donderdag 26 december 2013

Beleving

Kan het zijn dat ik je opmerkte op die foto in de PZC van de Kerstmannenloop in Goes?  Ik dacht even je te hebben herkend achter die witte baard …… en zag ik jou niet bibberend uit het water komen bij de Nieuwjaarsduik bij Zoutelande? Of ben je deze keer naar Vrouwenpolder geweest … Oh logisch dat ik je dan niet aan je zwembroek herkende ….. Heb je me gezien? Bij het Glazenhuis? Nee, zeker … bale dat net toen ik eindelijk vooraan stond de camera’s op stand-by gingen omdat het tijd was voor het reclameblok. ……. 
Wie op zondag de kerk bezoekt krijgt ergens halverwege de dienst de zak doorgegeven - niet één keer maar soms wel drie keer, alsof dat je goede gaven zou verdrievoudigen .... Wie het kan missen, geve gul ...... alleen de hand verdwijnt in de zak en niemand kan controleren op de donatie overeenkomt met zijn / haar bijdrage aan zijn BPP (= Bruto Persoonlijk Product). Vandaar ook dat een ieder die bekend is bij de kerkmeesters op het eind van het jaar een voor-ingevulde acceptgiro onder de neus geduwd krijgt. De traditionele kerstpot van het Leger des Heils, opgesteld voor de Hema in Goes of de V en D in Middelburg ( herinner ik me) is, zo las ik, nu virtueel geworden.  Collectanten die met een bus langs de deur gaan vangen steeds vaker bot en straks stuurt de krantenjongen, let maar op, je een digitaal berichtje met "Uw bezorger wenst u een Gelukkig Nieuwjaar" en een link om digitaal je donatie over te maken .........….
De traditionele liefdadigheid, het “anoniem” je hand steken in de kerkebose za’k ’t maar noemen, is voorbij …. is van vroeger.  We willen wat voor onze goeie gave terug … iets tastbaars ..... iets wat ons ontroert ..... We willen iets meemaken .... iets beleven ....  een beleving …… 
Serious Request ...... duizenden mensen verzamelen zich op een koude winderige Dorpsstraat voor Eetcafé De Babbelaar ..... om te kunnen zeggen erbij geweest te zijn ...... De nieuwjaarsduik is minder koud als je met z'n allen tegelijk het water in gaat ....... Wie ziet dan jouw innerlijke gevecht om ..... d'r deur te hî:n? En had die gulle lach voor de camera eigenlijk niet een van kou verwrongen gezicht moeten zijn? De mobiele tandartsenpost bij de duinovergang draait overuren .....   Je bent één van de velen - je was d'r bij. De kerstmannenloop - Ride for The Roses - de Dolle dagen van de Bijenkorf - De Top 2000 -  Kustwandelmarathon - Tweede Paasdag bij Morris en het Eindejaarslot van de Staatsloterij ...... Het meedoen is belangrijker dan het winnen ..... Doe mij maar een Staatslot ..... zeg je met een gul gebaar bij de Bruna ..... terwijl je eigenlijk liever en goed boek had gekocht of die nieuwe cd van Champagne Charlie  ......... maar je wilt kunnen zeggen ..... 't Was weer niks .... Misschien meer geluk bij de postcodeloterij straks?  Je wilt erbij horen ... Een beleving.  
Hoe zou het toch komen dat steeds meer mensen zich willen laten zien? Erbij willen horen?  Zou het komen omdat we onszelf de rest van het jaar niet laten zien? Wel ontzettend actief op sociale media als Facebook of Twitter, maar alleen maar druk druk druk met onszelf? Geen tijd om aan de verjaardag van die ouwe tante te denken? Om de vuilnisbak van die ouwe buurvrouw voor te zetten?  Of even langs je schoonmoeder in het verpleegtehuis? Als of we onszelf, zo op het eind van het jaar, zichtbaar willen maken in de “echte” wereld in plaats van een avatar op Facebook of Twitter? 
  • Heb jij je ook wel eens die ongemakkelijkheid meegemaakt als je iemand, waarmee je net even op Facebook “gechat” had, vervolgens bij toeval plotseling in het “echt” tegenkomt? 
Rond het eind van het jaar maken we de balans op, zo lijkt het, en proberen we contacten, die verwaterd zijn, weer aan te halen ……. Tegenwoordig sturen we elkaar Twitters - of Facebookberichtjes, waar we elkaar fijne dagen wensen …… en de generatie van boven de zestig zet zich na sinterklaas zuchtend achter de pc om een aantal bladen met adresstickers uit te draaien, die gebruikt kunnen worden om op de envelop van de kerstkaart te kunnen plakken …… Moet Jan d’r nog één hebben? Ach doe nog maar, we hebben d’r vorig jaar ook één van hem gehad …… Zelfs de buren, die we toch elke dag goedendag moeten zeggen, worden verrast met een kaartje …… weliswaar zonder postzegel gewoon  in het donker in de brievenbus gestopt ……..  daar gaan we tante Pos niet voor laten lopen ….. ’t Postzegels  binne a diere henoeg. 

  • Nicht Jozina uit Transvaal windt er in 1930 geen doekjes om .... Geachte Nicht, Pieternella .... Omdat ik nooit iets van je hoor zal ik je deze kaart maar zenden, want van allen hoorden wij iets, maar nooit iets van je. ... Verder wensch ik u allen een gelukkig en gezegend nieuwjaar.  Je moet ook eens aan mij schrijven ... Na groete, uw nicht Jozina. 
Vroeger …… de oudere generatie herinnert wellicht nog de verplichtende ronde langs oom en tantes, waarbij je dan in ruil voor een nieuwjaarsversje een cent of een stuiver in je klamme handjes gedrukt werd en de onontkoombare kleffe natte zoenen van tantes met snorren en ooms met haren uit de neus ....  Het was een gebeuren, een beleving, een beproeving haast, waar je doorheen moest, waar je niet omheen kon - je moest - maar het leverde wel wat op ..... Ik herinner me de verplichte ronde langs de grootouders en oom en tante, waar mijn vader werkte ...... uiteraard bleef daar dan ook e.e.a. aan de strijkstok hangen en ging je niet met lege handen naar huis. Hoeveel ouderen, nu bejaard, geven hun kinderen, die vaak een vele malen hoger maandelijks inkomen hebben dan het schamele pensioentje van hun ouders,  een envelopje met inhoud? Een reliek uit vroeger tijd ……  
Het eind van het jaar …… bij uitstek de periode om je lijst met Facebookvrienden eens op te schonen?  ......  Met wie ben je nog steeds online? …. Wie heeft je de afgelopen drie maanden nog wel eens geliked? Of heb je het gevoel dat je berichtjes rechtstreeks de spammap in duiken?  Rond oud- en nieuw word je digitaal overspoeld met bits en bytes vol beste wensen ........ Als je ze gelezen hebt, zakken ze weg naar peilloze diepten; als je op op delete drukt, verdampen ze zelfs spontaan ...... 
Geef mij dan ook maar een ouderwets nieuwskaarsjaartje ..... zo één van papier - voor mijn part gerecyceld ..... met een postzegel, zo'n zelfklevend kerststickertje, rechts boven ...... gebracht door een postbesteller, die persoonlijk jouw kaartje bij mij in de bus komt gooien, alsof je persoonlijk aan de deur was .... Ik geef toe ... veel aandacht besteden we anno 2013 niet meer aan die papieren groeten - we scheuren de envelop open - lezen de afzender en vragen ons af ... Heeft'tie d'r één gehad? - en leggen de kaart van op een stapeltje, dat al snel onder de stapel kranten met kerstpuzzels beland ( voor als we ons vervelen tussen oud- en nieuw) ..... om uiteindelijk enkele reis oud papierbak te verhuizen
 In de jaren zeventig hingen we ze allemaal op ..... aan lange linten aan de deur of aan een waschlijn door de kamer ...... We beleefden de stroom van kerstgroeten - elke dag bijna lijfelijk - we wisten bijna van elk kaartje wie de afzender was, ook al stond de naam hinderlijk ergens binnenin of achterop ......
Oude tradities verwateren - de papieren kerstgroet zal misschien ooit eens verdwijnen - de postbesteller blijft weliswaar stug die paar kaartjes, die resten, bezorgen .... van een ouwe tante of een achterneef die denkt dat oom Hans nog wel niet digitaal zal zijn ....  De beleving is verdwenen ............... Hoewel?  In de tussentijd dat ik dit schrijf zijn er ongetwijfeld op Facebook wel weer een paar nieuwe Season's Greetings gepost door "friends" die ik nog nooit gezien heb ....... dat krijg je als je veel vrienden hebt. Een digitale beleving? Voor mij is het woord "Beleving" het woord van het jaar 2013!

  Hans Koert
slikopdeweg@live.nl
(ook voor de beste wensen ...)


Slik op de Weg, de Zeeuwse blog voor de Scheldregio en haar bewoners kijkt de komende dagen op Facebook terug naar de meest gelezen blogs van 2013 ...... Als een soort Top 2000, maar dan kleiner en bescheidener,  trappen we morgen af met nummer 5 ...... Als je niets wilt missen meld je dan aan op de Facebookgroep.  
Slik op de Weg! Een zoektocht naar het gemeenschappelijke in onze Zeeuwse genen, dat zich altijd weer onverwacht, als slik op de weg, aan ons manifesteert ......  Laat je elke ochtend verrassen door Volg Slik op de Weg op Facebook te vullen en schaar je bij de groeiende groep volgers ....... 

Stuur de link (http://slikopdeweg.blogspot.nl )  door aan een ieder die de stikken op de juiste plek heeft zitten ...... Is er een mooie manier om je dag te beginnen.

vrijdag 20 december 2013

Selfie: Buut voe mun eihun

Soms denk ik wel eens … Heb ik iets gemist?  Heb je dat gevoel ook wel eens? Staat er ineens in de krant dat het Woord van het jaar … Selfie is ….. Selfie? Voor me zelf ..... ?  Voe mun eihen?  Dat is toch geen nieuw woord?  Dat gebruikten we vroeger al als we op straat verstoppertje speelden. Buut heette dat en als de persoon die je moest afbuten je niet zag, dan rende je naar het electriciteitskotje van de PZEM en riep je hard: Buut Voe mun Eihen .... Voe mun eihen is volgens mij hetzelfde als voe me selfi.... Selfi ... maar nee, dat was fout .... begreep ik.  Gelukkig lukte het Omroep Zeeland ook om een aantal mensen op straat te  vinden die geen flauw idee hadden waar ’t over ging ……  Nu weet ik het – ’t Is gewoon een foto van jezelf …. Door je “selfie” gemaakt za’k maar zeggen.

Het woord van het jaar ………. Al jarenlang schijnt het een traditie te zijn dat de uitgever van Van Dale’s Woordenboek bekend maakt wat of het woord van het jaar wordt.  Hoe ze daar achter komen weet ik niet – Zou je er voor mogen stemmen? Of bepalen ze op een druilerige maandagochtend bij de koffie op welke bladzijde van het woordenboek nog ruimte is voor wat nieuws? Doe maar het woord selenografie weg, dat kent toch niemand en dan zetten we’t tussen selfgovernment en selfmade, daar valt zo’n Engels woord vanselfie niet op …….
Het woord van het jaar …………  Volgens mij is dat voor iedereen verschillend. Welk woord zou voor mij nu het woord van het jaar moeten zijn? Of het woord van de eeuw? Als kind zullen dat woorden als  “oom” geweest zijn, of eenvoudige klanken, die namen waren als Ot en Aaf en Aal en gans Ak en hond Eef en de twee ondeugende kikkers Ok en Or.  Allemaal woorden die op school in mijn nog maar zesjarige leventje waren binnengestapt. Je begrijp dat ik als jonge student aan mijn opoe en opa heel wat uit te leggen had, als ik er ging spelen .... 
Ik moet al op jonge leeftijd een brilletje gekregen hebben – zo rond het jaar 1962 verschijnt er een montuurtje in mijn fotoalbum, want ik had moeite met het kijken op het bord ….. bijziend ben ik – kortzichtig  zou je dat misschien ook willen noemen, maar dat schijnt een dubbele betekenis te hebben. Nee, wat voor mijn neus lag zag ik scherp, maar wat daarbuiten gebeurde moest is vooral hebben van “horen zeggen”.
Toen ik zes jaar oud werd mocht ik, ging ik, naar de Lagere School. Ik vermoed, dat ik, gediplomeerd op de kleuterschool, net als alle andere kinderen, aan de hand van mijn moeder, een nieuwe wereld binnen stapte. De Openbare Lagere School lag aan de Kerkstraat in Hoedekenskerke en zo ik me herinner bestond de school uit drie lokalen, met daarnaast het huis van het Hoofd der School ( die daar overigens niet woonde), dan de garage van de brandweer en daarnaast weer het oude gemeentehuis. 
De school stond daar al vanaf 1894, toen het oude schoolgebouw op dezelfde plek werd afgebroken omdat de bouwkundige toestand te wensen overliet. Het bestond uit drie lokalen, waarvan er twee behoorden aan de christelijke school en één aan de openbaren …… Ergens in de jaren vijftig was er een "scheuring" geweest ...... Een groep ouders hadden behoefte aan christelijk onderwijs.  Al van jongst af aan leefde ik dus in een verzuild dorp.  

Studenten van klas één: v.l.n.r.: Mattie - Eugene - Jan - Nellie - Pukkie (later Morea) - Christiaan - juffrouw de Hullu - Marja en Janny. Zittend nn. Rudi en Hans(je)
Klas één zat onderin het oude gemeentehuis, dat spoedig zijn functie als zodanig zou verliezen omdat het dorp een nieuw gemeentehuis op de Griend kreeg. Ik had een “ouwe” juf, die een wereld voor me open liet gaan door me te leren lezen ….. "Oud"? Ze was al wat grijs, droeg lange grijze kleren, had een brilletje, een knotje, kon heel streng zijn, maar zal ongetwijfeld ook lief geweest zijn en een band hebben kunnen scheppen met haar kinderen. Nu vinden kinderen al snel een volwassene, zoals bijvoorbeeld hun vader en moeder "oud", maar deze keer zag ik het, zelfs zonder brilletje, toch al heel scherp ...... Voor een juf was ze al best "oud".  


 Juffrouw De Hullu, ongetrouwd, was 64 jaar daarvoor geboren in Sint Laurens en was opgeleid tot juf op de rijksnormaalschool in Goes waar ze in 1912 haar akte behaalde.  Ze had gewerkt in Goes, ’s Heer Abtskerke en op Ouddorp, voordat ze in 1934 onder meester Drenth, die toen Hoofd der School was, kwam werken. We leerden lezen met de methode Lezen van Daan Deken. En die methode begon niet met boom – roos – vis maar met oo m (oom) en na een dertigtal bladzijden kon ik thuis al alles vertellen over de gans en de kikkers ok en or  en pop em die in de sloot gevallen was. We schreven met een griffel op een lei, herinner ik me nog en later met een kroontjespen - met losse kartonnen lettertjes van Hoogeveen legden we de woorden op het leesplankje na; het beroemd geworden leesplankje dat begon met aap - noot - mies ..... Misschien zouden Zeeuwse kinderen, als er toen al passend onderwijs geweest was, wel beter gebaat zijn het Zeeuwse leesplankje: juun - koenkelpot - gêêste ... Ook legden we lange zinnen op de letterdoos ..... Oh wé, als je te veel leunde op de letterdoos ... dan had je geen tekenen of buiten spelen ....
Boven ons op de eerste verdieping zat nog de secretarie, en het kwam dus nog wel eens voor dat een boer op klompen de trap op denderde, terwijl wij ons moesten concentreren op het tellen tot tien.  Ook ging de schuifdeur wel eens onverwacht open als een boer uut de riekebuurte zich vergist had en dacht de burgemeester te kunnen spreken.  
Juffrouw De Hullu, een voornaam zal ze niet gehad hebben, was mijn eerste gids, die me wegwijs maakte in het schrift ..... Ze was inderdaad al oud:   Juffrouw de Hullu werd een jaar later in de zomer van 1958 vijfenzestig jaar en mocht, na vijfenveertig jaar voor de klas, met pensioen. Ze kreeg uit handen van Marja Jacobusse, een meisje uit mijn klas, mijn eerste liefde meen ik, die voor de gelegenheid in de Zuid-Bevelandse dracht was gehesen, een hanglamp en een gedicht en van meester Arendse, Hoofd der School, een toespraak, rond de stoel, die door de oudercommissie beschikbaar was gesteld. De burgemeester verraste haar met de eremedaille in goud, behorende bij de Orde van Oranje Nassau.
Voor mij zijn al die nieuwe woorden die ik in de herfst van 1957 van juffrouw De Hullu leerde, woorden van het jaar …….  En zo denk ik dat iedereen wel zelf zijn eigen woord  van het jaar zal hebben – zijn eigen selfie ……. Buut voe mun eihun

Hans Koert
slikopdeweg@live.nl


Slik op de Weg, de Zeeuwse blog voor de Scheldregio en haar bewoners relativeert dagelijks het leven in de mooiste regio van ons land  - de navel van de wereld! In elke blog wordt geprobeerd de Zeeuwse henen te ontrafelen - de Zeeuwse peeën te ontdoen van loof en slik ..... vandaar ook de titel van de blog: Slik op de Weg! Zo blijkt de Zeeuw 't ni-jaer te preveleren boven de zummer ....en pruimen en peren boven kersen en appels en dromen van een "spulletje" in de Zak ..... .  Laat je elke ochtend verrassen door Volg Slik op de Weg op Facebook te vullen en schaar je bij de groeiende groep volgers ....... 

Stuur de link (http://slikopdeweg.blogspot.nl )  door aan een ieder die de stikken op de juiste plek heeft zitten ...... Is er een mooie manier om je dag te beginnen.

dinsdag 17 december 2013

Van :ier ni Hoes

Misschien dacht je me te herkennen ..... op die foto in de PZC .. diep voorover gebogen, de neus op't stuur - staand op de pedalen, maar ..... Ik kon nie .…… ech nie .... Ik geef toe – het klinkt niet erg overtuigend ….. maar ik was er niet bij …. D'r waren andere belangrijke zaken die voor gingen ...... Er stond me, eerlijk gezegd, ook een beetje te veel wind en dan laat ik het al gauw afweten …… Jammer, want ik had graag een keer willen schitteren. Naast mijn medaille van de Avondvierdaagse is nog een spijkertje vrij ....  Ik heb nog voorgesteld aan de organisatie, dat ik de 8,8 km. over de Stormvloedkering de andere kant op zou rijden, maar daar werd niet naar geluisterd …… een gemiste kans. 
Wind ………. De Tour de France en de Giro rijden er graag voor om ….. Spectaculaire beelden van zwoegende wielrenners over de Stormvloedkering met de wind pal in …… Zouden ze de route op het laatste moment nog omgooien als de wind een keer uit het noorden blaast?  Voor de meeste Zeeuwen is wind gesneden koek - het hoort bij Zeeland zoals een bolus bie de koffie of slik op de weg! Het lijkt wel of het altijd waait in Zeeland .. We zijn er aan gewend – we laten ons haar zo knippen, hoorde ik eens iemand beweren, dat de scheiding altijd goed valt … Nou dat lijkt me een beetje overdreven.
Het schijnt dat op 75% van de dagen dat het waait, de wind uit het zuidwesten komt …. Statistisch kan dat waar zijn, maar vroeger was dat wel anders. althans in mijn beleving.  Vroeger ...., vroeger, toen ik dagelijks op de fiets de tien kilometer van Hoedekenskerke naar Goes moest overbruggen om onderwijs te genieten aan het Goese Lyceum, was dat wel anders.  Volgens mij hadden we de wind altijd tegen, zowel heen als terug, vooral op de Lenshoekdijk ….. of zal het zijn dat de relaxte ritjes met de wind in de rug vergeten zijn en verdrongen door de dagen dat je alleen maar voorovergebogen over je stuur naar je zwiepende voorband lag te kijken?
Tien kilometer afzien …… Een afstand die voor mij altijd een referentiepunt is gebleven …. Als ik ergens in Verwegistan een ANWB bord zie staan met de vermelding Oemoemenoe: 10 km.  dan refereert het stemmetje in mij altijd met … van :ier ni Hoes.
De weg van Hoedekenskerke naar Goes,  over 's Gravenpolder, kon ik wel dromen.  Vroeger, en dan praat ik hier niet over de jaren zestig van de vorige eeuw, maar over het begin van de negentiende eeuw en daarvoor, moet reizen door het platteland van Zeeland een crime geweest zijn, vooral in de winter …  Hoewel ... in de jaren zestig lagen er nog geen fietspaden en moest je ook vaak de berm in als een boerenkar of combine je achterop reed ..... Nee, in de negentiende eeuw en daarvoor was de weg bezaaid met kuilen en modderpoelen, diepe voren en overal slik op de weg. Niet voor niets liep het “handelsverkeer” waar mogelijk via de oude kreken en brede dulven met lage, kleine schuiten ….. niet alleen op Walcheren maar ook rond Goes.  Tussen Hoedekenskerke en ’s Gravenpolder was dat niet anders. Het rustieke dorp aan de Scheldedijk was, net als veel andere dorpen in de Zak,  in de winter praktisch onbereikbaar. In de negentiende eeuw, toen onder koning Willem I en zijn nazaten de infrastructuur onder handen genomen werd, zou er ook een “verharde" grindweg aangelegd worden tussen Hoedekenskerke en ’s Gravenpolder, maar zoals dat tegenwoordig nog steeds gaat met grote infrastructurele plannen zoals de bouw van windmolens, asielzoekerscentra en JOP’s … We zien er de noodzaak wel van in, als ze maar niet in onze achtertuin komen.  
Het viel dus niet mee om de benodigde grond van de behoudende Otjeskerkse boeren te bemachtigen. En toen er eindelijk een plan was gemaakt door ene F. Ferdinandusse uit Goes en de provincie financieel voor ƒ 11.000 garant stond, werd het werk gegund aan Marinus Paauwe uit Hoedekenskerke, een aannemer, die weliswaar niet op zijn mondje was gevallen en als “vlegelachtig en brutaal” werd omschreven. Hij had getoond van aanpakken te weten, aangezien hij samen met zijn vrouw zes kindertjes op de wereld gezet had; gezien de tijd, waarin veel kindersterfte voorkwam,  een heel normaal aantal.  Ondanks zijn goede wil, lukte het niet om het werk op tijd af te krijgen ….. Zo bleek hij te weinig wegarbeiders op de been te kunnen krijgen en kwamen de scheepjes met grind te laat of helemaal niet in het haventje aan. Zou de naam van de “markt”, het “centrum" van Hoedekenskerke, toen zijn huidige naam gekregen hebben?  De Griend? Misschien werd daar de voorraad grind, aangevoerd op boerenkarren uit de haven, daar wel tijdelijk opgeslagen …. Marinus Paauwe kreeg de ene na de andere boete, omdat hij zich niet aan het (tijds)bestek kon houden, maar gelukkig streek de gemeente Hoedekenskerke in 1867 de hand over het hart en werd hem de boete, die tot bijna ƒ 1000 was opgelopen, kwijtgescholden.
Wellicht komt het oude volksverhaal, dat de 26 bochten in de weg tussen Hoedekenskerke en  ’s Gravenpolder verklaart, wel voort uit de perikelen rond de discussie waar de grindweg  rond 1850 moest komen en wie er grond moest afstaan voor dit project voor de  aanleg van de verbinding naar ’s Gravenpolder, die ter hoogte van de Lenshoekdijk de Zwaakse Weel kruiste. Een leuk verhaal over twee zenuwachtige burgemeesters, die het maar niet eens konden worden over de route en dus maar besloten om een lang touw te spannen tussen de twee torens van de twee kerken. Een jongetje met een hoorn zou halverwege drie keer hard op zijn instrument blazen, waarna de burgemeesters het touw voorzichtig zouden laten vallen ….. Zo het touw neerkwam,  zo zou de weg gaan lopen …. Men zegt dat hier in de Zak voor het eerst het poldermodel werd toegepast ........ Geniaal, alleen was het resultaat niet wat men er van verwachtte - wat men er van gehoopt had .... er klopte geen zak van  ..... Inderdaad .... etymologen beweren dat die uitdrukking verwijst naar de naam van de streek. 
In Hoedekenskerke geven ze uiteraard de burgemeester van ’s Gravenpolder de schuld, die het touw te vroeg losliet … Vanuit 's Gravenpolder heb ik geen bronnen gevonden die het tegendeel beweren; hoe dan ook – het touw kwam kronkelend op de grond en, afspraak is afspraak, zo werd de route bepaald ….. met 26 bochten.  Ik kan je wel vertellen dat ik die burgemeesters vaak vervloekt heb als ik, lekker met het windje in de rug, op de Lenshoekdijk weer de volle laag van Aeolus kreeg …….

Hans Koert
slikopdeweg@live.nl


Slik op de Weg, de Zeeuwse blog voor de Scheldregio en haar bewoners relativeert dagelijks het leven in de mooiste regio van ons land  - de navel van de wereld! In elke blog wordt geprobeerd de Zeeuwse henen te ontrafelen - de Zeeuwse peeën te ontdoen van loof en slik ..... vandaar ook de titel van de blog: Slik op de Weg! Wie de neiging heeft om wat zwaarmoedig te zijn, een eigenschap, die wel aan de oer-Zeeuw wordt toegeschreven, zal nu het gevoel van altijd tegenwind, kunnen relativeren ......  Zo heeft Slik op de weg ook nog onbedoeld een positief effect op de voorgenomen bezuiningen t.a.v. de Geestelijke Volksgezondheid...............  Laat je elke ochtend verrassen door Volg Slik op de Weg op Facebook te vullen en schaar je bij de groeiende groep volgers ....... 

Stuur de link (http://slikopdeweg.blogspot.nl )  door aan een ieder die de stikken op de juiste plek heeft zitten ...... Is er een mooie manier om je dag te beginnen.

donderdag 12 december 2013

Da's hin kunst ......

Da’s hin kunst… da kan iedereen ……. Hoe vaak horen we dit zeggen als iemand  een beetje opschept over  iets dat hij gemaakt heeft of voor elkaar gekregen heeft. De twee leeuwen, volgens mij gemaakt van autobanden, sieren al een paar jaar de dijk langs 't Vlaandertje onder Heinkenszand, op de grens van de bedijkte zandplaat, waarnaar het dorp genoemd is,  en het later ingepolderde Zwake en Sloe. Is dat nou kunst? Zeker - dat verzin je niet zomaar .......  laat staan dat je't ook nog eens zou willen maken ....  
Kunst maken wordt gezien als een gave, al is lang niet iedereen altijd overtuigd van het nut, zo dat er mocht zijn …… Zeker kunst in de openbare ruimte roept vaak discussie op ………  weggegooid geld of zonde van’t uutzicht ….. Sommigen vergeten dat als er over gepraat wordt het eigenlijk al een deel van zijn bestaan gerechtvaardigd heeft ......  Of als er een blog over geschreven wordt ..... Kijk, het schaap met verdraaide nek in Lewedorp tovert menig glimlach op ieders gezicht, maar wie per ongeluk het silhouettte van de palmboom onder Borssele ervaart …….. zal meer vragen hebben dan antwoorden. 
Een grote juun ergens onder Kruiningen of een mosselschelp in Philippine – á la, daar kun je nog wat bij voorstellen, maar wat moet je je denken bij de reusachtige betonnen bollen in de Wilhelminapolder? Daar wordt heel wat over afgepraat …… de meningen zijn sterk verdeeld, op z’n zachtst gezegd. Dan waren die grote gestileerde trekkers tenminste nog herkenbaar als iets agrarisch … Maar wat te denken bij die grote bollen? 
Grote Kunst, met een hoofdletter KKunst in de openbare ruimte, kan soms spectaculaire resultaten opleveren. Wie heeft nooit gehoord van de in plastic ingepakte Rijksdag of de Pont Neuf in Parijs van Christo en Jeanne Claude …… KUNST met hoofdletters als chocoladeletters, zeggen diegenen die het kunnen weten – Op de tv halen dit soort kunstexperimenten vaak met gemak het  acht uur journaal en wordt er uitgebreid verslag van gedaan in daarin gespecialiseerde kunstprogramma’s. Christo is ooit op het idee gekomen om huizen in te pakken - een gouden idee toch?  Als ware het kerstcadeautjes?  Wat zou het leuk zijn als de Zeelandbrug zo eens helemaal in plastic gehuld zou worden? Een primeur van de eerste orde, want de Pont Neuf in Parijs valt daarbij natuurlijk in het niet ……. Of De Lange Jan of het stadhuis van Middelburg?
Helaas – dat laatste kun je wel vergeten – daar heeft Heinkenszand sinds kort de primeur … Het gemeentehuis van Borsele, dat te vinden is aan de Stenevate in Heinkenszand, is sinds kort helemaal ingepakt ….. De achterkant om precies te zijn.  Sinds een paar dagen gaat dit deel helemaal verstopt in wit landbouwplastic ….. Een uniek kunstwerk in een gemeente waar tot nog toe hooguit van die ingepakte rollen hooi de Zak (ont)sierden ...... en dan zo maar zo'n uniek Christo-achtige verrassing ......  waar ook nog eens helemaal weinig ruchtbaarheid aan gegeven is .................. .  
Heinkenszand even de hot spot van de internationale kunstwereld? Even primetime nieuws met reportagewagens van CNN, Al-Jazeera en Omroep Zeeland? Nee hoor ......  niks van dat alles - de enige vrachtwagen die zich over het overvolle parkeerterrein van de Emté probeert te bewegen, komt hier om te bevoorraden ....Nee, geen Christo die hier de maat neemt, maar de Sligro  ...... Maar wie er dan verantwoordelijk voor deze surprise?  Gewoon de aannemer die het gemeentehuis grondig verbouwd en wil dat zijn personeel, ondanks de winterse omstandigheden, door kan werken. Dat er geen ophef over zo’n geweldig inpakproject wordt gemaakt, begrijp ik wel ……. Uiteindelijk kost de verbouwing aan het gemeentehuis een lieve cent en veel meer dan oorspronkelijk begroot en dat hang je natuurlijk niet aan de grote klok …… Dat wil je niet primetime op CNN of als openingsitem op het acht uur journaal, laat staan dat Omroep Zeeland of Zeg't U Het Maar er op duikt …… dat onttrek je liever aan’t gezicht - verstop je liever ……………  Zou dat het zijn?  U denkt het wellicht - Slikopdeweg zegt't - ze houdt er niet van er doekjes om te winden.

Hans Koert
slikopdeweg@live.nl


Slik op de Weg, de Zeeuwse blog voor de Scheldregio en haar bewoners relativeert dagelijks het leven in de mooiste regio van ons land  - de navel van de wereld! In elke blog wordt geprobeerd de Zeeuwse henen te ontrafelen - de Zeeuwse peeën te ontdoen van loof en slik ..... vandaar ook de titel van de blog: Slik op de Weg! Laat je elke ochtend verrassen. Volg Slik op de Weg op Facebook en schaar je bij de groeiende groep volgers ....... als we allemaal een beetje opschikken kun je d'r nog makkeluk bie ...... 


zondag 8 december 2013

Nie heliek a'k weze mot .. ......


Kiek j’n  bitje uut?  J’ eit zo te pakken …… Honderden keren, wat zeg ik, duizenden keren is me dat als kind nageroepen als ik weer eens,  in een impuls, op mijn sokken, door de achterdeur van’t huis over ’t griendpad naar ’t stoepekot rende, omdat ik een aardappel nodig dacht te hebben bij’t aardappelstempelen  …… Aardappelstempelen, beste 50-minners, is een bezigheid voor kinderen in de jaren vijftig en zestig, waarbij creativiteit en fijne motoriek hand in hand gaan, een soort Nintendo 3DS XL, maar dan anders .... Ie ei’t te pakken lijkt zo op het eerste gehoor een vrij positieve gesteldheid, maar als kind wist je dat het betekende dat je wel eens flink griep zou kunnen krijgen … dat je een koutje zou kunnen pakken - koorts en dat hield weer in een paar dagen onder de wol ( in het gunstigste geval onder een deken op de bank), hoeste ... , spie:e en kwelluk weze dus …….. Je bin dan nie heliek a je weze mot.
Die goedbedoelde raadgevingen die je nageroepen werden, horen thuis in het rijtje … Kiek uut bie’t oversteken -  niet an de hlooiing komme, Hin snoepjes annéme van vreemde vreemden of vreemde bu:ren en pas op, ’t ies is nog niet dikke henoeg.  Het is eerder een ventileren van angsten van de roeper dan dat ze het gedrag van de aangesprokene sturen …. Dat was vroeger zo, dat is nog steeds zo.
Eeuwenlang wist men niet hoe en waarom mensen ziek werden.  In de middeleeuwen waren in Zeeland de onhygiënische toestanden, de open riolen en de slechte drinkwatervoorziening de oorzaak voor het uitbreken van epidemieën. Ook konden zeelieden besmettelijke ziekten overbrengen vanuit andere steden of streken, ondanks de bescherming door poorten, regels ( open vuren branden 's nachts) en andere anti-virusbeschermers.  Zo werden in Arnemuiden, in de 16de eeuw een belangrijke havenplaats,  tijdens een pestepidemie in 1563, schijnbaar besmette lieden, in quarantaine geplaatst.  
Honderd jaar later, zo tussen 1660 en 1670, midden in wat we nu de Gouden Eeuw noemen, overleden duizenden Zeeuwen aan de pest ….. …. In Sluis, zo las ik, raakte de zeis van Vader Tijd één op de tien inwoners. En het pas weer op de zee heroverde eilandje Orisant ( bij Noord Beveland) moest na een paar jaar van ploeteren rond 1600 al weer worden opgegeven, …. niet omdat de dijken verzakten, maar omdat bijna alle  pioniers het “te pakken hadden”  .. geen griepje, maar de pest. 
Quarantaine, afzondering,  was op zich een prima maatregel om besmettelijke ziekten in te dammen, maar de werkelijke oorzaak, de onhygiënische toestanden, vervuild drinkwater en het ongedierte, zoals ratten die in en rond het huis zich ongestoord kon uitbreiden, werden niet aangepakt. 
De angst voor ziekten en de onmacht die het met zich meebracht, zit diep in de Zeeuwse henen ….. Kiek uut - j'eit zo te pakke ... Nadat de pest verdreven leek, kregen we te maken met de Zeeuwse koorts, zeg maar malaria, veroorzaakt door kwade dampen, zo dachten we, maar in werkelijkheid waren het de mohhen uut de Poel die het 'm deden, dat eveneens duizenden het leven kostte ……. (al kregen we er rond 1810 wel een Engelse bezetting mee het land uit) en pokken,  mazelen, kinderverlamming (polio), kanker en Altzheimer voor terug; oude- en nieuwe varianten van "de pest" - al dan niet besmettelijk, maar alle even rigoureus .... Een onschuldig griepje of virusje werd ten allen tijde serieus genomen.
Zelf was ik de afgelopen week ... nie heliek ak weze mot ....  Geveld door, wat in medische termen gewoon een bacteriële ontsteking van de bovenste luchtwegen mag heten, mocht ik afgelopen week weer eens ervaren hoe het voelt, als je lichaam even de regie uit handen neemt en op de rem trapt ……. Je voelt je lamlendig, slap, lusteloos en vooral heel erg zielig ... Nie heliek a je weze mot
De kachel een tandje hoger en overal in bed verfrommelde ingedroogde zakdoeken, die even de aandacht ontsnapt, opdrogen in de stand waarin ze het laatst zijn volgesproeid. En net als bij een serieuze pestepidemie in de 16de eeuw lijken die kwade dampen vanuit een onplezierige kouwe natte ievallige buitenwereld zich te willen nestelen in onze woonstee.  …. De ramen dus goed dicht houden, kouwe tocht vermijdend en diep in de kraag van de jas weggedoken als de minst zieke ( Hoe voel jij je?  Ik vijf …. Ik vier,  Okay, ik snap het al ) de aardappelen uit de schuur halen, zijn maatregelen, die blijkbaar nog steeds latent ons handelen bepalen, diep geëtst in ons collectieve Zeeuwse onbewuste. Doe wat’an … Je eit zo te pakken ….. krijg ik dan ook nog regelmatig naar mijn vijftig jaar oudere hoofd geslingerd – die goedbedoelde raadgevingen hebben blijkbaar nooit vruchtbare grond gevonden. 
In het winternummer van Ziektenkostenverzekering CZ -  CENZ – lees ik over Feiten en Fabels, die er rond de ziekte Griep en Verkoudheid hangen, rond dat gevoel .. Nie helieke j' n eihen te weze.  De R zit weer in de maand … Lekker, weer mossels denk ik dan ….  Dus, ik citeer, lopen we, volgens velen, extra risico om griep te krijgen.  
Normaal verdwijnt zo’n  blad linea recta,  nog in het plastic, naar de oud-papier bak, maar wie zichzelf afgesloten heeft van de buitenwereld, het lichaam in afzondering de kans wil geven zich te herstellen ( zoals een zieke kat zich verstopt achter de petaotebenne in de schuur)  zichzelf in vrijwillige quarantaine heeft gezet, heeft tijd om zich in dat soort artikelen te verdiepen. CZ zocht wat feiten en fabels uit ….. Griep en verkoudheid hebben verschillende veroorzakers en met elke dag drie geperste sinaasappelen houd je de griep niet buiten de deur ……. Gezond eten is belangrijk, maar stress, daar en tegen, tast de weerstand aan …. En maakt je lichaam sneller vatbaar. Hier is op de werkvloer dus nog wel iets te winnen denk ik dan …..  en met natte haartjes naar buiten, ook niet zonder jas of das, vergroot uw kans op griep niet ……(Bingo!)  En hoe worden we dan besmet? Hoe krijgen we 't pakken? Gewoon door ons zelf en door de ander, die hoestend en proestend, als een middeleeuwer, de ziektekiemen overal verspreidt in zijn hermetisch afgesloten huis, katoenen zakdoeken laat slingeren, zijn handen niet wast en overal de virussen en bacteriën rond smeert ......
Soms voelt het alsof we in al die honderden jaren, waarin we ons proberen te handhaven tegen de kwaaie dampen of de vliegende tering, niets geleerd hebben ...... De ramen wagenwijd open, hoesten en proesten in je oksel, prullenbakken voor papieren zakdoekjes, deurkrukken vermijden, net als handenschudden en voor mijn part even niet knuffelen, maar gewoon naar buiten in je t-shirt, de vrieskou in, de traditionele Nieuwsjaarduik een paar weken vervroegen en met natte haartjes tien kilometer fietsen tegen de wind in ...... en een paar weken in quarantaine aan de Portugese Algarve ....  En bij wie mag mijn bed-knuffelrat een paar weken komen logeren? Heel lief en aanhankelijk, zelfs als je zielig "nie helieke je'n eihen bin.  Laat maar even weten .....   Wat kan't jou schelen .... Laat je niet pakken.  


  • Digitale fruitmanden en knuffels via slikopdeweg@live.nl - Alle mails worden gescand met anti-virus software.


Hans Koert
slikopdeweg@live.nl


Slik op de Weg, de Zeeuwse blog voor de Scheldregio en haar bewoners relativeert dagelijks het leven in de mooiste regio van ons land  - de navel van de wereld! In elke blog wordt geprobeerd de Zeeuwse henen te ontrafelen - de Zeeuwse peeën te ontdoen van loof en slik ..... vandaar ook de titel van de blog: Slik op de Weg! Zo blijkt de Zeeuw 't ni-jaer te preveleren boven de zummer ....en pruimen en peren boven kersen en appels en dromen van een "spulletje" in de Zak ..... .  Laat je elke ochtend verrassen door Volg Slik op de Weg op Facebook te vullen en schaar je bij de groeiende groep volgers ....... 

Stuur de link (http://slikopdeweg.blogspot.nl )  door aan een ieder die de stikken op de juiste plek heeft zitten ...... Is er een mooie manier om je dag te beginnen.