vrijdag 24 januari 2014

Fossiel

Het kan zijn dat je me afgelopen week niet op de zeedijk bij Westkapelle gezien hebt …….  Klopt -  Ik heb niet de moeite genomen om, al kijkend over de zee, te speuren naar het zog van de Reuzenhaai die daar gespot is …. Zes meter, later zeven tot acht meter lang …. en zelfs geen vage afdruk met zo'n wegwerpcameraatje als bewijs ... Zo iemand die zoiets ziet, heeft toch tegenwoordig minimaal een fotocamera bij zich, waarmee je ook kan bellen? Het dier groeide, bij gebrek aan beeld,  in onze fantasieën uit tot haast prehistorisch afmetingen. Bij gebrek aan beelden, liet Omroep Zeeland een vis voor zijn camera heen en weer zwemmen in een aquarium, waarbij enig referentiepunt ontbrak. De gigantische open bek riep bij mij meteen het beeld op van het verhaal uit de kinderbijbel, waarbij Jonas, volgens Bijbelse bronnen, als een Axels echtpaar in een garagebox, een tijdelijk onderkomen had gevonden ..... De twijfel, die ik als kind al had bij het verhaal van Jonas en de vis, begon bij mij weer te knagen  ..... twijfel die ik al latent voel sinds mijn  vroegste jeugd .... dat gevoel dat er iets niet aan het verhaal klopt ..... over wat ik altijd als waarheid had aangenomen  ......
Menig zwemmer, die wel eens een grote teen bij Domburg in de zee steekt of, nog gekker, bij Westkapelle aan de Nieuwjaarsduik heeft meegedaan, zal het nieuws van deze Reuzenhaai nauwlettend gevolgd hebben – Haaien zijn dieren met een reputatie van tenen- (de kleintjes) tot benen-afbijters ( de grote), maar wie de gup zag achter zijn beeldbuis ( ik heb nog zo’n ouderwetse analoge tv met toeter, die, zo begreep ik uit de krant, staks, als alle analoog doorgegeven zenders geschrapt zijn, alleen nog als aquarium gebruikt kan worden) zag cirkelen, viel meteen op dat hij, als een oudere met een indicatie van het CIZ ( Centrum voor Indicatiestelling Zorg),  tandeloos door het beeld zwom  …… Je moest alleen vreselijk oppassen voor zijn staart, legde de stem achter het aquarium uit .... Zo'n beest heeft een kort lontje.
Ja ja ..... Hoe valt zoiets te rijmen met de duizenden (fossiele)  haaientanden die je in de toeristenwinkels van Breskens, Groede en Cadzand kunt kopen? 

Haaien ….. Haaientanden? Welke Zeeuw heeft er nooit  gezocht naar  haaientanden? In De Hroe of op het strandje van de Kaloot?  Een vrij onschuldige bezigheid, die weinig gevaar oplevert, aangezien er geen haai meer aan de tanden vastzit. Vooral kinderen ( en Duitse toeristen) kun je bij Groede of Cadzand minutieus het strand zien afzoeken ……  Zelf heb ik er nooit één gevonden .... kijk en dan komt bij mij de twijfel - de achterdocht ........ dan mis ik de bewijzen ...... dan heb ik het gevoel, als een kind of een Oosterbuur weer eens zo'n haaientand van tussen de schelpen pulkt, dat ik er tussen genomen wordt ... 
Al als kind werd ik gefascineerd door het verleden en daarbij nemen fossielen, zoals bij veel kinderen, een speciale plek in. Fossielen zijn namelijk artefacten uit een tijd die gigantisch ver achter ons ligt, vertelde de meester op school …. De tijd dat er nog geen mensen waren en onze provincie nog vastzat aan Engeland, waarbij mammoeten, sabeltandtijgers en pissebedden als in de Hof van Eden op vriendschappelijke wijze met elkaar omgingen. 
Als er langs de zeedijk bij Hoedekenskerke, op 't Kapuun’oekdiekje, het dijkje dat De Val scheidt van de Westerschelde, de vroegere Coppen Heynenhoek, een berg mijnsteen was gegooid,  voor onderhoud van de glooiing, dan zat ik daar als kind in te graaien op zoek naar afdrukken van pre-historische planten. 

Ik liet ze dan aan meester Arendse zien, de onderwijzer van de Openbare Lagere School, die er dan vol vuur over kon vertellen. Het meeste indruk maakte de leeftijd ….. miljoenen jaren oud, maar ook de gigantische grootte van de planten, zoals gesuggereerd werd op platen die hij me liet zien. Ze leken op de kattenstaart, een soort onkruid, vuulte noemde mijn opa dat spul, dat met zijn wortelstokken onuitroeibaar leek. Die fossielen dateerden, vertelde hij, uit een tijd toen er nog geen mensen waren ........ maar wel al planten en dieren .... en dat het nog vele honderdduizenden jaren zou duren voordat de mens zijn opwachting maakte .....  Mijn geloof werd als schooljongen zwaar op de proef geteld, want wat de meester zei was waar ...... 
Maar de dominee en de kinderbijbel vertelden nou juist in het scheppingsverhaal een heel ander tijdsplan ..... Binnen een week was't zaakje beklonken en op zondag kon onze lieve heer, bij wijze gaan spreken, al gaan vissen met wurmen op krabben langs de Westerschelde op't  Kapuun'oekdiekje. Tja .... Het maakte me sterk aan het twijfelen ..... en de soort fossielen die ik uit de berg mijnsteen graaide maakte het voor me alleen maar duidelijker dat de meester het wellicht toch bij het verkeerde eind had ....... 
 Een fossiel dat de meester als een  stuk versteend hout  bestempelde leek verdacht veel op de afdruk van mijn fietsband in een modderplas  .......  Ik experimenteerde met mijn fiets en was geschokt door wat ik ontdekte ...... En de afdruk van een geschubd blad van een prehistorische boom op een miljoenen jaar oud stuk leisteen, deed me denken aan de stof van mijn gebreide wollen wanten ...... of de ribbels van mijn Manchesterbroek!  
Ze kunnen me nog meer vertellen ..... Miljoenen jaren oud ...... En gie geleufd dat?  Die tandenloze gup voor de kust van Westkapelle bevestigde alleen maar mijn theorie ... Zeker al zijn tanden verpatst aan de souvenirwinkel in de Pannenschuur?  
Vorige week spotten een drietal camera's een heldere vallende ster boven Nederland ..... een foto als bewijs haalde wel de krant. 's Nachts viel alles op zijn plaats ...... Ik droomde hoe zo'n vallende ster, zo'n komeet, precies in het epicentrum van Zeeland zou vallen, precies midden in Stelleplashet geografische middelpunt van Zeeland (passer het maar eens na) - de regen tegen de ramen ondersteunde mijn fantasie van opspattende water.  ……. 
En  de Schelderegio zou in één klap, met een kracht van 12 op de Schaal van Rigter, al het leven uit onze regio doen vernietigen ……. Wat zouden de mensen dan over honderdduizend jaar aan fossielen uit onze regio terugvinden? 
Fossielen uit de eenentwintigste eeuw? Voor mij is dat al vijftig jaar duidelijk .... Een stukje van een roomboterkoekje; Slik op de weg dat terug te vinden is als een verharde afdruk op een hard stuk steen; een versteende chocoladen zeebanketschelp;  een bandenspoor van een wiel weggezakt in de berm en met een beetje geluk zakt het dode vogeltje voor ons huis,  langzaam weg in de klinkers van de straat ..... 
Een tijdje geleden al weer vloog een kamikaze-vogel tegen onze ruit ..... De klap was enorm - van de duif vonden we niets meer terug, als had hij zichzelf tijdens een zelfmoordaanslag opgeblazen ...  We geloofden niet dat hij het gehaald had, vandaar waarschijnlijk de halfstokke vlag ........ Wat zou het mooi zijn als na die meteorietinslag op Stelleplas, dat stukje glas met de afdruk van onze duif, ongeschonden als reliek uit vroeg eenentwintigste eeuw zou overleven? Een bewijs dat er toen al / nog dieren waren ..... En mocht de vetvlek de tand des tijds niet hebben overleefd, dan hebben we in ieder geval de foto nog ..........  

Hans Koert
slikopdeweg@live.nl


Slik op de Weg is al bijna vijf jaar lang niet te missen .....Wekelijks, zelfs dagelijks, als je Keep (it) Swinging ook op Facebook of Twitter volgt, een opvallende Zeeuwse kijk op de Schelderegio en haar bewoners. Soms nostalgisch mijmerend over vroeger; soms verbaasd focussen op het heden, maar, zoals het logo laat zien, altijd met beide klompen stevig in het nu. Als je het aan kunt, blader dan eens door de verhalen en beschouwingen en laat je meevoeren ..... zoals ook Slik op de Weg je in de herfst behoorlijk kan laten verrassen .............  

Facebook: group: Slikopdeweg  Twitter: #slikopdeweg

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen