vrijdag 3 januari 2014

Cold-case: Waarde-loos

Het moest er een keer van komen en daar lijkt de tijd nu rijp voor ………….. Dankzij nieuwe DNA technieken zijn we in staat om uit oud bewijsmateriaal of sporen, nieuwe informatie te destilleren ………….  Verschillende moorden, die onopgelost bleven, zogenaamde cold-cases, zijn  opnieuw geopend, vooral als er getwijfeld werd of de juiste dader bestraft is. Anonieme slachtoffers van de watersnoodramp worden in Ouwerkerk opnieuw opgegraven om via DNA onderzoek hun identiteit vast te stellen ……………. In de PZC van maandag 30 december 2013 las ik onder de kop Eerherstel, na 200 jaar, hoe men de zaak van de veroordeelde en in 1818 in Almelo door ophanging gestrafte Gerrit Jan Pieperiet uit Delden, wellicht opnieuw wil bezien ... een wel erg kouwe zaak, met recht een cold case.  Ik geef toe dat Gerrit Jan uit Delden waarschijnlijk van een kouwe kermis thuis al komen, want hij maakt dit eventuele eerherstel niet meer mee …. Da’s, om het plastisch uit te drukken, voor Gerrit Jan, opnieuw een strop! Met recht waarde-loos!
Als dit een trend wordt, dan stel ik voor ook eens in onze Zeeuwse rechtspraak te duiken, aangezien er m.i. zaken zijn blijven liggen, die nooit goed afgerond zijn ........ Zo pleit ik er voor om de zaak van de diefstal op de boerderij van Rinus Beelboon uit Waarde opnieuw te openen ….. Deze meer dan 425 jaar oude zaak is nooit opgelost en blijven hangen in de belofte van de toenmalige legerleiding om de onderste steen boven te halen ….. en daar is het bij gebleven .. bij die belofte, want tot op heden is er nooit verslag gedaan van het onderzoek, zo dit gehouden mocht zijn – Met recht .... Waarde-loos!
De feiten …..: Op de vroege ochtend van 6 op 7 december 1579 wordt op de boerderij van eerder genoemde Rinus Beelboon, gelegen tegen de zeedijk bij het Zuid-Bevelandse dorpje Waarde, een overval gepleegd en de overvaller(s) gaat/gaan er uiteindelijk vandoor met … zeecker speck, hammen en de hoenderen. Nu lijkt de buit op het eerste gezicht mee te vallen, gewonden zijn er niet, maar gelet op de tijd van het jaar, december, net na de slacht, zullen er heel wat hammen en zijën spek aan de balken van de keuken gehangen hebben ………… De wintervoorraad, waar het hele gezin Beelboon de winter mee door hoopte te komen. En die oenders? Die waren misschien voor de kerst .....  
Nu lag de boerderij vlak tegen de zeedijk aan, de dijk die Waarde scheidde van de Honte, die in die dagen - de opstand tegen de Spanjaarden was nog maar een paar jaar oud - een felbevochten grensgebied was, aangezien aan “d’overkant” de Spanjaarden probeerden, vanuit het kasteel van Saeftinge om de Geuzen, die alle scheepvaart op de Schelde richting Antwerpen probeerden te beletten, te verjagen of op zijn minst te belemmeren in hun werkzaamheden.  Vlak voor de kust van Waarde lag een zgn. wachtschip van de Geuzen, zeg maar een soort patrouilleschip waarmee we bijv. proberen piraten voor de kust van Somalië te bestrijden …… alleen dan wel vele malen kleiner. 

Na de overval gonsde het nieuws van de overval al snel over ’t durp en de media en roddelpers namen al snel het gerucht over, aangewakkerd door sommige dorpsbewoners, als dat …… het soldaten geweest waren, Geuzen, die op het wachtschip gelegen, zich wellicht wat verveelden en zin hadden in iets hartigs, zoals de jeugd, vanuit hun school in Goes op de fiets terug naar hun dorp in De Zak, even langs MacDonalds moeten om het vet- of suikergehalte aan te vullen .... Die oerdrang onder de Geuzen, zou, volgens sommige bronnen, hebben geleid tot de strooptocht naar de boerderij “over d’n diek”.   

Nu waren die Geuzen geen lievertjes – o nee ….. Het was dat Goes nog maar net de zijde van de Prins gekozen had, want in de jaren daarvoor hadden plunderende Geuzentroepen de Zak onveilig gemaakt ……  Uiteraard verklaarde dat de gezonde achterdocht van de bewoners van Waarde tegen de Geuzen, die onder de vlag van de Prins, de verlossing van het Spaanse juk moesten symboliseren ….. Hoe de mensen over deze “bevrijders” dachten is haast  spreekwoordelijk geworden: Waarde-loosWaardeloos.
De kwestie werd hoog gespeeld .. Zelfs de Staten van Zeeland ging zich er mee bemoeien en riep zelfs de admiraal der strijdkrachten Joost de Moor op het matje, die de kwestie uiteindelijk overliet aan zijn vice-admiraal  Cornelis Claeszen.  Die werd wel vaker naar mogelijk delicate hoorzittingen of inspraakavonden gestuurd, waar bij de gemoederen hoog konden oplopen …… en hij zal, op weg naar de Staten, zich wel een paar keer afgevraagd hebben ….. Waar gaat dit eigenlijk over?Een paar hammen en een zijë spek ….! En die :oenders hadden de Kerst zeker niet gehaald. Maar, de krijgsmacht was nu eenmaal afhankelijk van subsidie van de Staten van Zeeland, dus probeer je als militair gezag je gezicht te redden en neem je de zaak serieus op.
 Zoals dat wel vaker gaat, wordt er al snel naar de onschuldige gewezen …… naar diegene, die het wel gedaan zal hebben … Vaak de zwakkeren in de samenleving, zij die er niet bij zijn of zich niet kunnen verweren. Dat heet ook wel .. je eigen straatje schoonvegen.  Bij een geruchtmakende moord in het noorden van het land, wezen alle vingers naar het asielzoekerscentrum en ook in Zeeland wordt al snel de schuld van allerlei onheil op het bordje van de hier tijdelijk verblijvende butendiekers geschoven .. wat dat betreft zijn we in vierhonderd jaar geen haar beter geworden …… Alle tekenen, volgens de viceadmiraal, wezen op de bezetters van Fort Lillo, dat destijds door Willem van Oranje als schans was opgeworpen om Antwerpen tegen de Spanjaarden te beschermen ……. Onzin natuurlijk … wisten alle inwoners van Waarde .. Wie gaat er 12 km roeien over een ijzig koude Schelde, in het pikkedonker, naar Waarde, om daar wat hartigs te scoren …… Het Fritbakje in Stabroek of het Fritmieke aan het Kristus Koningsplein onder Antwerpen liggen een stuk dichterbij ……. en de lokale herberg van Lillo, Taverne 't Pleintje, had pas een nieuwe eigenaar .....  
Het beloofde onderzoek is er nooit gekomen – de inwoners van Lillo hebben nooit eerherstel gekregen, noch is de zaak tot de bodem uitgezocht ….. Misschien een mooie geste van de huidige legerleiding om, voordat ze zich in de Marinierskazerne in Vlissingen vestigen, deze cold case eindelijk op te lossen en hun belofte waar te maken – eerherstel voor de bewoners van Lillo …. Je zal toch maar van Lillo komen

Het schijnt dat er aan de voet van de dijk onder Waarde, toen daar afgelopen najaar een "dulve" uutgekrauwd wier", botjes gevonden te zijn die mogelijk toebehoren aan een species van de Gallus Galus Domesticus en door de archeologische dienst van de provincie Zeeland met C14 gedateerd op eind 16de eeuw ...... Zou het geen tijd worden om via een uitgebreid  DNA onderzoek onder de inwoners van Waarde, na honderden jaren, eindelijk eens de onderste steen boven te halen? ..... Want zoals het nu (niet) is afgerond, voelt het knap waardeloos .... Cold-case Waarde-loos!

Hans Koert
slikopdeweg@live.nl


Slik op de Weg is al bijna vijf jaar lang niet te missen .....Wekelijks, zelfs dagelijks, als je Keep (it) Swinging ook op Facebook of Twitter volgt, een opvallende Zeeuwse kijk op de Schelderegio en haar bewoners. Soms nostalgisch mijmerend over vroeger; soms verbaasd focussen op het heden, maar, zoals het logo laat zien, altijd met beide klompen stevig in het nu. Als je het aan kunt, blader dan eens door de verhalen en beschouwingen en laat je meevoeren ..... zoals ook Slik op de Weg je in de herfst behoorlijk kan laten verrassen .............  

Facebook: group: Slikopdeweg  Twitter: #slikopdeweg

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen