenden met pieletjes ( zo noemen ze die hier), kippen met kiekens, tjoekjes of poeletjes, maar ook jonge lampreien ( = konijntjes) van net een paar dagen oud - blind en kaal - verder exotisch uitziende dieren als poelepetanen ( = Parelhoenders), moorpielen ( = Kaapse Kezen), wier tong een delicatesse blijkt te zijn en de Araucana kippen uit Zuid-Amerika met veertjes uit hun oren, die cholesterol arme eieren leggen. 

De eigenaar van dit paradijsje, leidt de bezoekers graag rond en laat graag zijn gegaarde eieren zien ….:  zo'n scharrelboerderij dus ..... die alleen nog vaag in je onderbewustzijn latent herinnerd wordt ..... zo'n plek, die beelden van vroeger oproept ... beelden uit je jeugd ........ beelden, onbekend bij de de jeugd van nu die opgroeit met plofkippen en gescharrel met eieren!
En daar liep ze …….. daar zat ze .... in zo'n afschuwelijke neppe betonnen wagentje .... nog maar een paar weken oud …… een jong diertje ……… een kitten - speels - ontzettend aaibaar - lenig en ongegeneerd ontspannen ……. Een hoopje leven om ter plekke verliefd op te worden.
Bontje herinner ik me als kind, als een lief dier, geen schoot- eerder een schuurkat.  Ze kwam volgens mij ook nooit binnen, maar leefde op en rond het erf en had haar eten- en drinkbakje in de schuur.  Het klinket was haar kattenluik.

Mijn broer en ik moesten vaak voor haar zorgen …. Het was de tijd dat elke boerenkat nog opgevoed werd met in melk geweekt brood en ook melk (met water verdund) te drinken kreeg ………..   Het in melk gesopte brood ging er prima in en paste blijkbaar prima in het dieet van een poes uit de jaren zestig. Geen flauwekul met Fusion van Lam en Gevogelte, Tonijn en Garnaal gelei of Genieterscomposities en Verwenvariaties (Dat verzin toch geen kat? Dat verzint Sheba). Katten aten nu eenmaal in melk geweekt brood en soms wat overgebleven rijst, petaten in jus .... Goed en gezond! Trouwens, dat vonden we toen ook van kaantjes, reuzel, zwirtjes en stroopvet, waarvan we nu weten dat het verzadigd vetzuur met zuivere cholesterol, spontaan á la minuut je kransslagader dichtslibt ……  Pas veel later kreeg Bontje ook brokjes, Felixbrokjes, harde bruinachtige driehoekjes, die, zo ontdekten we, prima smaakten …….. Als kind namen  we, als we lekkere trek hadden, wel eens een handvol van die brokjes ……. En we hebben er, volgens mij, niets aan over gehouden ( of zou die baard en snor …?)  
   Jonge dieren vertederen – zo ook dit kleine katje ……. Gelukkig was ze al vergeven, hoorden we van de boer …… dat maakt het wat minder moeilijk - daarmee troostten we onszelf maar. …… al weet ik zeker dat ze het reuze naar de zin gehad zou hebben bij ons in huis, in onze tuin …. .  We zouden goed voor haar gezorgd hebben – haar opgevoed hebben tot een keurige schootkat, die niet verhaart en de geurloze kattenbak en de krabpaal zou prevaleren boven het hoogpoligtapijt en de nieuwe Ikea bank …… en als het vakantietijd wordt dan ……. dan ……..  oeps - Wat dan? Daar hebben we even niet aan gedacht. 

 Geen vriendelijke gepensioneerde buurman, zoals vroeger, die elke ochtend haar brood komt weken – een aai over haar bolletje - zoals vroeger …. .. toen buurmannen in ruste op leeftijd gewoon niet op vakantie gingen, omdat ze bijvoorbeeld een volkstuin hadden met ladingen snijbonen die geoogst moesten worden. Tegenwoordig zijn die de reut op of overzomeren op de camping of trekken met de camper door Zuid-Amerika of doen aan surviving in Verwegisthan …. of volgen een terroristenopleiding in Jemenéetje  ….   en de kattenasiel(zoekers)opvangcentra zitten vol of zijn te duur .... En een kat zet je ook niet zomaar buiten vast aan een boom  … zo van ..  zoek het zelf maar uit – zo’n eenentwintigste eeuwse kat kent immers alleen maar de muis van de pc …..
Daarom voor ons toch maar geen jong katje …… Geen huisdier dus …….
Vlak bij ’s Heerenhoek werden we onlangs verrast door kwakende kikkers in een boerensloot …. Niets bijzonders, dat is waar, maar toen we in de sloot keken zagen we  “Schildje” zwemmen ….. op weg naar…… tja, naar wat?  Naar zijn vakantiebestemming? Als jong dier aangeschaft …. vertederend ….. vertroeteld …… verwend, toch niet zo aaibaar als gehoopt en toen afgedaan ... ze werd van een leuk-voor-de-kinderen attribuut tot een schild an je schoere, een blok aan het been  .... , want met een schildpad in je handbagage kom je het vliegtuig niet in …….
  • Gelezen op Girlscene: je dagelijkse dosis fashion, beauty en lifestyle: 
Heeey, Ik heb een schildpadje gekregen, maar ik heb niet zo veel ideeën voor een naam. Daarom de vraag: hebben jullie misschien een leuk naampje in gedachten? Laat hieronder maar een reactie achter. - En plzz, kom niet zo met van die domme namen af zoals 'schildje' of weet ik veel wat ;p

Van haar zal Schildje, de Zeeuwse slootschildpad, in ieder geval niet zijn ……… Naturalis komt vandaag met een ploeg om DNA af te nemen ... Wie weet is ze wel echt de eerste wilde schildpad in Nederland

Hans Koert
slikopdeweg@live.nl


Slik op de Weg, de Zeeuwse blog voor de Scheldregio en haar bewoners relativeert dagelijks het leven in de mooiste regio van onze aardglobe - met recht de navel van de wereld!- elke blog is een ontspannen begin van de dag, soms belerend, soms relativerend, maar altijd verrassend, zoals ook "slik op de weg", een typisch Zeeuws fenomeen, je in het najaar altijd weer onaangenaam kan verrassen ..... Volg Slik op de Weg op Facebook en schaar je bij de groeiende groep volgers ....... Stuur de link (http://slikopdeweg.blogspot.nl )  door aan een ieder die de stikken op de juiste plek heeft zitten ...... Is er een mooie manier om je dag te beginnen.

zaterdag 6 juli 2013

Kaperprijsronde op Heinkenszandse Markt

Gilbert Saelens klopte veertien "kapers" in felle eindsprint .. kopte de PZC op 12 juli 1954 ...... Dubbele Belgische Zege in Heinkenszand. De PZC van 6 juli 2013 zwijgt .....  maar doet wel in een dubbele pagina verslag over de één of andere wielerwedstrijd ergens ... an d'n overkant .... en nog vadder wig.  Zo gaat dat nu eenmaal - wat je ver haalt is lekker.

Op 5 juli 2013 werd de Heinkenszandse Markt, die drie dagen duurt, geopend met een Wielerronde door het dorp.
(foto: Hans Koert - 5 juli 2013)
De eerste wielerronde tijdens de Heinkenszandse markt werd in 1954 verreden, hetgeen betekent dat het in 2014 60 jaar geleden is, dat het eerste wielerfestijn op de Heinkenszandse markt georganiseerd werd …. Toen nog een echt “rondje" rond de kerk(en) – nu een tocht door de Dorpsstraat, Eendvogel- en Zangvogelstraat ….. . 
(foto: Hans Koert - 5 juli 2013)
In het voorjaar van 1954 werd een wielercomité opgericht o.l.v. de burgemeester van het Zuid-Bevelandse dorp, Harry Derckx, die Heinkenszand met een wielerronde op de kaart wilde zetten ten tijde van de Heinkenszandse markt. Burgemeester Derckx had als oud international tot tweemaal toe met het Nederlandse Olympisch Hockeyteam zilver verdiend op de Olympische Zomerspelen in 1948 en in 1952 en dus  zijn sporen op het sportieve vlak verdiend.   Het zou een internationale wielerronde moeten worden die open stond voor amateurs onder auspiciën van de Nederlandse Wieler-Unie. 
(foto: Hans Koert - 5 juli 2013)
De start en finish was toen nog op het Clara’s Pad en de route via de Kraaiendijk, de Doelstraat en de Dorpstraat.  Het doel was om geld op te halen voor muziekvereniging Euterpe, nog steeds een begrip op het dorp.  De ronde werd verreden op 10 juli en de hoofdprijs was geen  beker maar een bronzen Kaper …..  Behalve bekers en medailles konden de amateurs ook nog voor zo’n slordige ƒ 1300 aan premies bij elkaar rijden – een rijk gevulde vijver zou’k zeggen.  Om de benodigde gelden bijeen te krijgen om het festijn te organiseren werd in het voorjaar een tweedaagse bazar gehouden …..
(foto: Hans Koert - 5 juli 2013)
Het animo voor de wedstrijd bleek op voorhand groot …. Al voor dat het startsschot gegeven werd, waren er al meer dan 200 inschrijvingen uit Nederland en België, maar ook uit Zweden, Duitsland en Engeland binnen en zelfs wielrenners uit Beogradski  (Joegoslavië) zouden met een afvaardiging aan de start verschijnen. Toch  mochten er maar 75, later opgeschroefd tot 90,  wielrenners aan de start verschijnen, dus moest er flink geselecteerd worden, maar dat garant zal staan voor een veld “dat er zijn mag”.
(foto: Hans Koert - 5 juli 2013)
Kosten nog moeite werden gespaard …… Er kwamen tribunes langs het Clara’s Pad bij de start- en finish, waar zo’n 15.000 mensen konden zitten.  Uiteraard werd de plaatselijke middenstand niet vergeten ………….  Zoals het een echte grote wielerronde betaamd, trok er voor de wedstrijd een sponsorcaravaan langs het publiek, een defilé voor handel en industrie, waarbij het publiek kennis kon maken met alles wat Heinkenszand en verre omgeving te bieden had en voor het publiek werden talloze eettentjes en “mobile cantines”  door de plaatselijke middenstand opgericht
Zelfs aan de promotie was gedacht ………….. Burgemeester Derckx in eigen persoon vloog met zijn eigen vliegtuig boven Zeeland en West Noord-Brabant om aandacht te vragen voor dit groots opgezette wielerfestijn, met achter zijn vliegtuigje een sleep met oproep vooral de internationale wielerronde van Heinkenszand te bezoeken. Dat zie ik burgemeester Gelok met de schaapskudde nog niet doen ,……………
(foto: Hans Koert - 5 juli 2013)
De wedstrijd, waaraan alle toen bekende Nederlandse amateurwielrenners mee zouden doen, werd gezien als een generale repetitie voor het Nationaal Kampioenschap voor amateurs, dat de dag erop in Zandvoort verreden zou worden. De gehele Nederlandse amateurploeg o.l.v. Jo Baart, die in de Ronde van West-Vlaanderen zoveel succes gehad had, was aanwezig, evenals een afvaardiging van de Limburgse wielergroep Matthieu Cordang o.l.v. L. Devies.
(foto: Hans Koert - 5 juli 2013)
Uiteindelijk ging de Belg Gilbert Saelens uit Stekene, tijdens een felle eindsprint met veertien “kapers”, met de zege naar huis; Paul Martens, ook een Belg, werd tweede.  Het werd voor de 6000 toeschouwers een fraaie wedstrijd vol demarrages en sprints.  De snelste Zeeuw was Jan Westdorp uit ‘s Heerenhoek, die achtste werd. 
Deze eerste Kaperprijsronde werd een succes en smaakte naar meer.  Het jaar erop werd op Hemelvaartsdag opnieuw een wielerronde gepland en de neven activiteiten werden uitgebreid met een auto- motor- en bromfietsbloesemtocht door Zuid-Beveland ….
(foto: Hans Koert - 5 juli 2013)
 Mogen we dit als een opmaat beschouwen voor de ludieke solexrace, die elk jaar op zondagmiddag een groot aantal enthousiaste Zeeuwse solexbezitters telt en op dit moment, samen met de Langste Braderie van Zeeland e.o.,  tot de publiekstrekkers van de Heinkenszandse markt hoort? De solex was immers in die jaren het favoriete vervoermiddel voor de gemiddelde modale ‘Eintjeszantenaar, die wel eens door de Zak toerde of nae de mart in Hoes hieng?

Hans Koert
slikopdeweg@live.nl


Slik op de Weg, de Zeeuwse blog voor de Scheldregio en haar bewoners relativeert dagelijks het leven in de mooiste regio van onze aardglobe - met recht de navel van de wereld!- elke blog is een ontspannen begin van de dag, soms belerend, soms relativerend, maar altijd verrassend, zoals ook "slik op de weg", een typisch Zeeuws fenomeen, je in het najaar altijd weer onaangenaam kan verrassen ..... Volg Slik op de Weg op Facebook en schaar je bij de groeiende groep volgers ....... Stuur de link (http://slikopdeweg.blogspot.nl )  door aan een ieder die de stikken op de juiste plek heeft zitten ...... Is er een mooie manier om je dag te beginnen.